Tefsir 4. Ünite

I. Kur’an’ın nüzul ortamında bulunmaları

II. İlk tefsir kitaplarını kaleme almaları

III. Ayetlerin nüzul sebeplerine vakıf olmaları

IV. Ayetlerin gerçek anlamlarını bilmeleri

V. Sadece kendi görüşleriyle tefsir yapmaları

Yukarıdaki ifadelerden hangileri sahabenin Kur’an’ı Kerim’i anlama ve yorumlamadaki önemini göstermektedir?

• I, II ve III

• I, III ve IV

• II, III ve IV

• II, IV ve V

Yorum, bir yazının veya bir sözün, ilk bakışta anlaşılması güç yönlerini açıklayarak anlaşılır hale getirme; yorumlama ise yorum işini yapmaktır. Müfessirin bir kelime veya cümlenin hangi anlamda kullanıldığını, ne dediğini, onunla neyin kastedildiğini ortaya koymasına yorum yapma denir. Tefsir literatüründe yorumlamayı anlatmak için tefsir ve tevil kavramları kullanılır. Yüce Allah, Kur’an-ı Kerim'i okumamızı ve ayetleri üzerinde düşünerek anlamamızı ister. Nitekim bir ayette şöyle buyrulur: ----

Bu parçanın anlamlı bir şekilde sürdürülebilmesi için sonuna aşağıdaki ayetlerden hangisi gelmelidir?

• “...Rabbimiz! Bize dünyada bir iyilik ahirette de bir iyilik ver! Bizi ateşin azabından koru!”

• “Kıyamet günü mutlaka gelecektir. Bunda şüphe yoktur, fakat insanların çoğu inanmıyorlar.”

• “Bu (Kur’an-ı Kerim), aklı olanların ayetlerini düşünmeleri ve öğüt almaları için sana indirdiğimiz kutlu bir kitaptır.”

• Rabbinin izniyle güzel memleketin bitkisi güzel çıkar; kötü olan bitkiden ise faydasız bir bitkiden başka bir şey çıkmaz...”

Tâbiîn dönemi ile birlikte Kur’an-ı Kerim’in iniş tarihinden uzaklaşılıyor, İslam’ı iyi bilenler azalıyor, farklı dilleri konuşan ve çeşitli kültürlerde yetişmiş insanlar Müslüman oluyordu. İşte bu sıralarda Kur’an-ı Kerim’in doğru anlaşılması ve hayata aktarılması için iki adım atıldı. İlk olarak, ileri gelen bilginler, ayetleri insanların anlayacağı şekilde, fakat ilmî disiplin içinde tefsir etmeye başladı. Böylece tefsir ilminin temelleri atılmış oldu. İkincisi de Kur’an-ı Kerim’i incelemeye ve tefsir yapmaya yardımcı bilgiler toplanmaya başlandı. Zamanla onlara Ulûmu’l-Kur’ân (Kur’an İlimleri) denildi. Bu arada yavaş yavaş Kur’an-ı Kerim’i tefsir etmede uyulması öngörülen birtakım kurallar koyma gereği ortaya çıktı. İşte bu kurallara, Kur’an-ı Kerim'i anlama ve yorumlama yöntemine özel “temel ilkeler” denilmektedir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Farklı dil ve kültürlerden kişilerin Müslüman olması, Kur’an-ı Kerim’in doğru anlaşılması için atılan adımların sebepleri arasındadır.

• Ulûmu’l Kur’an, Kur’an-ı Kerim’in anlaşılması için ortaya konan yönteme denir

• İlk müfessirler, tefsir yapabilmek için farklı bilgilere ihtiyaç duymuşlardır.

• İlk tefsir hareketleri ilmî bir disiplin içinde gerçekleşmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi Kur’an-ı Kerim’i anlamada ve yorumlamada dikkat edilmesi gereken ilkeler arasında sayılmaz?

• Kur’an-ı Kerim’in ilgilenmediği konulara da girme

• Metinsel bağlam ve Kur’an-ı Kerim bütünlüğü

• Önceki müfessirlerin yorumlarından yararlanma

• Dinin gayesini ve hedefini gözetme

Kur’an-ı Kerim’i tefsir veya tercüme edecek bir kimsenin iyi derecede Arapça bilmesi, ayrıca kendi dilinin inceliklerine de vâkıf olması gerekir. Aksi takdirde o tefsir ve tercüme gayesine ulaşamaz. Yine Kur’an-ı Kerim’i anlamak isteyen okuyucu veya tefsir yapan kişi, vahiy dilini çözmekle uğraştığını unutmamalıdır. Her ne kadar ayetleri oluşturan kelimeler günlük dilden alınmışsa da bazı kavramların içeriği değiştirilmiş ya da sadece dinî anlam yüklenmiştir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi bir müfessirin özelliklerinden biridir?

• Birden farzla yabancı dil bilmesi

• Bilimsel konularda bilgi sahibi olması

• İçeriği değişmiş kelimeleri ayıklaması

• Yaptığı işin öneminin farkında olması

Aşağıdakilerden hangisi Kur’an-ı Kerim’in kendisini tefsir etme şekillerinden biri değildir?

• Ayetin kendi içinde tefsiri

• Bir sonraki ayet ve ayetler tarafından tefsir edilmesi

• Ayetin bilimsel gerçekliklerle tefsiri

• Ayetin başka surede tefsir edilmesi

Tefsir genellikle rivayet ve dirâyet diye ikiye ayrılır. Tefsir tarihinde yazılan tefsirler, bu iki yönteme göre yazılmıştır. Rivayet tefsiri Hz. Peygamber’in hadisleri, sahabe ve tâbiin sözlerine dayanır. Bir ayetin yorumuna dair rivayet, özellikle de hadis varsa, aklın hareket alanı biraz daralmış olur. Fakat rivayet olsa bile bu, artık her şey bitmiş anlamına gelmez. Rivayetle birlikte ayetler üzerindeki inceleme ve tahlil daha ileri boyuta taşınabilir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Rivayet tefsirlerinin tek hareket noktası akıldır.

• Tefsir ilmi farklı dallar halinde gruplandırılabilir.

• Rivayet tefsirlerinde akıl, hadisleri yok sayamaz.

• Rivayet tefsirlerinde hadis varsa bile akıl için hareket alanı mevcuttur.

Sahabeden gelen rivayetler, genel olarak ikiye ayrılır. Birincisi Hz. Peygamber’den duyarak ya da görerek naklettikleridir. Bunlara “----” denir. Sahabe rivayetlerin ikincisi, nüzul ortamı ve iniş sebeplerini anlatanlar ile kendi görüş ve içtihatlarına dayanarak ortaya koydukları yorumları içeren rivayetlerdir. Bunlara da “----” denir.

Parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi ifadeler gelmelidir?

• Maktû rivayet / Mütevatir rivayet

• Merfû rivayet / Mevkûf rivayet

• Lafzî rivayet / Meşhur rivayet

• Sahih rivayet / Hasen rivayet

Aşağıdakilerden hangisi ayetlerin nüzul sebebini bilmenin faydaları arasında zikredilemez?

• Ayeti doğru anlamayı sağlar.

• Ayetin hikmetini kavramaya yardımcı olur.

• Ayetten isabetli hüküm çıkarmamızı sağlar.

• Ayetin farklı kıraatleri hakkında bilgi verir.

Nasr suresi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

• Bu sure, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) insan olarak ömrünü tamamlandığına ve vefatının yakın olduğuna işaret etmiştir.

• Surede birbirine bağlı iki konu vardır: Allah’ın (c.c.) yardımı ile zafer(ler)in gerçekleşmesi ve bu başarılar karşısında Allah’a (c.c.) teşekkür edilmesi.

• Bütün olarak inen son suredir.

• Mekki bir suredir.