Anlatım Biçimleri

Bir ninemiz vardı. Beni de pek çok severdi. Her ay konukluğa gelir, her gelişinde oyuncaklar getirirdi bize. Üstelik kocaman sepeti de böreklerle dolu olurdu. Ninem, Lelya ablamı pek sevmezdi. Onun börekleri seçmesine izin vermezdi. Günlerden güzel bir yaz günü, ninem yazlıktaki evimize konuk geldi yine. Lelya ile koşup selamladık onu. Fakat ninemizin bu kez börekten başka bir armağan getirmemiş olduğunu üzüntüyle gördük...

Bu parçanın anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Tartışma

• B) Betimleme

• C) Öyküleme

• D) Açıklama

“Betimleme, varlıkları tanıtıp göz önünde canlandırmaktır.”

Aşağıdaki metinlerden hangisinde betimleme daha ön plandadır?

• A) Elleri ceplerinde saatlerdir sahilde yürüyordu. Başı sürekli eğik, bir şeyler arıyormuş gibi kısa yavaş adımlarla ilerliyordu. Martıların kulakları tırmalayan sesi onu hiç rahatsız etmiyordu…

• B) Yırtık, kirli, elbisesi rüzgârdan onu koruyamıyordu. Titremesine bir türlü engel olamıyor, bir an önce sığınacak bir yer arıyordu. Sokağın başındaki eski evin kırık penceresinden içeri atladı…

• C) Çamurlu bir yol, dar sokaklar, ayakta kalan birkaç ev. Camsız pencerelerden içeri girmeye çalışan güneş ışıklarını bıçak gibi kesen kirli hava. Bunlara karşı insana umut veren, çığlık çığlığa oynayan çocuklar…

• D) Duvardaki saat durmadan ilerliyordu. Ancak zaman geçmeyi bilmiyordu. Sağ dizi zamanı ilerletmek ister gibi aşağı yukarı hareket ediyordu. Sonra trenin sesiyle yerinden bir anda yerinden fırladı…

Hepimiz bencillikten yakınıyoruz. Herkesin yalnızca kendisini düşündüğünü kendisinden başkası yokmuş gibi davrandığını görüyoruz. Bu tutumdan rahatsız oluyoruz ama görüyoruz ki bu tutumumuzun pek bir yararı olmuyor. Çünkü bencillik azalacağı yerde giderek yaygınlaşıyor. Bu duruma karşı önlem almıyor, sadece yakınmakla yetiniyoruz. Bencilliğin nelerden kaynaklandığını, neden yaygınlaştığını düşünmüyoruz.

Bu metinde hangi anlatım tekniğinden yararlanılmıştır?

• A) Tartışma

• B) Betimleme

• C) Öyküleme

• D) Açıklama

Bir akşamüstü evimizin bahçesindeki asma çardağının altında oturuyordum. Havada insana huzur veren bir sessizlik hâkimdi. Bulunduğum bu güzel yerde hayal âlemine dalmış gitmiştim. Komşu bahçeden gelen seslerle daldığım hayal âleminden uyandım. Mahallenin çocukları Fikriye Hanım’ın bahçesine girmiş, meyve ağaçlarını talan etmişler. Bu durumu gören Fikriye Hanım deliye dönmüş, bağırıp çağırıyordu.

Verilen metinde kullanılan anlatım biçimi hangisidir?

• A) Betimleme

• B) Açıklama

• C) Tartışma

• D) Öyküleme

Siber zorbalık, çocuklar ya da ergenlerin başka çocuklar ya da ergenler tarafından internet, dijital teknolojiler ya da cep telefonları aracılığıyla eziyet, tehdit, taciz, küçük düşürülme, utandırılma ve benzeri şekillerde hedef alınmasını ifade etmektedir. Başka bir ifadeyle, elektronik iletişim araçları kullanılarak bir kişi ya da gruba yönelik zarar ya da rahatsızlık verici eylemlerde bulunmak şeklinde tanımlanabilir. İnternet kullanım oranlarındaki artış ve kullanım yaşının giderek düşmesiyle beraber, tüm dünyada siber zorbalıkla karşılaşma oranı da giderek artmaktadır. Yukarıdaki metinde hangi anlatım biçimi ağır basmaktadır?

• A) Açıklayıcı

• B) Tartışmacı

• C) Öyküleyici

• D) Betimleyici

Aşağıdakilerin hangisinde öyküleyici anlatım kullanılmıştır?

• A) Otların yeşil olması, denizin mavi olması, gökyüzünün bulutsuz olması pekâlâ bir meseledir. Kim demiş mesele değildir, diye? Ya yağmur yağsaydı? Ya otların yeşili mor ya denizin mavisi kırmızı olsaydı?

• B) Mevsim geçişlerinde rahatlamak ve iyi hissetmek için bitki çayları tercih edilir. Fakat bu bitki çaylarının faydalarının yanında zararları da vardır. Örneğin tansiyon hastalığı olan birinin kekik çayı içmesi tansiyonunun düşmesine neden olur. Bu nedenle rahatsızlığı olan kişilerin bu bitki çaylarını tüketmeden önce düşünmeleri gerekir.

• C) Dilimiz, konuşma dilimizden çok yazı dilimiz, yıllardan beri durmadan değişiyor. Değişmesini bir dileyen oldu bir buyuran oldu diye değil, değişmesi gerektiği için, değiştirmek zorunda olduğumuzdan değişiyor. Elimizdeki dille, dünden kalan dille, istediğimizi söyleyemediğimiz, istediğimiz gibi söyleyemediğimiz için değişiyor.

• D) Bolu Beyi, ünlü at yetiştiricisi Koca Yusuf’u çağırıp kendisine eşi benzeri olmayan üç güzel at bulup getirmesini emreder. Koca Yusuf, gezip dolaşıp en iyi cins üç atı bulmak için çabalar. Fakat bulduğu atlar çok bakımsız, üçü de cılız, zayıf ve gösterişsizdir. Tayların üçü de çok kötü gözüktüğünden Bolu Beyi öfkelenerek Koca Yusuf’un gözlerine mil çektirir ve onu kovar.

Kerem, Tarık ve Tuğrul adlı öğrenciler, yazmayı düşündükleri metinle ilgili sohbet etmektedir.

Kerem: Yazacağım metinde, son okuduğum makaledeki bazı ifadelere neden katılmadığımı anlatıp kendi düşüncelerimi ortaya koyacağım.

Tarık: Ben, metnimde Erzurum’un doğal ve tarihî güzelliklerini ayrıntılı olarak anlatıp okurların gözünde canlandırmak istiyorum.

Tuğrul: Yaz tatilinde yaşadığım olayları anlatan bir metin kaleme alacağım.

Öğrencilerin, sözünü ettikleri metinlerde kullanacağı anlatım biçimleri hangisinde sırasıyla verilmiştir?

• A) Tartışma Betimleme Öyküleme

• B) Açıklama Tartışma Betimleme

• C) Açıklama Betimleme Tartışma

• D) Tartışma Açıklama Öyküleme