§44. Ғұндардың жаулап алу жорықтары Батыс Рим империясы құлауыны

Ғұн державасы ыдырап, бірнеше тайпалық бөлікке бөлініп кетті

•    Аттиланың қайтыс болуымен

•    Мөденің қайтыс болуымен

•   Чжи-Чжи қайтыс болуымен

•     Хулағу қайтыс болуымен

•     Құбылай қайтыс болуымен

Солтүстік Қытай мен Моңғолия аумақтарын мекендеген көшпелілердің  ұйымдасқан қуатты тайпалары

•     хунну

• аримаспылар

• аргиппейлер

• кушандыктар

•      сарматтар

443 жылы Аттиланың  Шығыс Рим империясына күйрете соққы беруінің нәтижесі:

•     Паннонияда ғұндар корольдігі құрылды

•     Византия империясы екіге бөлінді

•    II Феодосий ғұндарға алым-салық төлеуге мәжбүр болады

•   Константин Палеолог Батыс Рим империясына қашты

•    Аттила христиан дінін қабылдады

Б. з. б. III ғасырда 24 ғұн тайпасының басын біріктіріп, ғұн мемлекетін құрды:

•    Ульдин

•   Аттила

•   Мөде

•    Мундзук

• Ругила

Замандастары « құдайдың қамшысы» деп атады:

• А.Македонскийді

•     Ксерксті

•    І Дарийді

•     Салах ад-Динді

•    Атилланы

Ғұндар мемлекеті ыдырап, солтүстік және оңтүстікке бөлініп кетті.

•    Б. з. б. I ғасырдың ортасында

•     Б. з. б. ІI ғасырдың ортасында

•     Б. з. б. IІІ ғасырдың ортасында

•     Б. з.  I ғасырдың ортасында

•    Б. з.  ІІ ғасырдың ортасында

«Атилла есімі адамзат тарихында Александр және Цезарь секілді ұлыт ұлғалармен қатар аталады», –деп жазған  француз тарихшысы

• Амедей Тьерри

•    Иордан

•    Вергилий

•   Аристофан

•      Аммиан Марцеллин

«Халықтардың ұлы қоныс аударуы» үрдісін бастаған тайпалар:

•    Вандалдар

•    Аландар

•    Готтар

•   Ғұндар

•    Сақтар

Гот тарихшысы Иордан «Бұл адам әлемге халықтарды күйзелту мен барлық мемлекеттерге үрей тудыру үшін келген» деп жазған

•     Ульдин туралы

•    Мундзук туралы

•     Ругила туралы

•     Мөде туралы

•     Аттила туралы

Азов және Дон маңындағы далаларды жаулап алған ғұн тайпалары 370 жылы талқандаған ел:

•    Батыс Рим империясы

•   Ватикан

•     Византия

•    Қырым хандығы

•     Босфор патшалығын