mövzu21

Nitq mədəniyyətinin hamı üçün məcburi olan əsas şərti:

• nitqin sərbəstliyi

  
  

• nitqin dəqiqliyi

  
  

• nitqin aydınlığı

• nitqin düzgünlüyü

• nitqin emosionallığı

Nitqin rabitəliliyi üçün əməl olunan amillərdən biri səhvdir:

• Nitq məzmunca dolğun olmalıdır.

• Hər hansı bir məsələ barəsində danışılarkən müəyyən məntiqi ardıcıllığa riayət olunmalıdır

• Danışan (yazan) əsas və ikinci dərəcəli məsələləri bir-birindən ayırmağı bacarmalıdır.

• Natiq öz sözü, cümləsi, düşüncəsi, üslubu ilə danışmalıdır

• Natiq şərhində əsas məsələ üzərində xüsusi dayanmamalıdır

Nitqin düzgünlüyü nədir? Biri səhvdir:

• Kommunikativ keyfiyyətdir.

• Nitqin qarşılıqlı anlaşılmasını təmin edir.

  
  

• Nitqin struktur təşkilini müəyyənləşdirir.

  
  

• Bir neçə komponentə malıkdir.

• Kommunikasiyada rol oynamır.

Düzgünlüyün komponenti deyil:

• təkrarlama

• yerləşdirilmə

• birləşdirilmə

• dəyişdirilmə

• fasiləsizlik

Nitqin təmizliyini pozan amil hesab edilmir:

• dialektizmlər

• köhnəlmiş sözlər

  
  

• varvarizmlər

  
  

• vulqarizmlər

• jarqonlardan imtina

Nitqin aydınlığı nə ilə bağlıdır?

• təcrübə ilə

  
  

• təşviqatla

• təsvirlə

• tərcümə ilə

• tələffüzlə

Nitqin sadəliyinə təsir etmir:

• yığcamlıq

• anlaşılmazlıq

• aydınlıq

• anlaşıqlılıq

• cümlənin qısalığı

Emosionallıq yaradan dil vahidlərinə aid edilə bilməz:

• hiss adları bildirən sözlər

• emosional münasibət ifadə etməyən sözlər

• sintaktik və morfoloji ekspressiv vasitələr

• emosional nida və ədatlar

• emosional münasibət ifadə edən səciyyəvi sözlər

Dilin təmizliyini qoruyub saxlamaq üçün nələrə əməl etmək lazımdır? Səhv cavabı göstərin:

• Jarqon sözlərin və ifadələrin işlədilməsi məqbul sayılmamalıdır

• Mədəni danışıqda söyüş və qarğışlara, ədəbsiz, təhqiramiz, qeyri-etik sözlərə və ifadələrə yer verilməməlidir

• Nitqdə məhəlli dialektlərə, yerli şivələrə məxsus danışıq tərzinə yol verilməməlidir •

• Əcnəbi sözlər lüzumsuz işlədilməməlidir

• Tüfeyli sözlərlə bağlı qüsurlar aradan qaldırılmamalıdı

Sadə nitq ........ uzaq olmalıdır. Biri səhvdir

• təmtəraqdan

• qondarma ifadələrdən

• aydın və anlaşıqlı fikirlərdən

• hər cür sünilikdən

• yalançı pafosdan