Türkçe 1. Deneme

I. Birini veya bir şeyi bulmaya çalışmak.

II. Bir kişiyle görüşmek üzere telefon etmek.

III. Bir şeyin yokluğunu duyarak geri gelmesini istemek, özlemek.

“aramak” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde numaralanmış anlamlarından herhangi birisini karşılayacak şekilde kullanılmamıştır?

• Yıllardır görmediğim küçük teyzemi çok arıyordum.

• Eski iş yerindeki arkadaşlarını zaman zaman telefonla arardı.

• Üzülme, ben bu tarz konularda art niyet aramam.

• Odasında kardeşiyle geçen sene alınan kitapları arıyordu.

“de, da” bağlaç olarak kullanıldığında ayrı yazılır. Ek olan “-de, -da” ise bitişik yazılır. “de, da”nın olduğu yere bir “de, da” daha eklendiğinde cümlenin anlamında bozulma olmazsa bitişik yazılır, cümlenin anlamı bozulursa ayrı yazılır.

Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “de, da”nın yazımında hata yapılmıştır?

• Türkçenin Yıldızları bomba gibi bir çalışmada buluştu.

• Abdullah Hoca’nın da taktikleri soruyu kolaylaştırdı.

• Domateslerde büyük büyük zararlı böcekler gördüm.

• En çok sevdiğim yerler arasına okulda dahil oldu.

Okuduğum roman, duygularımı harekete geçirerek beni içine çekmeli. Tüm uzuvlarımla kendimi romanın kahramanlarından biri olarak hissetmeliyim ve kitabı elimden hiç bırakmak istememeliyim. Başka romanlara asla benzememeli. Kahramanlar da öyle yolda sokakta karşılaşabileceğim şekilde tipler değil kurgusal olmalı.

Aşağıdakilerden hangisi bu parçada anlatılan romanın niteliklerinden biri olamaz?

• Hayali unsurlar

• Kalıcılık

• Etkileyicilik

• Sürükleyicilik

Türkiye’nin dört bir yanındaki ormanlarda sonbahar ile birlikte ortaya birbirinden güzel görüntüler çıkarken, zengin bitki örtüsüyle dikkat çeken Kaz Dağları da rengarenk oldu. 1774 metre yüksekliğiyle Kaz Dağları, su ekosistemleri (I) nedeniyle ‘‘Bin Pınarlı Dağ’’ olarak da anılıyor.(II) Bir tarafı Balıkesir’in Edremit ilçesinin kuzeyinde, bir tarafı ise Çanakkale’nin Bayramiç ilçesi sınırlarında kalan Kaz Dağları, bugünlerde sonbahar mevsiminin bütün güzelliklerini bir tablo şeklinde sunuyor. (III) Çok sayıda bitki türünü bünyesinde barındıran Kaz Dağları, yüksek oksijen oranının yanı sıra mitolojik geçmişi (IV) ve yerleşim alanlarındaki geleneksel yaşam tarzıyla da dikkat çekiyor.

Bu parçadaki numaralanmış sözcükler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• I numaralı sözcük terim anlamlı olarak kullanılmıştır.

• II numaralı sözcüğün cümleye kattığı anlam ‘‘ hatırlamak’’tır.

• III numaralı sözcük mecaz anlam taşımaktadır.

• IV numaralı sözcüğün zıt anlamlısı ‘‘ gelecek’’tir.

Eslem Öğretmen Türkçe dersini keyifli geçirmek için atasözleri kartları hazırlamak istemektedir. Bazı atasözlerinin birbiriyle çeliştiğini ifade etmiştir. Birbirleriyle çelişen atasözlerini kartlarda kullanacaktır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisinde verilen iki atasözü Eslem Öğretmen’in kartlarında yer almaz?

• Kurunun yanında yaş da yanar. - Her koyun kendi bacağından asılır.

• Dost dostun eyerlenmiş atıdır. - Güvenme dostuna, saman doldurur postuna.

• Mum dibine ışık vermez. - Kılıç kınını kesmez.

• Azıcık aşım kaygısız başım. - Fazla mal göz çıkarmaz

Aşağıdaki cümlelerde yer alan ikilemeler anlamsal kuruluşları bakımından gruplandırılırsa hangi seçenek dışta kalır?

• Genç kız paldır küldür merdivenlerden yuvarlandı.

• Eğri büğrü yollardan geçerek köyümüze gidiyorduk.

• İçeriye giren ufak tefek adam selam vererek oturdu.

• Kaza yapan şoför yaşadıklarını hayal meyal hatırlıyordu.

Günlük hayatta deyimler sıklıkla kullanılır. Hiçbir yardım ve umut olmadığı durumlarda “…………………………”, söz dinlemez olmak anlamında “……………………………”, zararı dokunabilecek bir kimsenin hoşuna gitmeyen bir davranışta bulunmak anlamında “…………………………” deyimi kullanılır.

Bu metinde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki deyimlerin hangileri getirilmelidir?

• gemi azıya almak / yer demir gök bakır / fincancı katırlarını ürkütmek

• yer demir gök bakır / gemi azıya almak / fincancı katırlarını ürkütmek

• gemi azıya almak / yer demir gök bakır / şeytanın yattığı yeri bilmek

• yer demir gök bakır / gemi azıya almak / şeytanın yattığı yeri bilmek

Babam boş zamanlarında yazı yazmayı çok severdi. Annemden kahve yapmasını rica ettiği zamanlarda anlardık ki babam odasına geçip defterine bir şeyler yazacaktı. Bazen uzaktan bakardım ona. Dalardı uzaklara, uzun süre denizi seyrederdi ve yazısını yazardı. Bir gün yine böyle bir anda yanına gittim. Biraz konuştuktan sonra beni yanına oturttu. Önüme beyaz bir kâğıt koydu ve en sevdiği kalemini bana verdi. Yaz bakalım, dedi. Yazımda başımdan geçen bir olayı, içten ve akıcı bir şekilde yazmamı istedi. Bende kısa bir süre düşünüp geçen yıl katıldığım okul gezisinde başıma gelen talihsiz bir olayı yazdım. Yazmak çok güzeldi. Şimdi daha iyi anlıyordum babamın yazarken neden bu kadar mutlu olduğunu.

Bu metinde babanın çocuğundan yazmasını istediği metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

• Öykü

• Günlük

• Haber Yazısı

• Anı

Ağlasam sesimi duyar mısınız mısralarımda,

Dokunabilir misiniz gözyaşlarıma ellerinizle?

Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel,

Kelimelerinse kifayetsiz olduğunu

Bu derde düşmeden önce.

Orhan Veli KANIK

Bu şiirin dizeleri, anlamlı ve kurallı cümleler biçiminde yeniden ifade edilmek istenirse aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

• Ağlasam sesimi mısralarımda duyar mısınız? Gözyaşlarıma ellerinizle dokunabilir misiniz? Şarkıların bu kadar güzel, kelimelerinse kifayetsiz olduğunu bu derde düşmeden önce bilmezdim.

• Ağlasam duyar mısınız mısralarımda sesimi? Ellerinizle gözyaşlarıma dokunabilir misiniz? Bu derde düşmeden önce şarkıların bu kadar güzel, kelimelerinse kifayetsiz olduğunu bilmezdim

• Duyar mısınız sesimi mısralarımda? Dokunabilir misiniz ellerinizle gözyaşlarıma? Bilmezdim bu derde düşmeden önce şarkıların bu kadar güzel, kelimelerinse kifayetsiz olduğunu.

• Sesimi duyar mısınız mısralarımda ağlasam? Ellerinizle dokunabilir misiniz gözyaşlarıma? Bu derde düşmeden önce bilmezdim şarkıların bu kadar güzel, kelimelerinse kifayetsiz olduğunu

I. Kişileştirme: İnsan dışındaki varlıklara, insana has niteliklerin verilmesine ve aktarılmasına denir.

II. Konuşturma: İnsan dışındaki varlıkların konuşturulmasına denir.

III. Tezat: Karşıt anlamlı sözcük ya da durumların birlikte kullanılma sanatına denir.

a.Gülen çehremi görüp Sanmayın beni bahtiyar. Her kahkahanın içinde Bir damla gözyaşı vardır. M. Cevdet Anday

b. Sordum sarı çiçeğe, Niçin boynun eğridir? Çiçek der Derviş Baba, Özüm Hakk’a doğrudur. Yunus Emre

c. Derinden derine ırmaklar ağlar, Uzaktan uzağa çoban çeşmesi, Ey suyun sesinden anlayan bağlar, Ne söyler şu dağa çoban çeşmesi. F. Nafiz Çamlıbel

Edebî sanatlarla şiirlerin doğru eşleştirilmiş hali aşağıdakilerden hangisidir?

• I-b, II-c, III-a

• I-c, II-b, III-a

• I-c, II-a, III-b

• I-a, II-c, III-b