ТӨЛ СӨЗ. ТӨЛЕУ СӨЗ. АВТОР СӨЗІ

Төл сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

• Сауатты болу дегеніміз-дұрыс жазып, дұрыс сөйлеу.

• “Осы күні сол ара жайнаған қызыл гүл”, - дейді.

• Сен дегенде сөз барма?

• Әй дер әже, қой дер қожа жоқ.

Төл сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

• Бала жігіт бұйырықты екі етпейді.

•   - Білмеске сөзің қор боп кетер, - деген М.Дулатұлы.

• Туған жер – алтын бесік.

• Бала жігіт бұйырықты екі етпейді.

Төлеу сөзді табыңыз.

• “Білмегенді біле бер”,- дейді Шәкәрім

• Бүгін жылқышыларға да бірдеме болған сияқты.

• Әжем үйге кіріп, малдың өрістен қайтқанын айтты.

• Үйге кіре бере қара саба жарылып кетті.

1.     Айжан: “Менің үйім алыс еді, ертерек қайтайын”, -деді. Қай жауап толымды және дұрыс?

• Айжан өзінің үйі алыс екенін және ертерек қайту керек екенін айтты.

• Айжан өзінің үйі алыс екенін айтты.

• Айжан ертерек қайту керектігін айтты.

•   Айжан айтты үйге қайтамын деп.

1.     Тыныс белгілері дұрыс қойылған төл сөзді табыңыз.

• Ол: «Арман қалыңыз қалай»? – деді.

• Ол: «Арман, қалыңыз қалай?» –деді.

• Ол: «Арман қалыңыз қалай?» –деді.

• Ол «–Арман, қалыңыз, қалай?» –деді.

Сұрау есімдігі қатысқан төл сөз төлеу сөзде қандай өзгеріске түседі?

• сөйлем мазмұнына қарай басқа сөз табына ауысады.

• сұраулық шылауға айналады.

• сұрау есімдігі сол күйінде сақталады.

• Төлеу сөзде сұрау есімдігі түсіп қалады.

1.     Төл сөздің тыныс белгілері қай қатарда дұрыс қойылмаған?

• – Неге қорқады? – дейсіз ғой.

•   – Соғымның сирағы кесіле ме? – деді, анау екеуі.

• – Қап, әттеген-ай! – деді анау екеуінің біреуі.

• – Жұрт қалай тартады екен? – деді.

Төл сөздің баяндауышы етістің бұйрық райынан болса, төлеу сөзде қандай өзгеріске ұшырайды?

• жедел өткен шақ жұрнағы жалғанады.

• есім сөздерге айналады.

• өзгеріске түспейді.

• тұйық етістікке айналып, оған барыс, табыс септік жалғауы, немесе туралы жөнінде, жайында шылаулары мен "керек" сөзінің бірі қосылып айтылады.

Төл сөздің баяндауышы етістіктің ашық райынан болған жағдайда төлеу сөзде бұл сөз қалай өзгереді?

• «екенін» деген көмекші етістік жалғасады.

• сол қалпында қалып, одан кейін туралы шылауы жазылады.

• тұйық етістікке айналады.

• есімшеге айналып, оған -дық/-дік жұрнағы тәуелдік жалғауы және табыс септігі жалғанады да, толықтауыш болады.

Төл сөзде «мен» деп берілген сөз төлеу сөзде қандай өзгеріске түседі?

 

• оған

• маған

• өзінің

• оның