Pan Tadeusz

O kim mowa? 

Sztuka rzucania nożów, straszna w ręcznej bitwie, / Już była zaniechana podówczas na Litwie, Znajoma tylko starym;/ […] w niej celował…

• Gerwazy

• Asesor

• Wojski

• Rejent

Czego dotyczy poniższy opis? 

Bo brama sterczy bez wrot, ogrody bez płota, /Nie zasiane, (…) / Przecież ten folwark zdał się być stolicą wioski, / Iż kształtniejszy od innych chat, bardziej rozległy, / I prawą stronę, gdzie jest świetlica, miał z cegły. / Obok lamus, spichrz, gumno, obora i stajnie, / Wszystko w kupie, jak bywa u szlachty zwyczajnie. (…) / Gniazda ptastwa różnego, w strychach gołębniki, / W oknach gniazda jaskółcze, u progu króliki (…)

• karczma Jankiela

• zamek Horeszków

• dworek Soplicowski

• Dobrzyń

O kim mowa? 

Jest to dziwak, fantastyk trochę, ale młody, / Poczciwy, dobry Polak; potrzebny nam taki;

W rewolucyjach bardzo potrzebne dziwaki,/ Wiem z doświadczenia; nawet głupi się przydadzą,/ Byle tylko poczciwi i pod mądrych władzą. /(…), ma u szlachty wielkie zachowanie;/ Cały powiat ruszy się, jeśli on powstanie; / Znając jego majątek, każdy szlachcic powie: /Musi to być rzecz pewna, gdy z nią są panowie.

• Gerwazy

• Rejent

• Hrabia

• Asesor

Rozpoznaj bohatera.

Siedemdziesiąt lat liczył […], starzec dziarski,

Niskiego wzrostu, dawny konfederat barski, 

Pamiętają i swoi, i nieprzyjaciele

Jego damakowaną krzywą karabelę,

Którą piki i sztyki rzezał na kształt sieczki

I której żartem skromnie dał imię Rózeczki

Z konfederata stał się stronnikiem królewskim

I trzymał z Tyzenhauzem, podskarbim litewskim;

Lecz gdy król w Targowicy przyjął uczestnictwo,

[…] opuścił znowu króleskie stronnictwo.

I stąd przechodził partii tak wiele,

Nazywany był kurkiem na kościele,

Że jak kurek za wiatrem chorągiewkę zwracał.

[…]

Może bystry polityk, duch czasu zbadywał

I tam szedł, gdzie Ojczyzny dobro upatrywał?

 (VI, 497)

O kim mowa?

Słońce nad nim czerwone jak pożar na dachu;

Wtem zapadło do głębi; jeszcze przez konary

Błysnęło jak świeca przez okienic szpary 

I zgasło. I wnet sierpy , gromadnie dzwoniące

We zbożach , i grabliska suwane po łące

Ucichły i stanęły: tak pan […] każe,

U niego ze dniem kończą prace gospodarze.

„Pan świata wie, jak długo pracować potrzeba;

Słońce, Jego robotnik, kiedy znidzie z nieba, 

Czas i ziemianinowi ustępować z pola”. (I, 195-)

• Podkomorzy

• Wojski

• Sędzia

• Tadeusz

Kto wypowiada te słowa?

Sam widziałem, kobiety w wioskach napastują,

Przechodniów odzierają, kościoły rabują!

Cesarz idzie do Moskwy! Daleka to droga,

Jeśli Cesarz Jegomość wybrał się bez Boga! (XII 392-)

• Jankiel

• Sędzia

• Ks. Robak

• Maciek Dobrzyński

O kim mowa?

[…], choć utrudzony, chociaż w gronie gości,

Nie chybił gospodarskiej ważnej powinności,

Udał się sam ku studni; najlepiej z wieczora

Gospodarz widzi, w jakim stanie jest obora;

Dozoru tego nigdy sługom nie poruczy,

Bo […] wie, że oko pańskie konia tuczy. (I, 241-)

• Podkomorzy

• Sędzia

• Wojski

• Tadeusz

O kim mowa?

Panicz bogaty, krewny Horeszków daleki,

Przyjechawszy z wojażu, upodobał mury, 

Tłumacząc, że gotyckiej są architektury;

Choć Sędzia z  dokumentów przekonywał o tem,

Że architekt był majstrem z Wilna, nie zaś Gotem. (I, 279-

• Tadeusz

• Hrabia

• Asesor

• Rejent

O kim mowa?

Weszła nowa osoba, przystojna i młoda;

Jej zjawienie się nagłe, jej wzrost i uroda,

Jej ubiór zwrócił oczy; wszyscy ją witali,

Prócz Tadeusza, widać, że wszyscy ją  znali.

Kibić miała wysmukłą, kształtną, pierś powabną,

Suknię materyjalną, różową, jedwabną,

Gors wycięty, kołnierzyk z koronek, rękawki

Krótkie, w ręku kręciła wachlarz dla zabawki

(Bo nie było gorąca); wachlarz pozłocisty

Powiewając do włosów, włosy pozwijane w kręgi,

W pukle, i przeplatane różowymi wstęgi,

Pośród nich brylant, niby zakryty od oczu,

Świecił się jako gwiazda w komety warkoczu,

Słowem ubiór galowy; szeptali niejedni,

Że zbyt wykwintny na wieś i na dzień powszedni.

Nożek, choć suknia krótka, oko nie zobaczy,

Bo biegła bardzo szybko, suwała się raczej,

Jako osobki, które na trzykrólskie święta

Przesuwają w jasełkach ukryte chłopięta.

Biegła w wszystkich lekkim witając ukłonem,

Chciała usieść na miejscu sobie zostawionem.

Trudno było; […] (I, 534-)

Kto wypowiada te słowa?

Ogłosił nam, że jacyś Francuzi wymowni

Zrobili wynalazek; iż ludzie są równi);

Choć o tym dawno w Pańskim pisano zakonie

I każdy ksiądz toż samo gada na ambonie. (I, 462-

• Podkomorzy

• Gerwazy

• Sędzia

• Maciek Dobrzyński