Şiir Ünitesi (Şiir Türleri, Kafiye, Redif, Ölçü)

Eğer beni öldüreler

Külüm göğe savuralar

Toprağım anda çağıra

Bana seni gerek seni

Yunus Emre

Bu dizelerdeki hâkim duygu aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yaşamak

• B) Allah'a kavuşma özlemi

• C) Pişmanlık

• D) Gurbet

• E) Vatan sevgisi

Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

• A) Halk edebiyatında dörtlük nazım birimi kullanılmıştır.

• B) Nazım türü, bir eserin konusuna göre belirlenir.

• C) Gazel, divan edebiyatının en çok kullanılan nazım biçimidir.

• D) Divan edebiyatında aruz ölçüsü kullanılmıştır.

• E) İslamiyet öncesi Türk edebiyatında nazım birimi

  beyittir.

Answer explanation

Dörtlüktür.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde redif yoktur?

• A) Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum /

  Bu dağların eskiden âşinasıdır soyum

• B) Kardır yağan üstümüze geceden /

  Yağmurlu, karanlık bir düşünceden

• C) Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini / Yoğ imiş kurtaracak bahtı kara maderini

• D) Karanlıkta bulutlar parçalanıyor /

  Sokak lambaları birden yanıyor

• E) Yaprak nasıl düşerse akıp kaybolan suya / Ruh öyle yollanır uyanılmaz bir uykuya

Answer explanation

çocuğ-u-y- um (ek fiil)

soy-um (iyelik)

görevler farklı olunca redif olmaz

Aşağıdakilerin hangisinde cinaslı kafiye yoktur?

• A) Hadi git, benden sana dilediğince izin / Öyle bir uzaklaş ki karda kalmasın izin

• B) Hey Rıza, kederin başından aşkın /

  Bitip tükenmiyor elem-i aşkın

• C) Sanırlar ki sen beni biricik yar saymıştın /

  Oysa ki hep yedekte, hep elde var saymıştın

• D) Kalenin ardında üç ağaç incir /Çekme zincirleri kollarım incir

• E) Yaz mı gelmiş niçin açmış gül erken / Aklımı kaybettim nazlı yârim gülerken

Sana ibret gerek ise,

Gel göresin bu sinleri.

Ger taş isen eriyesin,

Bakıp göricek bunları.

Şunlar ki çoktur malları,

Gör nice oldu halleri,

Sonucu bir gömlek imiş

Anın da yoktur yenleri

Bu dörtlükler, aşağıdaki şiir türlerinden hangisine ait bir örnekten alınmıştır?

• A) Satirik

• B) Epik

• C) Lirik

• D) Dramatik

• E) Pastoral

Dedim dilber yanakların kızarmış

Dedi çiçek taktım gül yarasıdır Dedim dane dane olmuş benlerin

Dedi zülfüm değdi tel yarasıdır

Bu dörtlükte, aşağıdaki şiir türlerinden hangisine

özgü nitelikler ağır basmaktadır?

• A) Lirik

• B) Epik

• C) Pastoral

• D) Dramatik

• E) Satirik

Aşağıdaki dizelerden hangisi çağrışım değeri

bakımından daha zayıftır?

• A) Köşe başını tutan leylak kokusu /

  Yakamı bırak da gideyim

• B) Ben de beşikte yattım /

  Salıncakta uyudum

• C) Sen büyüdüğün vakit çocuğum /

  Yine göklerden mavi gölgeler inecek yere

• D) Bana bak ölümsüz ruhum / Ben ölürsem, kulağında olsun / Sakın sen gökyüzüne çıkma.

• E) Şehre çöken karanlık / Sokakta bir adam gördü

Answer explanation

Çağrışım değeri yüksektir ifadesi ile imgeyi yani anlam kapalılığını anlamalıyız.

1. Aşk, özlem, ayrılık, ölüm, yalnızlık...gibi konuları işleyen duygusal ve etkileyici şiirlerdir.

II. Çobanların yaşamını, serüvenlerini, aşklarını doğa güzelliklerini anlatan şiirlerdir.

III. Öğretme amacı ağır gelen, duygudan çok düşünceye yaslanan, bilgi dağarcığımızı zenginleştirmeyi amaçlayan şiirlerdir.

IV. Toplumun ve bireylerin yanlışlıklarını eleştiren şiir türüdür.

V. Kahramanlık, yiğitlik gibi konuları işleyen ve okurun hamasi yönünü ortaya çıkaran şiir türüdür.

VI. Tiyatroda kullanılmış ve hayatın acı, komik yönlerini diyaloglarla işlemiş şiir türüdür.

Numaralanmış tanımların ait olduğu şiir türleri

sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

• A) Epik - Pastoral - Didaktik - Dramatik - Satirik -

  Lirik

• B) Lirik - Pastoral - Didaktik - Satirik - Epik - Dramatik

• C) Dramatik - Satirik - Lirik - Epik - Pastoral - Didaktik

• D) Satirik - Epik - Lirik - Pastoral - Dramatik - Di daktik

• E) Satirik - Lirik -Epik - Pastoral - Didaktik - Dramatik

Bir zaman vardı ya tarih-i mukaddes modası...

Yeni yaptırdığı köşkün büyücek bir odası,

Mutlaka eski tasâvir ile zinetlensin

Diye, ressam aratır hayli zaman bir zengin

Biri peyda olarak, ben yaparım, der, kolunu

Sığayıp akşama varmaz, sekiz arşın salonu

Sivar, amma ne sıvar! Sahibi der:

- Usta bu ne?

Kıpkızıl bir boya çektin odanın her yerine!

- Bu resim; askeri basmakta iken Firavn'ın,

Bahr-i ahmer yarılıp geçmesidir Musa'nın.

- Hani Musa be adam?

- Çıkmış efendim karaya!

- Firavun nerde?

- Boğulmuş!

- Ya bu kan rengi boya?

- Bahri-ahmer, ay efendim, yeşil olmaz ya bu da!

Çok güzel levha imiş, doğrusu şenlendi oda!

Mehmet Akif

Bu parça aşağıdakilerden hangisine ait bir örnek- ten alınmıştır?

• A) Mensur şiir

• B) Mensure

• C) Manzume

• D) Akrostiş şiir

• E) Epik şiir

Ne mümkün dîde giryân olmak ol ebru-kemânımdan

Akarsa âb-ı peygân çeşm-i zahm-i hun - feşânımdan

Bu dizelerin ikincisinde geçen "peygân" sözcüğünün "gân" bölümü normal şartlar altında uzun okunur oysa burada ölçüye uydurmak için kısa okunması gerekmektedir.

Divan şiirinde bu aruz kusuruna ne ad verilir?

• A) Aliterasyon

• B) Takti

• C) Zihaf

• D) İmale

• E) Münşeat