Қазақ тілі

Қазақ тіліне тән не әріп бар

• 9

• 7

• 10

• 8

Жуан дауысты дыбыстар

• А, ә, қ, ғ

• А, о, ы, ұ

• Ғ, а, ы, ө

• О, ұ, і, қ

Буын үндестігіне бағынбайтын сөздер

• Жұмысшылар

• Кітапхана

• Теңізшілер

• Егіншілік

Сан есімді көрсет

• Олар кунде таңертең жүреді

• Балалар сабақ оқыды

• Ол бірінші орын алды

• Кітап ол қазына

Екі буыннан тұратын сөзді тап

• Теңізші

• Асхана

• Ақтау

• Көмекші

Жіңішке сөздерден жасалған қатарды тап

• Ірімшік, өрмекші, гүлдер

• Орындық, балалар, көктем

• Көгершін, орманшы, етікші

• Әлем, егін, қалам

Зат есім сұрақтары

• Кімнің? ненің?

• Кімге? неге?

• Кім? не?

• Нелер? Қайтеді?

Көптеген елдерде нақ осы сауда жасау мәдениетіне қатысты арнайы ұстаным да бар екен. Мысалы, жапон халқы «Кез келген сауда жасап тұрған адам эмоцияға берілмеуі тиіс. Дүкенге барғанда дүкен сатушыларының амал-айласын және маркетингтік жүрістерді бақылап тұру керек. Сондай-ақ сауда жасауға қомақты қаржымен барудың да қажеті жоқ» деген қағиданы ұстанатыны көрінеді

Бізде бұл үрдіс керісінше емес пе? Біздің басым бөлігіміз ақшаны қалтаға басып алып базар аралауға дүкенге барса жалақысының кем дегенде 20%-н сол дүкенге қалдырып кетуге дайынбыз.«Осыдан барып елде айлықтан айлыққа әрең жететіндердің қарасы көбейіп келеді

Біз ақшаны тіршілік етудің бір құралы деп есептер болсақ, қолымыздағы қаржыны үнемдей білуді үйрегеніміз абзал»,-дейді сарапшылар. Ал оны қалай үнемдейміз? Ол үшін біз ең алдымен бірінші кезекте сауатты сауда жасай алуымыз керек екен...

Сауатты сауда дегеніміз не?

Нақ осы сауатты саудаға қатысты қаржы әлемінде мынадай ұстанымдар да бар.

Бірінші, жоспарсыз сауда жасаудан сақтану үшін әмиянға көп ақша салып жүрудің қажеті жоқ. Бұл үнемділікке бастайтын алғашқы жол.

Екінші, жалақы алған күні дүкендерге әсіресе киім дүкендеріне базарға барудан бсс тарта тұрыңыз. Себебі сіз қолыңызға тиген ақшаның буымен ертеңгі күніңізді ойламай, өзіңізге қажетсіз нәрселерді көптеп алып қоюуыңыз мүмкін.

Үшінші, қолыңызға қаржы тиген соң алдымен үйіңізге қажетті азық-түліктің легін жазып, тізіп алыңыз. Сосын азық-түлік алуға барғанда әрқайсысының тұсына қанша мөлшерде ақша кеткенін белгілеп қойыңыз. Бұл да кеткен ақшаның есебін шығаруға өте қолайлы дүние.

—Бұдан соң күнделікті жұмсаған қаржыңызды дәйім белгілі бір дәптерге есептеп жазып отырыңыз. Бұл да шығыс пен кірісті есептеуге, үнемдеуге таптырмайтын—тәсіл

Шығыс пен кірісті анвқтап отыру ушін нн істеу керек?

• Дәптерге есептеп жазып отыру

• Ақшаны қалтаға басып алу

• Сауда жасауға қомақты қаржымен бару

• Белгілі қағидаларды ұстану

Мәтіннен еңбекақы сөзіне синоним болатын сөзді анықтаңыз:

• Жалақы

• Қаржы

• Ақша

• Үнемділік

Мәтінге сәйкес қаржыны үнеидеуге бастайтын алғашқы қадамды көрсетіңіз:

• Жоспарсыз сауда жасау

• Әмиянға көп ақша салып жүру

• Қажетсіз нәрселерді көптеп алу

• Эмоцияға берілмеу