§13. НАЙМАНДАР, КЕРЕЙIТТЕР, ЖАЛАЙЫРЛАР (ХII–ХIII ғасырдың басы)

Найман мемлекетінің орталығы болған қала:

•     Қоялық

•    Ілебалық

•   Балықты

•   Талхир

•   Күлтөбе

Наймандардың батыстағы көршiсi:

•     Қыпшақтар

•     Енисей қырғыздары

•     Керейiттер

•     Қоңыраттар

•     Үйсіндер

ХI ғ. басында наймандар мен керейiттердiң билеушiлерiнің  несториан дінін қабылдау себебі:

•     Византиямен байланыс орнату үшін

•    Христиандық Ресейдің әсер етуі

•    Орталық билікті нығайту мақсатында

•   Қарақытай мемлекетінің әсер етуі

•   Грек әліпбиіне көшкеннен кейін

VIII ғ. ортасында наймандар қалыптасқан жер:

•     Ертiс пен Орхон өзендерi аралығында

• Сырдария мен Әмудария аралығында

•    Ыстықкөл маңы

•    Алтай-Тарбағатай

•     Іле мен Шу аралығында

Жалайырлар туралы мәлімет беретін деректер:

•     қытай деректері

•    грек тарихшыларының деректері

•    араб саяхатшыларының жазбалары

•   монғол жылнамалары

• парсы билеушілерінің жылнамалары

Жалайыр тайпасының өкілі, Шыңғысхан әскері қолбасшыларының бірі:

•    Жамұқа

•    Елюй Даши

•    Мұқылай

•     Тоғрұл

• Күшлік

Наймандардың солтүстiктегі көршiсi:

•     Қаңлылар

•     Еділ қалмақтары

•    Жоңғарлар

•     Керейiттер

•   Енисей қырғыздары

1201 ж. наймандардың түркі тілдес тайпа өкiлдерi қатысқан құрылтай ұйымдастыру мақсаты:

•     Ляо империясының жерін өзара бөлісу

•   Сауда орталықтары болған ортақ қалаларда баж салығын белгілеу

•     Арабтарға қарсы әскер құру

•   Несториан дінін қабылдау

• Монғолдардың күшеюін тоқтату

VI–VIІ ғасырларда жалайырлар енген мемлекет:

•     Түрік қағанаты

•   Батыс Түрік қағанаты

•    Шығыс Түрік қағанаты

•     Түргеш қағанаты

•      Қарлұқ қағанаты

Керейіттер мемлекетінің билеушісі:

•     Темучин

•     Жамұқа

• Елюй Даши

• Тоғрұл хан

•    Күшлік хан