Әскери коммунизм саясатынан ЖЭС-ке көшу

Азамат соғысы мен шетелдік интервенция жылдары елдегі материалдық ресурстардың барынша шектеулі кезінде енгізілді:

Азық-түлік салғырты (барлық артық өнімдер тартып алынды) енгізілді:

Ø  Жекеше кәсіпорындар мемлекет қарамағына алынды. Өндірістік тауарлар мен астық саудасына мемлекеттік монополия орнатылды;

Ø  Өнімдей айырбас-бөлу жүйесі жүзеге асырылды;

Ø  Жалпыға бірдей еңбек міндеткерлігі енгізілді;

Ақшалай жалақы орнына карточкалық «паек» берілді:

«Әскери коммунизм» саясатының ең ауыр салдары:

«Даладағы аштық» атты мақаласында бұл жылдары аштықтың әрбір адамды қамтығанын, қазақтарға үнемі қырылып қалу қаупі төнгенін атап өтті:

Қазақстанның орталық және солтүстік губернияларында болып: «Дала қырғыздары (қазақтары) қыстауда өз отбасыларымен бірге аштықтан қырылып жатыр»,-деп жазды:

Ашаршылыққа қарсы толқулар кеңінен орын алып, көтерілісшілердің саны 30 мың адамға жетті:

РКП(б)-ның 1921 жылы өткен Х съезінде қабылданды:

Астық монополиясы, азық-түлік салғырты, жалпыға бірдей еңбек міндеткерлігі енгізілді:

Елді бүлінген шаруашылық жағдайынан шығару үшін азық-түлік салғыртын азық-түлік салығы алмастырды: