แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง การเเบ่งชั้นบรรยากาศ

อุกกาบาตจากนอกโลกเมื่อเคลื่อนที่เข้าสู่เเรงดึงดูดของโลก จะเริ่มลุกไหม้ในบรรยากาศชั้นใด

• โทรโพสเฟียร์

• สตราโตสเฟียร์

• มีโซสเฟียร์

• เทอร์โมสเฟียร์

Answer explanation

มีโซสเฟียร์ (Mesosphere)   

        เหนือบรรยากาศชั้นสตราโตรสเฟียรส์ขึ้นไป อุณหภูมิลดต่ำลงอีกครั้ง จนถึง -90°C ที่ระยะสูง 80 กิโลเมตร ทั้งนี้เนื่องจากห่างจากแหล่งความร้อนในชั้นโอโซนออกไป มวลอากาศในชั้นมีโซสฟียร์นี้มีไม่ถึงร้อยละ 0.1 ของมวลอากาศทั้งหมด แต่ก็มีความหนาแน่นมากพอที่จะสร้างความเสียดทานทำให้อุกกาบาตที่ตกลงมาจากอวกาศ เกิดการลุกไหม้ 

ส่วนประกอบของอากาศชื้นเเตกต่างจากอากาศเเห้งมากที่สุดคือข้อใด

• ปริมาณเเก๊สไนโตรเจน

• ปริมาณเเก๊สออกซิเจน

• ปริมาณเเก๊สไฮโดรเจน

• ปริมาณไอน้ำเเละฝุ่นละออง

สิ่งที่ทำให้เกิดการมองเห็นคืออะไร

• รังสีเเกมมา

• รังสียูวี

• เเสงขาว

• รังสีอินฟราเรด

Answer explanation

สเปกตรัมและสีของแสง (Spectrum)

คลื่นหรือแสงที่ดวงตามมนุษย์สามารถมองเห็นและรับรู้ได้นั้น นับเป็นเพียงช่วงสั้น ๆ ของแถบคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทั้งหมด ดังนั้น จึงมีคลื่นอีกมากมายที่มนุษย์ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า และถึงแม้จะมีบางช่วงความยาวคลื่นที่มนุษย์อาจรับรู้ด้วยประสาทสัมผัสอื่น ๆ อย่างเช่น การที่ผิวหนังรับรู้ได้ถึงความร้อน เมื่อสัมผัสกับรังสีอินฟราเรด (Infrared Radiation) หรือรังสีอัลตราไวโอเลต (Ultraviolet Radiation)แสงจากดวงอาทิตย์เป็นแสงขาว (White Light) ซึ่งในทางวิทยาศาสตร์ สามารถใช้ปริซึม (Prism) แยกองค์ประกอบของแสงขาวออกจากกันได้ โดยสามารถแบ่งออกเป็นแถบสีต่าง ๆ ทั้งหมด 7 สี เรียงชิดติดกันหรือที่เรียกแถบสีเหล่านี้ว่า “สเปกตรัม” (Spectrum) โดยในธรรมชาติ สสารที่มีคุณสมบัติคล้ายคลึงปริซึม คือ หยดน้ำ เม็ดฝน ละออง และไอน้ำต่าง ๆ ซึ่งหลังฝนตกเมื่อแสงแดดส่องกระทบหยดน้ำฝนเหล่านี้ เราสามารถมองเห็นแสงแดดเป็นแถบสีทั้ง 7 สี ปรากฏขึ้นบนท้องฟ้าหรือที่เราเรียกกันว่า “รุ้งกินน้ำ” นั่นเองนอกจากนี้ การที่มนุษย์เรามองเห็นสีต่าง ๆ บนวัตถุนั้น เป็นผลที่เกิดจากการผสมของแสงสีต่าง ๆ เช่น แสงขาวอาจเกิดจากการรวมกันของแสงเพียง 3 สี ได้แก่ แสงสีเขียว (Green: 1) แสงสีน้ำเงิน (Blue: 2) และแสงสีแดง (Red: 3) หรือที่เรียกว่า “สีปฐมภูมิ” (Primary Colors) และหากนำแสงที่เกิดจากการผสมกันของสีปฐมภูมิ 2 สีมารวมกัน จึงเกิดเป็น “สีทุติยภูมิ” (Secondary Colors) ได้แก่ แสงสีคราม (Cyan: 4) แสงสีเหลือง (Yellow: 5) และแสงสีม่วงแดง (Magenta: 6) โดยที่สีทุติยภูมิแต่ละสีจะมีความแตกต่างกันในระดับความเข้มสีและความสว่างของแสงอีกด้วย

บรรยากาศหมายถึงข้อใด

• สิ่งที่ไม่มีน้ำหนัก

• สิ่งที่มองเห็นเป็นท้องฟ้า

• อากาศที่อยู่รอบตัวเราเเละห่อหุ้มโลก

• อากาศที่อยู่เหนือก้อนเมฆขึ้นไป

Answer explanation

บรรยากาศ หมายถึง อากาศที่ห่อหุ้มโลก อยู่รอบตัวเราตั้งแต่พื้นโลกขึ้นไปจนถึงระดับความสูงหลายร้อยกิโลเมตร โดยอากาศจะมีความหนาแน่นมากในระดับที่อยู่ใกล้ผิวโลก และค่อย ๆ เบาบางลงเรื่อย ๆ เมื่ออยู่ห่างจากพื้นดินมากขึ้น โลกมีแรงดึงดูดต่อบรรยากาศทำให้บรรยากาศมีการเคลื่อนตัวตามการหมุนของโลกไปพร้อมกับพื้นโลก องค์ประกอบของบรรยากาศประกอบไปด้วยแก๊สไนโตรเจน ( 78% ) รองลงมาคือ แก๊สออกซิเจน ( 21% ) อาร์กอน ( 0.9 % ) นอกจากนั้นเป็นไอน้ำและแก๊สอื่น ๆ จำนวนเล็กน้อย

ข้อใดไม่เกี่ยวข้องกับบรรยากาศชั้นสตราโตสเฟียร์

• มีประจุไฟฟ้าที่สามารถสะท้อนคลื่นวิทยุได้

• มีระดับความสูง 10-50 กิโลเมตร

• มีชั้นเเก๊สโอโซน

• ไม่มีฝน เมฆ เเละพายุ

Answer explanation

สตราโตสเฟียร์ (Stratosphere) มวลอากาศในชั้นนี้มีร้อยละ 19.9 ของมวลอากาศทั้งหมด เหนือระดับโทรโพพอสขึ้นไป อุณหภูมิยิ่งสูงขึ้นในอัตรา 2°C ต่อ 1 กิโลเมตร  เนื่องจากโอโซนที่ระยะสูง 48 กิโลเมตร ดูดกลืนรังสีอุลตราไวโอเล็ตจากดวงอาทิตย์เอาไว้จึงทำให้มีอุณหภูมิสูง   บรรยากาศชั้นสตราโตสเฟียร์มีความสงบมากกว่าชั้นโทรโพสเฟียรส์  บอลลูนตรวจอากาศสามารถลอยสูงได้เพียงบรรยากาศชั้นนี้  เมื่อบอลลูนลอยสูงขึ้นไปอีกก็จะแตกเนื่องจากความดันอากาศภายในและภายนอกแตกต่างกันมากจนเกินไป 

ชั้นที่มีไอน้ำอยู่เป็นจำนวนมาก จึงทำให้เกิดปรากฏการณ์น้ำฟ้าต่างๆ เช่น เมฆ พายุ ฝน จึงทำให้บรรยากาศนี้มักปรากฏสภาพอากาศรุนแรง เนื่องจากมีมวลอากาศหนาแน่น ข้อความดังกล่าวเป็นชั้นบรรยากาศชั้นใด

• โทรโพสเฟียร์

• สตราโตสเฟียร์

• มีโซสเฟียร์

• เทอร์โมสเฟียร์

Answer explanation

โทรโพสเฟียร์ (Troposphere)   เป็นบรรยากาศชั้นล่างสุดที่เราอาศัย มีความหนาประมาณ 10 - 15 กิโลเมตร ร้อยละ 80 ของมวลอากาศทั้งหมดอยู่ในบรรยากาศชั้นนี้ แหล่งกำเนิดความร้อนของโทรโพสเฟียร์คือ พื้นผิวโลกซึ่งดูดกลืนแสงแดดจากดวงอาทิตย์ แล้วแผ่รังสีอินฟราเรดออกมา ดังนั้นยิ่งสูงขึ้นไปอุณหภูมิจะยิ่งลดต่ำลงในอัตรา 6.5°C ต่อ 1 กิโลเมตร จนกระทั่งถึงระยะสูงประมาณ 12 กิโลเมตร อุณหภูมิจะคงที่ประมาณ -60°C ที่รอยต่อชั้นบนซึ่งเรียกว่า "โทรโพพอส" (Tropopause) เครื่องบินไอพ่นนิยมบินที่ระดับนี้ เนื่องจากสภาพอากาศสงบนิ่ง และบรรยากาศมีความหนาแน่นมากพอสำหรับการสันดาปภายในเครื่องยนต์         บรรยากาศชั้นโทรโพสเฟียร์มีไอน้ำอยู่เป็นจำนวนมาก จึงทำให้เกิดปรากฏการณ์น้ำฟ้าต่างๆ เช่น เมฆ พายุ ฝน เป็นต้น บรรยากาศชั้นนี้มักปรากฏสภาพอากาศรุนแรง เนื่องจากมีมวลอากาศหนาแน่น การเปลี่ยนสถานะของน้ำ ทำให้เกิดการดูดและคายความร้อนแฝง นอกจากนั้นอิทธิพลทางภูมิศาสตร์ของพื้นผิวโลก เช่น ภูเขา ทะเลทราย มหาสมุทร ยังส่งผลกระทบต่อตัวแปรต่างๆ ของอากาศด้วย เช่น อุณหภูมิ ความชื่น กระแสลม และความกดอากาศ เป็นต้น

สิ่งที่ทำให้บรรยากาศเเปรปรวนมากที่สุดคือข้อใด

• ไอน้ำ

• ฝุ่นละอองในอากาศ

• ปริมาณเเก๊สออกซิเจน

• รังสีจากดวงอาทิตย์

Answer explanation

ชั้นโทรโพสเฟียร์มีไอน้ำอยู่เป็นจำนวนมาก จึงทำให้เกิดปรากฏการณ์น้ำฟ้าต่างๆ เช่น เมฆ พายุ ฝน เป็นต้น

บรรยากาศชั้นใดที่มีไอออนมาก สามารถรับส่งคลื่นวิทยุได้

• เอ็กโซสเฟียร์

• ไอโอโนสเฟียร์

• มีโซสเฟียร์

• สตราโตสเฟียร์

Answer explanation

เทอร์โมสเฟียร์ (Thermosphere ) เริ่มตั้งแต่เหนือระดับความสูง 80 กิโลเมตรจนถึงระดับความสูงราว ๆ 500 - 1,000 กิโลเมตร บรรยากาศชั้นนี้เองที่ปลดปล่อยแสงออโรราออกมา และเป็นบรรยากาศที่สถานีอวกาศนานาชาติ โคจรที่ระดับความสูง 350 - 420 กิโลเมตรด้วย ที่บรรยากาศชั้นนี้อุณหภูมิกลับสูงขึ้นอีกครั้ง โดยอุณหภูมิในชั้นนี้สามารถสูงได้ถึง 1200 °C อุณหภูมิที่สูงนี้ถูกปลดปล่อยจากโมเลกุลของแก๊สไนโตรเจนและออกซิเจนในบรรยากาศชั้นบนสุด ดูดกลืนรังสีแกมมาและรังสีเอกซ์ จนทำให้อะตอมของแก๊สมีอุณหภูมิสูงมากจนแตกตัวและสูญเสียอิเล็กตรอน กลายเป็นประจุ ( Ion ) บางครั้งเราเรียกบรรยากาศชั้นนี้ว่า "ไอโอโนสเฟียร์" ( Ionosphere ) มีสมบัติในการสะท้อนคลื่นวิทยุ ทำให้เกิดประโยชน์ในการสื่อสารโทรคมนาคมระยะไกล

มนุษย์อาศัยอยู่ในบรรยากาศชั้นใด

• มีโซสเฟียร์

• เทอร์โมสเฟียร์

• โทรโพสเฟียร์

• สตราโทสเฟียร์

Answer explanation

โทรโพสเฟียร์ ( Troposphere ) เป็นบรรยากาศชั้นล่างสุดที่อยู่ตั้งแต่ผิวโลกจนถึงระดับความสูง 10 - 12 กิโลเมตร เป็นชั้นที่มนุษย์อาศัยอยู่ ร้อยละ 80 ของมวลอากาศทั้งหมดอยู่ในบรรยากาศชั้นนี้ นอกจากนี้บรรยากาศชั้นนี้มีไอน้ำ เมฆ จึงทำให้เกิดปรากฏการณ์น้ำฟ้าต่างๆ เช่น เมฆ พายุ ฝน เป็นต้น จึงเหมาะแก่การดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตชนิดต่าง ๆ บนโลก การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิในชั้นนี้ ยิ่งเมื่อความสูงเพิ่มขึ้น อุณหภูมิจะลดลง เนื่องจากว่า ในเวลากลางวันพื้นผิวโลกทำหน้าที่ดูดกลืนรังสีและความร้อนจากดวงอาทิตย์ แล้วแผ่รังสีอินฟราเรดออกมา ทำให้อุณหภูมิใกล้ผิวโลกอบอุ่น และอุณหภูมิจะลดลงเมื่อห่างจากผิวโลกออกไป ยิ่งสูงขึ้นไปอุณหภูมิจะยิ่งลดต่ำลงในอัตรา 6.5 °C ต่อ 1 กิโลเมตร จนกระทั่งถึงระยะสูงประมาณ 12 กิโลเมตร อุณหภูมิจะคงที่ - 56.5 °C

โอโซนมีประโยชน์อย่างไร

• ทำให้เกิดรอยไหม้ที่ผิวหนังของมนุษย์

• เป็นเเหล่งผลิตคาร์บอนไดออกไซต์ที่สำคัญ

• ช่วยดูดกลืนรังสีอัลตราไวโอเลต

• ช่วยในการสร้างวิตามินอีในร่างกายมนุษย์

Answer explanation

  โอโซนเป็นก๊าซที่เกิดจากปฏิกิริยายาเคมีระหว่างออกโซด์ของไนโตรเจน ไฮโดรคาร์บอน และมีแสงแดดเป็นตัวพลังงานที่ทำให้เกิดก๊าซโอโซน โดยปกติแล้วในบรรยากาศชั้นล่าง จะมีโอโซนปะปนอยู่เล็กน้อย ซึ่งมีมากแถวชายทะเลที่แสงแดดจัด ส่วนในบรรยากาศที่ชั้นบนจะมีเป็นชั้นโอโซนอยู่ 

        ประโยชน์ของโอโซนคือ เพิ่มออกซิเจนในอากาศทำให้อากาศบริสุทธิ์ขึ้น แต่ถ้าในบรรยากาศของเรามีก๊าซโอโซนมากเกินไป ก็จะก่อให้เกิดโทษได้มากมายเช่นกัน เช่น ทำให้เกิดอาการแสบตา ระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ และรุนแรงถึงขั้นก่อให้เกิดมะเร็งผิวหนังได้ เพราะก๊าซโอโซนนั้นมีคุณสมบัติยอมให้แสงผ่านได้มากกว่าก๊าซชนิดอื่น 

        สำหรับโอโซนในบรรยากาศชั้นบนนั้นพบว่านับวันโอโซนจะลดลงเรื่อยๆ ทั้งนี้เพราะมีการปล่อยสาร คลอโรฟลูออโรคาร์บอน ซึ่งสารพวกนี้จะใช้ขับดันในกระป๋องฉีดสเปรย์ต่างๆ เมื่อปล่อยสู่บรรยากาศจะไปทำลายโอโซน ทำให้ชั้นโอโซนลดลง ปริมาณรังสีอุลตราไวโอเลตที่ส่งมายังพื้นโลก ก็สามารถผ่านมาได้มากขึ้น ทำให้มีระดับมากกว่าปกติ อาจทำให้มีระดับมากกว่าปกติ อาจทำให้เกิดมะเร็งที่ผิวหนังได้ 

        จากการตรวจวัดปริมาณก๊าซโอโซนของสำนักงานคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพบว่า โอโซนจะมีในฤดูร้อนมากกว่าฤดูอื่น มีค่าสูงสุดช่วงเดือนมีนาคม – พฤษภาคม ส่วนในฤดูฝนความเข้มข้นของโอโซนในบรรยากาศจะลดลงอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากแสงแดดซึ่งให้พลังงานต่อการเกิดก๊าซโอโซนมีน้อย ปริมาณโอโซนจะมีสูงสุดในช่วงเที่ยงวัน และจะลดลงเมื่อแสงแดดน้อยลง หรือมีการเปลี่ยนแปลงของทิศทางลมเป็นที่สังเกตว่าถ้าอากาศนิ่งไม่มีลมพัดและแดดจัดปริมาณโอโซนจะสูงขึ้นอย่างผิดปกติ