Ұлы ОТАН СОҒЫСЫ

Волоколамск ауданында өткен шайқастардың бірінде қаза тапқан ержүрек жауынгер, талантты командир, генерал-майор:

• Мәлік Ғабдуллин

• Төлеген Тоқтаров

• И.В. Панфилов

• А.Ф. Наумов

Кеңес Одағының Батыры (1990), Қазақстанның Халық Қаһарманы (1995) әскери қайраткер, ержүрек қолбасшы, жазушы:

• Рашид Жанғозин

• Төлеуғали Әбдібеков

• Мәлік Ғабдуллин

• Момышұлы Бауыржан

• Рамазан Елебаев

Тұлғаны таны:

1) 1932 жылы әскер қатарына алынып, мергендік өнерін игерген, ауылға оралған соң қаржы орындарында жұмыс істеді; 2) 1936 жылы қайтадан армияға шақырылып, түрлі әскери бөлімдерде взвод, рота командирі болды; 3) 1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталысымен генерал-майор И.В. Панфиловтың басшылығымен Алматыда жасақталған 316-атқыштар (8-гвардиялық) дивизиясы құрамында майданға аттанды, батальон, полк командирі болды, соғыстың соңғы жылдарында гвардиялық дивизияны басқарды:

• Рашид Жанғозин

• Момышұлы Бауыржан

• Мәлік Ғабдуллин

• Төлеген Тоқтаров

1941 жылғы күзгі, қысқы кескілескен шайқастар кезінде өз батальонын 27 рет шабуылға бастап шықты:

• Рашид Жанғозин

• Рамазан Елебаев

• Бауыржан Момышұлы

• Төлеуғали Әбдібеков

Тұлғаны тап: 1)1941 жылы аға лейтенант шенінде батальонды басқарып, Мәскеу түбіндегі шайқастарда өз құрамасын жау қоршауынан аман-есен алып шықты; 2) Әскери педагогика мен әскери психологияны байытушы баға жетпес мұра қалдырған дара тұлға; 3) Мәскеу түбіндегі шайқастарда өз құрамасын жау қоршауынан аман-есен алып шықты және соғысты полковник шенінде аяқтады; 4) 1950 жылы Кеңес Армиясы Бас штабының арнаулы Жоғарғы әскери академиясын бітіріп, әскери академияда дәріс оқумен бірге шығармашылық жұмыспен де шұғылданды:

• Төлеуғали Әбдібеков

• Мәлік Ғабдуллин

• Бауыржан Момышұлы

• Рамазан Елебаев

1956 жылы демалысқа шығып, өмірінің соңына дейін шығармашылық қызметпен айналысты, «Офицер жазбалары» (1962), «Артымызда Москва» (1963), «Генерал Панфилов» (1965), «Куба әскерлері» (1969), «Ұшқан ұя» (1974), «Соғыс психологиясы», «Қанмен жазылған кітап» (1990, 1991) туындыларын жазды:

• Бауыржан Момышұлы

• Мәлік Ғабдуллин

• Төлеуғали Әбдібеков

• Төлеген Тоқтаров

Г.П. Коротков басқарған 238-атқыштар дивизиясындағы қазақстандық жауынгерлер өздерін даңққа бөледі:

• Днепрден өту шайқастарына

• Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) түбіндегі ұрыстарда

• Мәскеу үшін болған шайқаста

• Ленинград үшін шайқаста

1941 жылы Алматы, Ташкент, Фрунзе (қазіргі Бішкек) т.б. қалалардағы әскери училищелердің курсанттарынан құрылды:

• 24-атқыштар бригадасында

• 310, 314-атқыштар дивизиялары

• 238-атқыштар дивизиясы

• 39-жеке атқыштар бригадасы

Панфилов дивизиясы тәрізді жауды Мәскеу түбінде талқандап, неміс-фашист басқыншылары басып алған қалаларды етті:

• 310-атқыштар дивизиялары

• 314-атқыштар дивизиялары

• 79-атқыштар бригадасы

• 39-жеке атқыштар бригадасы

1943 жылы майданға 24 қазақ қызы аттанды:

• Ақмола облысынан

• Торғай облысынан

• Семей облысынан

• Орал облысынан