құқық негіздері

“Құқық – үстем етушi таптың еркiн бiлдiрушi, осы таптың өмiрiн материалдық жағдаймен анықтаушы”. Осы түсiнiктi қай теория қолданады?

• Социологиялық теория.

• Марксистiк теория.

• Жаратылыстық құқық теориясы.

• Нормативистiк теория.

Құқықтың негiзгi қызметi.

• Әртүрлi қоғамдық қатынастарды реттеушi.

• Дүниетаным құралы.

• Тәрбиелiк.

• Бағалау.

Мына анықтама қандай түсiнiкке жатады: «Барлық әрекет етушi құқық нормаларының жиынтығы».

• Құқық қатынасы

• Заңды мiндеттер.

• Позитивтi құқық.

• Рұқсат ету

Қазiргi таңдағы құқық түсiнігi.

• Қоғам мүшелерi жетекшiлiкке алатын мораль және нравтылық қағидалар

• Мемлекет бекiткен және қорғайтын жалпыға мiндеттi мiнез-құлық ережелерi жиынтығы

• Дiни идеялар, моралдық қағидалар және нравтық бағдарлар.

• Мнез-құлықта жетекшiлiк ететiн белгiлеулер мен қылықтар.

Бұрынғы социалистік мемлекеттердің қазіргі уақыттағы қоғамында азаматтық қоғамның және демократиялық құқықтық мемлекеттің қалыптасуына ықпал ететін құбылыс:

• Ұйымдасқан қылмыстың өсуі, номенклатуралық және мафиоздық құрылымдардың қолына меншікті басып алуы және біріктіруі, әлеуметтік шиеленістің өсуі.

• Қоғамның барлық қабатында құқықтық нигилизм, биліктің барлық эшелонында коррупция, опоненттеріне қарсы антиморальдық тәсілдерді қолдану арқылы билік үшін күресті шиеленістіру

• Атқарушы құрылымдардың құзыретін шектен тыс күшейту нәтижесінде билік тармағында тепе-теңдіктің бұзылуы, Парламенттің заңдық тұрғыдан зиян шегуі

• Азаматтардың құқықтық мәдениетін құқықтық санасының өсуі, тәжірибеге билік бөлінісі қағидасын енгізу, азаматтық қоғамның қызметіне мемлекеттің араласуына тиым салу.

Құқықтық жетістіктерге үлкен артықшылықтар беретін, олардың беделі үшін халық арасында да мемлекеттік аппарат қызметкерлері арасында да қамқорлық жасайтын, заң талаптары шегінде әрекет ететін, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының бұзылуына жол бермейтін мемлекет – бұл:

• Құқықтық мемлекет.

• Зайырлы мемлекет.

• Патерналистік мемлекет

• Демократиялық мемлекет.

Құқықтық мемлекетте “Құқық үстемдігі” қағидасының жүзеге асырылуына не көмектеседі?

• Құқықтық нигилизм.

• Құқықтық романтизм.

• Санкцияны қолдану.

• Құқықтық мәдениеттің жоғары деңгейі.

Құқық қағидасы түсiнiгi.

• Құқықтың қалыптасуы идеясы, дамуы мен әрекет етуiндегi негiзделушi бастама.

• Құқық ерекшелiгiндегi құқық белгiлерiнiң жиынтығы.

• Құқықтық пpезумпция.

• Құқықтың шығуы туралы теориялар.

Құқықтың пайда болуы туралы “психологиялық теорияны” жақтаушылар

• К.Маркс, Ф.Энгельс, В.И.Ленин.

• Гроций, Гоббс, Руссо, Радищев.

• Аристотель, Фильмер, Михайловский.

• Петражицкий, Фрезер, Тард

Мемлекеттiк билiк дегенiмiз:

• Мемлекеттiң тұрғын халықпен рухани байланысы.

• Саяси партиялар мен басқа да субъектiлердiң билiгi.

• Көшбасшы және адамдар арасында болу мүмкiндiгi.

• Сендiру және мәжбүрлеу шараларын қолдану арқылы адамдар мiнез-құлқына легитимдi ықпал ету әдiсi.