philosophy 2

Her bir akı karasından seçerek

Varlık dağlarını delip geçerek

Düzde ben bir insan olmaya geldim

Nimri Dede'ye ait bir şiirden alınan bu dizelerin her biri, sırasıyla felsefenin alt disiplinlerinden hangilerinin konusu olabilir ?

• Epistemoloji-Ontoloji-Etik

• Etik-Epistemoloji-Estetik

• Ontoloji-Estetik-Etik

• Etik-Epistemoloji-Ontoloji

Felsefe çok kullanıldığı halde anlamı az bilinen bir sözcüktür.Söz gelimi Oğuz için arkadaşı "Onun hayat felsefesi gününü gün etmektir." diyor.Bir firma satış felsefesini "Müşterileri mutsuz etmektense daha az kazanmaya razıyız." şeklinde özetliyor.Bir banka kendini diğer bankalardan farklı göstermek için "Bizim felsefemiz hepsinden farklıdır." sloganıyla reklam yapıyor.Felsefenin kelime anlamının dışında kullanılışıyla ilgili bu tarz örnekleri daha da çoğaltabiliriz. Değişik anlamlar yüklenen felsefe sözcüğü aslında Herakleides Pantikos'un söylediğine göre ilk olarak Pythagoras tarafından kullanılmış, Yunanca "philosophia" sözcüğünden gelmektedir.

Dilimize "felsefe" olarak geçen "philosophia" nın kelime anlamı aşağıdakilerden hangisidir ?

• Gerçeklik bilgisi

• Yaşam atılımı

• Bilgelik sevgisi

• Hayat görüşü

Yeni Çağda pozitif bilimlerdeki gelişmeler felsefesinin alanını daraltmış, giderek felsefenin yalnızca bilimlerle ilgili alanları konu almasının yeterli olabileceği düşüncesi belirip güçlenmiştir.Bunun sonucunda, felsefenin yeni bir alanı olarak bilim felsefesi doğmuştur.Hatta bundan sonra bazıları felsefe yapmanın yalnızca "Bilim üzerine düşünme" etkinliği olduğunu sanmıştır.

Bu parçada sözü edilen Yeni Çağdaki felsefi yaklaşım, felsefi bilginin aşağıdaki özelliklerinden hangisine ters düşmesi nedeniyle eleştirilebilir ?

• Akıl ve mantık ilkelerine dayalı olma

• Eleştirel bir yapıya sahip olma

• Yaratıcılık gerektirme

• Bilgi evrenini bir bütün olarak ele alma

İnsan merak eden varlıktır.Kendini, insanı, doğayı, evreni, toplumu...Felsefe, en temeldeki bu şeyleri akıl yoluyla anlama arayışıdır.Bunları sorgulamak amacıyla çeşitli sorular ortaya atar.Bir şey gerçekten bilinebilir mi ? Eğer bilinebilirse neler bilinebilir ? Bilinenlerin bilindiğinden nasıl emin olunabilir ? Buna benzer felsefi sorular felsefenin odağını oluşturur.

Bu parçaya dayanarak aşağıdakilerden hangisinin felsefi soru niteliğinde olduğu söylenebilir ?

• Demokratik yasaların özellikleri nelerdir ?

• Yer çekimi cisimleri nasıl etkiler ?

• Toplumsal normların amacı nedir ?

• Niçin ahlaklı olmalıyım ?

Vadinin dibindeki kişi, orada kıvrılıp giden dereyi zirvedeyken baktığı gibi görmez.Dağın tepesindeyken de ne puslu derinlikleri ne de kendi bulunduğu yeri derenin yanında olduğu zamandaki gibi görebilir.

Bu parça aşağıdaki yargılardan hangisine örnek oluşturur ?

• Bilgi kişiden kişiye değişir.

• Evrensel bilgiden söz edilemez.

• Bilgi bakış açılarına göre farklılaşır.

• Doğru bilgi, konusuna uygun olan bilgidir.

Felsefe yapmanın koşullarından ilki, aklımızı kurcalayan her soruyu dile getirme cesareti göstermek diğeri de herkesçe doğal kabul edilen şeyleri tekrar göz önüne getirmek ve onlara sorun muamelesi etmektir. Ve nihayetinde felsefe yapabilmek için avare olmalıdır. Bir hedefin peşinde koşuyor istem tarafından yönlendiriliyor olmalı yani hiçbir şey onun dikkatini dağıtmamalı, kendini öğrenmeye vermelidir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi felsefe yapmanın koşulları arasında yer almaz ?

• Özgürce soru sorabilme

• Olaylara herkesten farklı bakabilme

• Sorularını cesaretle dile getirebilme

• Yönlendirmelere açık olabilme

Hegel tarihi keşfeder, Schopenhauer ise ondan vazgeçer. Onların bu uyuşmazlığı hala çözüm bekliyor.

Bu parçadan felsefi düşünceyle ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılmalıdır ?

• Soruların kendi cevaplarını içerdiği

• Çağın değerlerine bağlı olduğu

• Kesin bir doğruya ulaşılamadığı

• Bilimsel düşünceden etkilendiği

Felsefe yapmak dağa tırmanmak gibidir. Sadece doruğu ele geçirmek için dağa çıkanlar dağdan bir şey anlayamazlar.Gerçek dağcı, olanca varlığıyla dağda yaşadığı zamanı üstün tuttuğu içindir ki dağa tırmanır. Doruk ancak dağda yaşanan zamanın bir parçası olarak önemlidir.Dağ, doruk değildir.

Bu parçada savunulan görüş aşağıdakilerin hangisidir ?

• Filozof, felsefe yapmanın her aşamasından haz alır.

• Filozofun amacı gerçeğin bilgisine ulaşmaktır.

• Felsefe yapmayı öğretir, söylemeyi değil.

• Felsefede doruk noktası yoktur.

Filozoflar işlerini yaparken sorulardan yararlanırlar.Filozofun elindeki sorular, problemlere çözüm getirmenin bir anahtarıdır.Genellikle karşılaşılan problemler zaman içerisinde pek fazla değişmez.Zamanla değişen, filozofun problemin çözümünde rol oynayan farklı etkenleri seçebilmesidir.Problemi farklı sorular sorarak irdelediğinde varolanın daha önce gözden kaçmış olan yanları aydınlanmaya başlar.Böylece her doğru soru, onu problemi çözmeye bir adım daha yaklaştırır.

Bu parçada filozofun sorduğu soruların hangi yönü vurgulanmıştır ?

• Problemlerin çözümüne ışık tutması

• Olaylarda fazla değişiklik olmadığını göstermesi

• Herkes tarafından sorulduğunda önemini yitirmesi

• Dünyaya egemen olma isteğinden kaynaklanması

Felsefe kendine dönük düşünmedir.Felsefe yapan zihin hiçbir zaman yalnızca bir nesne hakkında düşünmez.Herhangi bir nesneyi düşünürken aynı zamanda hep o nesneye ilişkin kendi düşüncesi hakkında da düşünür.O zaman, felsefeye ikinci dereceden düşünce, düşünce hakkında düşünce denebilir.

Bu parçada felsefenin hangi özelliğinden söz edilmektedir ?

• Cevaplarından çok sorularıyla varolduğundan

• Düşünme sürecinin her aşamasında yer aldığından

• Kendi etkinliği üzerinde yoğunlaşıp kendi kendini sorguladığından

• Özgür düşünmenin yöntemi olduğundan