Құрмалас сөйлем синтаксисі, 301-302 топ

Синтаксистік тұлғалардың тиісті грамматикалық амалдар арқылы қалыптасқан грамматикалық тұрпаты:  

• сөйлем құрылысы

• грамматикалық мағына

• көптік жалғауы

• лексикалық мағына

• сөздің түбір күйі

ҚС-дегі интонациялық кідірістің ерекшелігі

• предикативтік компоненттердің ара жігін ажыратып синтаксистік қызмет атқаратындығы

• сөйлемді мағыналық топтарға (тема-ремалық) жіктейтіндігі

• сөйлемді тұтастандыратыны

• сөйлемге қатысының болмауы

• жекелеген ерекшелігінің болуы

Екі немесе одан да көп жай сөйлемдерден құралып, күрделі бір ғана ойды білдіретін, интонациялық жағынан бір бүтін болып тұратын сөйлемдер

 

• Құрмалас сөйлем

• күрделі сөйлем

• жай сөйлем

• күрделенген жай сөйлем

• сөйлемдер тізбегі

Предикаттық қатынасы аналитикалық тәсілмен көрінген ҚС компонентін белгілеңіз:

• Сендер тәлтіректеп белестен асып кеткенше, мен көз алмай қараумен болдым

• Тәлтіректеп белстен асып кеткенше, көз алмай қараумен болдым

• Біз барған ауыл өзен жағасында екен

• Біз барғанбыз

• Ауыл өзен жағасында екен

Салалас құрмалас сөйлемдердің орнына «қиысулы құрмалас» терминін қолданған ғалым?

• А.Байтұрсынов

• Н.Т.Сауранбаев

• С.Жиенбаев

• А.Ысқақов

• Р.Әміров

Салалас құрмалас сөйлемнің жеке жай сөйлемдерін синтаксистік компоненттер деп атаған ғалымды көрсетіңіз.

• С.Жиенбаев

• Н.Т.Сауранбаев

• А.Байтұрсынов

• А.Ысқақов

• Р.Әміров

Компоненттері сілтеу есімдіктері арқылы байланысқан  сөйлемді көрсетіңіз.

• Менің сендерге берген парам сол: дәл сол Құнанбай баласы да өзіміздей адам баласы екенін таныттым

• Күн батты, ел тынды

• Әңгіме қыза бергенде, көрші Бәтима кіріп келді

• Ер туса ел ырысы, жаңбыр жауса жер ырысы

• Бар ойын жеткізе алмады, өйткені жүректе сөне бастаған сезім оты кенет лап ете қалды

Предикатив  сыңарларының баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, белгілі бір лексика-грамматикалық тәсілдер арқылы мағыналық-құрылымдық және интонациялық тұтастық құрайтын сөйлем түрі –

• салалас құрмалас сөйлем

• сабақтас құрмалас сөйлем

• күрделі сөйлем

• мезгілдес сөйлем

• сөз тіркесі

«Қазақ тілі ғылыми синтаксисінің қысқаша курсы» еңбегінің авторы?

• С.Аманжолов

• А.Байтұрсынов

• С.Жиенбаев

• А.Ысқақов

• Р.Әміров

Салалас құрмалас сөйлемнің баяндауыштары әрдайым өз бастауыштарымен

• қиысады

• бірде қиысады, бірде қиыспайды

• мәндес болады

• мағыналық қиысады

• қиыса бермейді