Тасмола мәдениеті

Сарыарқаның солтүстік-батысында мекендеген сақ тайпалары:

• Тиграхауда

• Сармат

• Аргиппей

• Аримаспы

Сарыарқының орталығын мекендеген сақ тайпалары:

• Исседон

• Хаумаварга

• Тиграхауда

• Массагет

Сарыарқаның шығысын мекендеген сақ тайпалары:

• Дайлар

• Скифтер

• Сармат

• Аримаспы

Сарыарқының ерте темір дәуірі ескерткіші:

• Андрон

• Беғазы-Дәндібай

• Ботай

• Тасмола

Тасмола мәдениетінің ескерткіші алғаш табылған жер:

• Екібастұз ауданы

• Баянауыл ауданы

• Шығыс Қазақстан

• Қатоңқарағай ауданы

Тасмола мәдениетіне тән ескерткіштердің ерекшелігі:

• Биік обалар

• Патша қорғандары

• Мұртты обалар

• Мәйіт жерленген лақаттың жерден неғұрлым терең орналасуы

"Мұртты обалардың" біріне адамды, екіншісініе мініс атын жерлеуі:

• Сақтардың жылқы малын құрметтегенін білдіреді

• Сақтарда тотемизм сенімінің болғанының айғағы

• Сақтардың күнге табынғанын білдіреді

• Сақ қоғамында әлеуметтік теңсіздік болғанын білдіреді

"Мұртты обалар" кеңінен таралған:

• Оңтүстік Қазақстанда

• Батыс Қазақстанда

• Шығыс Қазақстанда

• Орталық Қазақстанда

Тасмола мәдениетін қалдырған тайпа:

• Исседон

• Массагет

• Тиграхауда

• Дай

Тасмола мәдениетінің ерекшелігі:

• көп адамдар жерленген

• қыш ыдыстар қойылмаған

• алтын әшекейлер кездеспейді

• адам мен жылқыны қатар жерлеген