Ôn tập cuối học kì I Văn 6

VẺ ĐẸP CỦA MỘT BÀI CA DAO

- Hoàng Tiến Tựu -

“Hỡi cô tát nước bên đàng

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?”

(1) Hai câu ca dao này không ai không cảm thấy hay, dù là người uyên bác hay kẻ ít học. Nhưng phân tích, lí giải rõ cho cái hay ấy thì thật là khó. Đó cũng chính là cái khó chung của việc bình giảng ca dao. Bởi vì ca dao giản dị, dễ hiểu đến mức tối đa, khiến cho người bình giảng không còn có chỗ để có thể “làm ăn” được nữa!

(2) Ở đây có mấy cái đẹp hoà quyện vào nhau: cái đẹp của trăng, cái đẹp của nước, cái đẹp của người, cái đẹp của chàng trai và cô gái. Cô gái tát nước đêm trăng. Từng gầu nước chan hoà và ngời ngời ánh trăng cô gái múc lên và đổ xuống khiến cho chàng trai đắm say, xúc động. Và cái đẹp nọ lại sinh ra cái đẹp kia. Sự đắm say, xúc động của chàng trai đã vút lên thành một câu hỏi tuyệt vời, vừa phản ánh được cái đẹp của thiên nhiên, trăng nước, vừa phản ánh được cái đẹp của tâm hồn con người.

(3) Từ “hỡi” cho thấy chàng trai không đứng ở gần cô gái mà từ xa gọi tới. Đại từ “cô” (chứ không phải “em”) phản ánh sự chưa gần gũi, thân quen giữa hai người. Có thể hiểu đó là câu hỏi đầu tiên của chàng trai đối với cô gái. Câu hỏi của chàng trai hay quá, đẹp quá, tinh tế và giàu ý nghĩa quá. Vì vậy cô gái không biết trả lời thế nào cho phải, cho hợp.

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?

Hỏi để mà diễn tả cái đẹp của ánh trăng chan hoà trong nước và cái đẹp của việc tát nước đêm trăng mà cô gái đang làm chứ không phải là chàng trai không hiểu.”

(Bình giảng ca dao, NXB Giáo dục, 2007)

Tại sao nói văn bản “Vẻ đẹp của một bài ca dao” là một văn bản nghị luận văn học?

• A. Vì văn bản trình bày những cách hiểu của mọi người từ xưa đến nay về nội dung và hình thức của một bài ca dao

• B. Vì văn bản nhằm giải thích cho mọi người thấy được những thuận lợi và khó khăn của việc bình giảng ca dao

• C. Vì văn bản trình bày ý kiến của tác giả nhằm thuyết phục người đọc về vẻ đẹp của một bài ca dao

• D. Vì văn bản cho thấy sự ảnh hưởng của bài ca dao đến đời sống tâm hồn của con người Việt Nam

“Hỡi cô tát nước bên đàng

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?”

(1) Hai câu ca dao này không ai không cảm thấy hay, dù là người uyên bác hay kẻ ít học. Nhưng phân tích, lí giải rõ cho cái hay ấy thì thật là khó. Đó cũng chính là cái khó chung của việc bình giảng ca dao. Bởi vì ca dao giản dị, dễ hiểu đến mức tối đa, khiến cho người bình giảng không còn có chỗ để có thể “làm ăn” được nữa!

Trong phần (1), người viết chủ yếu muốn khẳng định điều gì?

• Bài ca dao trên rất giản dị và dễ hiểu

• Bài ca cao trên rất hay nhưng khó để lí giải rõ cái hay đó

• Bình giảng ca dao là một công việc khó khăn

• Người bình giảng ca dao không còn chỗ để có thể “làm ăn” gì nữa

(2) Ở đây có mấy cái đẹp hoà quyện vào nhau: cái đẹp của trăng, cái đẹp của nước, cái đẹp của người, cái đẹp của chàng trai và cô gái. Cô gái tát nước đêm trăng. Từng gầu nước chan hoà và ngời ngời ánh trăng cô gái múc lên và đổ xuống khiến cho chàng trai đắm say, xúc động. Và cái đẹp nọ lại sinh ra cái đẹp kia. Sự đắm say, xúc động của chàng trai đã vút lên thành một câu hỏi tuyệt vời, vừa phản ánh được cái đẹp của thiên nhiên, trăng nước, vừa phản ánh được cái đẹp của tâm hồn con người.

Nội dung chính của phần (2) là gì?

• Bàn về sự hoà quyện của những cái đẹp trong câu ca dao

• Miêu tả vẻ đẹp của cảnh cô gái tát nước đêm trăng

• Ngợi ca vẻ đẹp của cảnh đêm trăng nơi làng quê

• Bày tỏ cảm xúc trước cái đẹp của thiên nhiên và của lòng người

(3) Từ “hỡi” cho thấy chàng trai không đứng ở gần cô gái mà từ xa gọi tới. Đại từ “cô” (chứ không phải “em”) phản ánh sự chưa gần gũi, thân quen giữa hai người. Có thể hiểu đó là câu hỏi đầu tiên của chàng trai đối với cô gái. Câu hỏi của chàng trai hay quá, đẹp quá, tinh tế và giàu ý nghĩa quá. Vì vậy cô gái không biết trả lời thế nào cho phải, cho hợp.

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?

Hỏi để mà diễn tả cái đẹp của ánh trăng chan hoà trong nước và cái đẹp của việc tát nước đêm trăng mà cô gái đang làm chứ không phải là chàng trai không hiểu.”

Nội dung chủ yếu của phần (3) là gì?

• Giải thích ý nghĩa của từ “hỡi” trong bài ca dao

• Phân tích cái hay, cái đẹp và ý nghĩa lời hỏi của chàng trai trong bài ca dao

• Khẳng định cô gái không biết cách trả lời câu hỏi của chàng trai

• Nêu lên cái đẹp của ánh trăng và cái đẹp của việc tát nước đêm trăng

VẺ ĐẸP CỦA MỘT BÀI CA DAO

- Hoàng Tiến Tựu -

“Hỡi cô tát nước bên đàng

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?”

(1) Hai câu ca dao này không ai không cảm thấy hay, dù là người uyên bác hay kẻ ít học. Nhưng phân tích, lí giải rõ cho cái hay ấy thì thật là khó. Đó cũng chính là cái khó chung của việc bình giảng ca dao. Bởi vì ca dao giản dị, dễ hiểu đến mức tối đa, khiến cho người bình giảng không còn có chỗ để có thể “làm ăn” được nữa!

(2) Ở đây có mấy cái đẹp hoà quyện vào nhau: cái đẹp của trăng, cái đẹp của nước, cái đẹp của người, cái đẹp của chàng trai và cô gái. Cô gái tát nước đêm trăng. Từng gầu nước chan hoà và ngời ngời ánh trăng cô gái múc lên và đổ xuống khiến cho chàng trai đắm say, xúc động. Và cái đẹp nọ lại sinh ra cái đẹp kia. Sự đắm say, xúc động của chàng trai đã vút lên thành một câu hỏi tuyệt vời, vừa phản ánh được cái đẹp của thiên nhiên, trăng nước, vừa phản ánh được cái đẹp của tâm hồn con người.

(3) Từ “hỡi” cho thấy chàng trai không đứng ở gần cô gái mà từ xa gọi tới. Đại từ “cô” (chứ không phải “em”) phản ánh sự chưa gần gũi, thân quen giữa hai người. Có thể hiểu đó là câu hỏi đầu tiên của chàng trai đối với cô gái. Câu hỏi của chàng trai hay quá, đẹp quá, tinh tế và giàu ý nghĩa quá. Vì vậy cô gái không biết trả lời thế nào cho phải, cho hợp.

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?

Hỏi để mà diễn tả cái đẹp của ánh trăng chan hoà trong nước và cái đẹp của việc tát nước đêm trăng mà cô gái đang làm chứ không phải là chàng trai không hiểu.”

Trong văn bản trên, tác giả không đề cập đến cái đẹp nào sau đây?

• Cái đẹp của trăng, của nước

• Cái đẹp của chàng trai, cô gái

• Cái đẹp tâm hồn con người

• Cái đẹp của tâm hồn tác giả bài ca dao

Theo tác giả, câu hỏi của chàng trai không có ý nghĩa nào sau đây?

• Câu hỏi của chàng trai phản ánh được cái đẹp của thiên nhiên

• Câu hỏi của chàng trai phản ánh được cái đẹp của tâm hồn con người

• Câu hỏi của chàng trai nhằm khẳng định cái đẹp của lao động

• Câu hỏi của chàng trai thể hiện điều chàng băn khoăn, không hiểu

Trong câu “Ở đây có mấy cái đẹp hoà quyện vào nhau: cái đẹp của trăng, cái đẹp của nước, cái đẹp của người, cái đẹp của chàng trai và cô gái.”, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào?

• Liệt kê

• So sánh

• Nhân hoá

• Ẩn dụ

Xét về ý nghĩa, hai câu văn: “Câu hỏi của chảng trai hay quá, đẹp quá, tinh tế và giàu ý nghĩa quá. Vì vậy cô gái không biết trả lời thế nào cho phải, cho hợp.” có mối quan hệ với nhau như thế nào?

• Quan hệ tương đồng

• Quan hệ tương phản

• Quan hệ nhân – qủa

• Quan hệ bổ sung

Từ “uyên bác” trong câu “Hai câu ca dao này không ai không cảm thấy hay, dù là người uyên bác hay kẻ ít học.” có nghĩa là gì?

• Có hiểu biết sâu xa, rộng lớn

• Có hiểu biết sâu rộng về một lĩnh vực

• Có nhiều kinh nghiệm sống

• Có trình độ học vấn cao

VẺ ĐẸP CỦA MỘT BÀI CA DAO

- Hoàng Tiến Tựu -

“Hỡi cô tát nước bên đàng

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?”

(1) Hai câu ca dao này không ai không cảm thấy hay, dù là người uyên bác hay kẻ ít học. Nhưng phân tích, lí giải rõ cho cái hay ấy thì thật là khó. Đó cũng chính là cái khó chung của việc bình giảng ca dao. Bởi vì ca dao giản dị, dễ hiểu đến mức tối đa, khiến cho người bình giảng không còn có chỗ để có thể “làm ăn” được nữa!

(2) Ở đây có mấy cái đẹp hoà quyện vào nhau: cái đẹp của trăng, cái đẹp của nước, cái đẹp của người, cái đẹp của chàng trai và cô gái. Cô gái tát nước đêm trăng. Từng gầu nước chan hoà và ngời ngời ánh trăng cô gái múc lên và đổ xuống khiến cho chàng trai đắm say, xúc động. Và cái đẹp nọ lại sinh ra cái đẹp kia. Sự đắm say, xúc động của chàng trai đã vút lên thành một câu hỏi tuyệt vời, vừa phản ánh được cái đẹp của thiên nhiên, trăng nước, vừa phản ánh được cái đẹp của tâm hồn con người.

(3) Từ “hỡi” cho thấy chàng trai không đứng ở gần cô gái mà từ xa gọi tới. Đại từ “cô” (chứ không phải “em”) phản ánh sự chưa gần gũi, thân quen giữa hai người. Có thể hiểu đó là câu hỏi đầu tiên của chàng trai đối với cô gái. Câu hỏi của chàng trai hay quá, đẹp quá, tinh tế và giàu ý nghĩa quá. Vì vậy cô gái không biết trả lời thế nào cho phải, cho hợp.

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?

Hỏi để mà diễn tả cái đẹp của ánh trăng chan hoà trong nước và cái đẹp của việc tát nước đêm trăng mà cô gái đang làm chứ không phải là chàng trai không hiểu.”

Dòng nào sau đây nhận xét đúng về văn bản trên?

• Sử dụng có hiệu quả nhiều biện pháp tu từ

• Sử dụng thành ngữ một cách hợp lí

• Lời văn giản dị, giàu sức thuyết phục

• Có cách kể chuyện tự nhiên, hóm hỉnh