DKAB.9.4.Ünite.Değerlendirme

Değerlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

• Bireyde değerlerin oluşumu okulda aldığı eğitimle başlar.

• Her toplumun kendine özgü değer algısı vardır.

• Birey, doğup büyüdüğü toplumun değerlerinden etkilenir.

• Değerlerin oluşumunda etkili olan unsurların başında din gelir.

• Aldığı eğitim, yaşadığı sosyal çevre ve ekonomik şartlar kişinin değer anlayışını etkiler.

Değer, bir milletin sahip olduğu sosyal, kültürel, ekonomik, bilimsel alanlardaki maddi ve manevi ögelerin bütününü ifade eder. Maddi değerler, bir toplumun kültürel, tarihî ve bilimsel ürünlerini içerir. Manevi değerler ise bir toplumun gelenek, örf ve adetleri, inançları, duygu, düşünce ve davranışlarıdır.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisinde maddi ve manevi değer unsurları bir arada yer almaz?

• Eyüp Sultan Türbesi’nde dua etmek

• Ramazan umresinde Kâbe’yi tavaf etmek

• Süleymaniye Camii’nde cuma namazı kılmak

• Topkapı Sarayı’nda kutsal emanetleri gezmek

• Bayramda akraba ve dostları evinde ziyaret etmek

Din, ahlak, örf, adet, gelenek ve hukuk; toplum düzenini sağlamada belirleyici olan unsurlardır. Özellikle din, ortaya koyduğu ölçülerle insanlar arası ilişkileri düzenleyerek bireyin ve toplumun değer yargılarını da şekillendirir. Dürüstlük, sorumluluk, adalet gibi ahlaki değerleri öğütleyerek insanı iyiliğe yöneltir. Dolayısıyla din, bir toplumun kültürünün oluşmasına etki eden, toplumsal kabulleri, alışkanlıkları, ahlakı ve değerleri belirleyen ögelerin başında gelir.

Bu metnin ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

• İslam dininin en vazgeçilmez özelliği ahlaktır.

• Allah katında hak din İslam’dır.

• Değerlerin oluşumunda dinin yeri ve önemi büyüktür

• Dinsizlik toplumları felakete sürükler.

• Ahlaksızlık din düşmanlığının en temel nedenidir.

Aşağıdakilerden hangisi birlik ve beraberlik duygularının gelişimiyle ilgili bir örnek değildir?

• İnfak ve sadaka sayesinde zengin ve fakirler birbirine yakınlaşır.

• Namaz, Müslümanların camilerde buluşmalarını sağlar.

• Bayramlardaki akraba ziyaretleri toplumsal ilişkileri kuvvetlendirir.

• Ramazan ayının manevi ortamı kişiye huzur ve esenlik verir.

• Sünnet merasimleri dost ve akrabanın bir araya gelmesine vesile olur.

Aşağıdakilerden hangisi örf ve adetlere dinin etkisiyle ilgili bir örnek değildir?

• Çocuklara sahabe isimleri vermek

• Düğünden önce kına gecesi yapmak

• Cuma namazından önce sala okumak

• Allah’ın (c.c.) emri ve peygamberin kavli ile kız istemek

• Yeni doğan çocukların kulaklarına ezan ve kamet okumak

“Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi, anne babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa kendilerine ‘öf!’ bile deme, onları azarlama, ikisine de güzel söz söyle. Onlara merhametle ve alçak gönüllülükle kol kanat ger. ‘Rabbim! Onlar nasıl küçükken beni şefkatle eğitip yetiştirdilerse şimdi sen de onlara merhamet göster.’ diyerek dua et. Kalplerinizdekini en iyi bilen Rabbinizdir. Eğer iyi olursanız bilesiniz ki Allah kendisine yönelenleri bağışlayıcıdır. Akrabaya, yoksula ve yolcuya hakkını ver. Gereksiz yere de saçıp savurma! Çünkü savurganlar şeytanların dostlarıdır. Şeytan da Rabbine karşı çok nankördür. Eğer Rabbinden gelmesini umduğun bir rahmet için onların yüzlerine bakamıyorsan hiç olmazsa kendilerine gönül alıcı bir söz söyle. Eli sıkı olma, ölçüsüzce eli açık da olma, sonra kınanacak, kendi kendine hayıflanacak duruma düşersin!” (İsrâ suresi, 23-29. ayetler.)

Bu ayetlerden hareketle müminlerle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Anne babasına iyilik yapmalı ve onlar için Allah’a dua etmelidir.

• Allah’ın (c.c.) bildiğini idrak ederek hatalarından vazgeçmelidir.

• Yakın çevrelerinden başlayarak muhtaçlara karşı yardımsever olmalıdır.

• İnsanlar arasındaki anlaşmazlıklarda adaletle hükmetmeli, haksızlığa sapmamalıdır.

• Harcamalarında ölçülü olmalı, ihtiyaçlarını karşılamada dengeli davranmalıdır.

“Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi, anne babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa kendilerine ‘öf!’ bile deme, onları azarlama, ikisine de güzel söz söyle. Onlara merhametle ve alçak gönüllülükle kol kanat ger. ‘Rabbim! Onlar nasıl küçükken beni şefkatle eğitip yetiştirdilerse şimdi sen de onlara merhamet göster.’ diyerek dua et. Kalplerinizdekini en iyi bilen Rabbinizdir. Eğer iyi olursanız bilesiniz ki Allah kendisine yönelenleri bağışlayıcıdır. Akrabaya, yoksula ve yolcuya hakkını ver. Gereksiz yere de saçıp savurma! Çünkü savurganlar şeytanların dostlarıdır. Şeytan da Rabbine karşı çok nankördür. Eğer Rabbinden gelmesini umduğun bir rahmet için onların yüzlerine bakamıyorsan hiç olmazsa kendilerine gönül alıcı bir söz söyle. Eli sıkı olma, ölçüsüzce eli açık da olma, sonra kınanacak, kendi kendine hayıflanacak duruma düşersin!” (İsrâ suresi, 23-29. ayetler.)

Bu ayetlerde aşağıdaki temel değerlerden hangisine değinilmektedir?

• İffet

• Şecaat

• Hikmet

• Çalışkanlık

• Merhamet

Bu tablodan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Değerlerin manevi yönü yanında maddi boyutu da vardır.

• Teknolojik buluş ve icatlar maddi değerlerdendir.

• İlerlemek isteyen toplum maddi değerlere daha çok önem vermelidir.

• Bir toplumun inanç, örf ve âdetleri manevi değerleri arasında yer alır.

• Süleymaniye Camii mimari eser olarak maddi, dinî yapı olarak manevi değerdedir.

Gençlerin kişilik gelişiminde ailenin yanında çevrenin etkisi de önemlidir. Gençlik döneminde eğitim kurumları, iletişim araçları, arkadaşlık ilişkileri değerlerin kazanılması açısından belirleyici bir role sahiptir. Toplumların geleceği olan gençlerin iyi yetiştirilmesi eğitim kurumlarının temel görevidir. Teknolojinin gelişmesiyle iletişim araçları çeşitlenerek yaygınlaşmıştır. Bu araçların bilinçli kullanılması gerekir. Aksi hâlde kişilik gelişimi açısından olumsuz sonuçlarla karşılaşılabilir. Son zamanlarda çokça gündeme gelen teknoloji bağımlılığı ciddi sorunlara neden olmaktadır.

Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Gençlerin değerleri kazanmasında arkadaş çevresi önemlidir.

• İletişim araçları değer aktarımı konusunda önemli bir role sahiptir.

• Teknoloji bağımlılığı günümüzde yaşanan sorunlardan biridir.

• Teknoloji kullanımı konusunda toplumu bilinçlendirmek gerekir.

• Kişilik gelişiminde ve değerlerin kazanılmasında en etkili kurum okuldur.

Dinî ilkeleri benimseyen bir kişi; adalet, akrabaya yardım etmek, misafire ikramda bulunmak, dürüstlük ve yardımseverlik gibi değerlere hayatında yer verir. Bu yönüyle din, kişinin düşünce dünyasına ve pratik hayatına anlam ve değer katar. Din; dürüstlük, sorumluluk, adalet gibi ahlaki değerleri öğütleyerek insanı iyiliğe yöneltir. Dolayısıyla iyi insanın sahip olduğu değerlerde dinin etkisi açıkça görülür.

Bu parçadan hareketle;

I. İnsanın sahip olduğu değerleri benimsemesinde dinin etkisi vardır.

II. Din insanın düşünce ve davranışlarına anlam ve değer katar.

III. Dinî ilkeleri benimseyen bir kimsenin değerlere ihtiyacı kalmaz.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• Yalnız III

• I ve II

• II ve III