Sözcük Yapısı

Türemiş sıfatlar, adlarla fiillerin kök ya da gövdelerine yapım ekleri getirilerek oluşturulur.

Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde bu yolla yapılmış bir sıfat vardır?

• Güneş balçıkla sıvanmaz.

• Korkunun ecele faydası yoktur.

• Her ağacın meyvesi olmaz.

• Mızrak çuvala sığmaz.

• İşleyen demir pas tutmaz.

(I) Değerler eğitimi süreci içerisinde en önemli öğelerden biri öğretmendir. (II) Toplumun ekonomik sosyal ve kültürel yönlerden gelişmesinde öneli bir role sahip olan öğretmenlik, bilgelik ve erdem boyutlarını içeren bir meslektir. (III) Öğretmen, yaptığı işin özelliği itibarıyla ülkenin geleceğine yön veren bir konumdadır. (IV) Ülkenin geleceği olan çocukları yetiştirme görevi, öğretmeni bu konuma taşımıştır. (V) Öğretmen öğrenciler için önemli bir rol modeldir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• I. cümlede hem yapım hem çekim eki alan birden fazla sözcük kullanılmıştır.

• II. cümlede “boyutlarını” sözcüğü çokluk, iyelik ve hal eklerini almıştır.

• III. cümlede fiilden türemiş isimlere yer verilmiştir.

• IV. cümlede “görevi” sözcüğü belirtme hali eki almıştır.

• V. cümlede gövdeden türemiş sözcük vardır.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde “-(ı)msa, -(i)mse” ekinin kullanıldığı sözcük kökü bakımından diğerlerinden farklıdır?

• Verilecek maaşı azımsayan kimi işçiler, henüz üretim başlamadan fabrikadan ayrıldı.

• Etrafındaki küçümseyici bakışlardan rahatsız olunca salonu apar topar terk etti.

• Her insana yakışan gülümseme, onun yüzünde ayrı bir güzellik gibi gelirdi bize.

• Konuyu özümsemeden başarılı olamayacağımı anlamıştım.

• Modayı bir yaşam tarzı olarak benimseyenler vardı çevremizde.

Aşağıdakilerin hangisinde birleşik sözcüğün oluşumu diğerlerinden farklıdır?

• Son yıllarda ülkemizde kapkaç olaylarında gözle görülür bir artış var.

• Gölge oyununda Çelebi, mirasyedi bir İstanbullu tiplemesidir.

• Günümüzde bilgisayar o kadar hayatımıza girdi ki onsuz yaşamak neredeyse imkansız.

• Eskiden gecekondu semtlerinde tüm mahalleyi tanırdık, şimdi karşı komşumuzdan haberimiz yok.

• Dün biraz salata ve külbastı yedim, ikisinin de tadı damağımda kaldı.

Türkçede yapım ekleri, çekim ekinden önce gelir.

Aşağıdakilerin hangisinde yapım ekinden önce çekim eki almış sözcüğe yer verilmiştir?

• Üniversite sınavlarında hemen her yıl birden fazla soru iptal ediliyor.

• Sınav anında öğrencinin sorulara takılıp kalması, zaman yönetimi açısından tehlike arz etmektedir.

• Birçok öğrenci, bir soruya harcanan sürede birden fazla soru cevaplayabileceğini söylüyor.

• Bir sıralama sınavı olan YKS’de zamanı iyi kullanan öğrencilerin daha iyi derece elde ettikleri aşikar.

• Sıralama sınavalarında tercih yapılırken puandan ziyade yüzdelik dilime bakılmalıdır.

Sanat, benim için tek başına tadı çıkarılan bir şey değildir. Sanat bence, çok sayıda insanı, ortak acılar ve sevinçlerle coşturacak görüntüleri, biçimleri bulmaktır.

Bu parçada;

I. belirtme hali eki,

II. birinci tekil kişi iyelik eki,

III. üçüncü tekil kişi iyelik eki,

IV. gelecek zaman eki,

V. ek fiil

Numaralanmış eklerin hangilerine örnek yoktur?

• I ve II

• I ve III

• II ve IV

• III ve IV

• IV ve V

Bazı kelimelerin kökleri hem isim hem de fiil olarak kullanılabilmektedir. Bu kelimelere ortak kök denir. Ortak köklerde isim kökü ile fiil kökü arasında anlam ilgisi vardır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ortak köke örnek yoktur?

• Kimi zaman eski günleri düşünür, yıllarını boşa geçirdiğine üzülürdü.

• Şunu kimse unutmamalı: Çocuklarda güven duygusu ailede kazandırılır.

• Babasının bacak ağrısı, hiç de düşünmedikleri bir sebebe sağlıymış.

• Belli bir süre sonra kuru bir yaprak gibi oradan oraya savruluyor insan.

• Gülün güzelliği bülbülün dilindedir belki ama kıymetini bahçıvan bilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik yapılı sözcüğe örnek yoktur?

• Konya’ da yaşadıysanız battıkçı nedir, bilirsiniz.

• Masmavi çiçekler ile çevrili bu alan, insanların en beğendiği yerlerden biriymiş.

• Kulüp yönetimi, transfer yasağını kaldıramadı ve bunu taraftarlarına duyurdu.

• Bu bölgenin sakinleri yaz aylarında yaylalara akın eder.

• İkramda bulunmadan sizleri buradan uğurlamaya gönlüm elvermiyor.

Bu çevrede iki farklı orman kuşağı yer almaktadır. Birincisi Karadeniz kıyısı boyunca nemli ve ılıman iklimde yetişem geniş yapraklı ormanlar, ikincisi dağların yüksekliklerinde nemli ve soğuk iklimde yetişen iğne yapraklı ormanlardır.

Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?

• İyelik eki almış isim

• Türetilirken ünlü düşmesine uğramış sözcük

• Fiilden türemiş isim

• İsimden türemiş fiil

• Hem yapım hem çekim eki almış sözcük

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelime yoktur?

• Gökkuşağını kemer yapsam beline.

• Dert etme her şeyi kendine.

• Gözyaşım mektupta pul diye yazmış.

• Unuttum sanma sakın, unutmam, unutamam.

• Sanırım ağlamakta başımda annem.