Pioniers van het modernisme MODULE 6

Als je het hebt over de Eerste Wereldoorlog en de periode daarna: welke begrippen horen er NIET bij?

• wapenwedloop, nationalisme, militarisme, chemische wapens (mosterdgas), tank, mitrailleur, loopgraven, prikkeldraad, kapotgeschoten niemandsland

• ontgoocheling, morele ontreddering, angst voor de massa, verlangen naar individualisme, cultuurkritiek, somberheid

• politieke rust, economische vooruitgang voor iedereen, traditioneel realisme continueert, vertrouwen in de massacultuur

• het positief omarmen van vernieuwing en

  (technologische) vooruitgang, nieuwe muziek en dans uit Amerika, krachtiger vrouwenbeweging

Wat veroorzaakten de opvattingen van Freud?

• ondermijning van de ideologie (wereldbeeld en normen en waarden) van de burgerij

• de Tweede Wereldoorlog

• krachtiger vrouwenbeweging

• economische crisis en opkomst NSB

Van wie komt de term 'het onbewuste'?

• Henri Bergson

• Sigmund Freud

• Walter Benjamin

• Frans Ferdinand

Nederland in de periode 1900-1940. Welke beschrijvingen horen er NIET bij?

• grondwetswijziging 1917, algemeen mannenkiesrecht, kiesrecht voor vrouwen in 1919, gelijkstelling van openbaar en bijzonder lager onderwijs

• minder naar de kerk, meer naar school, minder werken en meer seks

• jeugd stort zich op nieuwe muziek (jazz) Amerikaanse dansen als charleston en lindy hop; angst voor verlies Nederlands cultuur bij de ouderen

• ongeschoolde arbeiders, verlengstuk van machines, economische crisis, koopkrachtverlies, grote werkloosheid, opkomst NSB

Wat kenmerkt de filosofie van Henri Bergson (1859-1941)?

• exact denken

• intuïtie als middel tot kennis

• het onbewuste kan zich uiten in gedrag, neuroses

• 'Van dat, waarover niet kan worden gesproken, moet men zwijgen'

Van wie komt het onderscheid tussen meetbare tijd (= tijd als opeenvolging van afzonderlijke momenten) en tijd als zuivere duur (= duree)?

• Henri Bergson

• Sigmund Freud

• Walter Benjamin

• Frans Ferdinand

Van wie komt de observatie dat mensen leefden op het snelle ritme van de stad en daardoor vluchtig waarnamen?

• Henri Bergson

• Sigmund Freud

• Walter Benjamin

• Frans Ferdinand

Wat vormde de basis voor de taalfilosofie van Ludwig Wittgenstein (1889-1951)?

• Met taal is men niet altijd in staat exacte en ondubbelzinnige uitspraken te doen.

• Taal is volkomen logisch en je kunt er alle mee uitdrukken.

• Met taal kan men geen exacte uitspraken doen over de zintuiglijk ervaarbare werkelijkheid en dat geeft ook niet.

• De filosofie moet vanwege de ontoereikendheid van de taal gebruikmaken van inzichten uit de kunsten.

Wat houdt het oedipuscomplex, in de beschrijving van Freud, in?

• Verdriet om de moeder; moederfiguur als representant van het realiteitsprincipe

• Het verschijnsel dat jongens de vaderfiguur als concurrent en tegenstander zien, terwijl de moederfiguur geïdealiseerd en vereerd wordt.

• De verdrongen verlangens maken geen deel meer uit van de bewuste gedachten, maar worden als het ware in het onbewuste bewaard.

• Het kleine kind moet leren dat driften en impulsen niet direct bevredigd kunnen worden.

Welke kunstvorm was volgens Walter Benjamin meer dan de andere typerend voor de moderne tijd?

• fotografie

• film

• schilderkunst

• poëzie