นิทานเวตาลเลื่องลือระบิล

โยคีศานติศีลมีความเพียรพยายามที่จะเอาชีวิตพระวิกรมาทิตย์

โยคีศานติศีลมีความเพียรพยายามที่จะได้เวตาลมาบูชานางทุรคา

เวตาลมีความเพียรพยายามยั่วยุพระวิกรมาทิตย์ให้ตอบคำถามของตน

พระวิกรมาทิตย์มีความเพียรพยายามที่ต้องปีนต้นอโศกเพื่อจับตัวเวตาลหลายครั้ง

สอนให้รู้จักความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ

สอนให้ฉลาด มีเล่ห์เหลี่ยม รู้เท่าทันผู้อื่น

สอนให้รู้จักความพอดี ไม่โลภ ยับยั้งชั่งใจได้

สอนให้รู้จักมีสติรับรู้ได้ รู้จักคิดวิดเคราะห์ รู้จักหักห้ามใจก่อนกระทำสิ่งต่างๆ

ขันติ

มุทิตา

กัตญญู

ปัญญา

นิทานเวตาลมีลักษณะเป็นนิทานซ้อนนิทาน

นิทานเวตาลฉบับ น.ม.ส. มีนิทานย่อยเพียงสิบเรื่อง

นิทานเวตาลทุกเรื่องสามารถหาเหตุผลประกอบคำตอบ

นิทานเวตาลทุกเรื่องมีประเด็นปัญหาให้ต้องขบคิดแก้ไขหาคำตอบ

พาทีมีสติรั้ง รอคิด

ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์

พลั้งปากเสียศีล พลั้งตีนตกต้นไม้

พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง

ให้ความบันเทิงและแทรกคติธรรม

ให้ความบันเทิงสนุกสนานผ่อนคลาย

ให้คติธรรม หลักประพฤติปฏิบัติสอนใจ

ให้ความรู้เกี่ยวกับความเชื่อและวัฒนธรรมของคนอินเดียโบราณ

น.ม.ส. นิพนธ์นิทานเวตาล พ.ศ. 2461

กรมหมื่นพิทยาลงกรณแปลนิทานจากต้นฉบับภาษาสันกฤต

ต้นเค้านิทานเวตาลมาจากวรรณคดีอินเดียชื่อ เวตาลปัญจวิงศติ

นิทานเวตาลเล่มที่แต่งเป็นภาษาสันสกฤตมีความเก่าแก่กว่า 2500 ปี

เกลือเป็นหนอน

กินบนเรือน ขี้บนหลังคา

ปากปราศรัย น้ำใจเชือดคอ

แข็งเท่าแข็ง เงินง้างอ่อนได้ ดังถวิล

ผู้มีความสำคัญยิ่ง

ผู้มีความรู้ความสามารถ

ผู้มีความยอดเยี่ยมในด้านการประพันธ์บทกลอน

ผู้มีผลงานมากมายในด้านการประพันธ์บทกลอน

ครอบครัวที่ดีจะต้องพร้อมไปด้วยพ่อ แม่ และลูก

ชายจะมีภรรยาได้หลายคน โดยเฉพาะชายที่มียศศักดิ์

บ้านน่าอยู่ต้องมีแม่บ้านคอยทำความสะอาดบ้านอยู่เสมอ

หญิงที่เป็นภรรยามีหน้าที่ในการปรนนิบัติสามีอย่างปฏิเสธไม่ได้