Патфиз

Жасуша зақымдануындағы интрацеллюлярлық адаптациялық механизмдерге жатады:

• гликолиздің тежелуі

• гиалоплазманың буферлік жүйелерінің тежелуі

• гиалоплазмаға лизосомалық ферменттердің шығуы

• кальций иондарының жасушаға тасымалдануының күшеюі

• ДНК-полимераза және лигазалардың активациясы

Жасуша апоптозына тән белгіні атаңыз:

• жасушаның гипергидратациясы

• ДНҚ-ның хаостық ажырауы

• лизосомалық ферменттердің активациясы

• цитоплазманың өлуі, жасуша ядросының өлмеуі

• нақты белгілі бөліктерде ДНҚ-ның ажырауы

Апоптоздың іске қосылуындағы негізгі эффекторлық молекулаларға жатады:

• каспазалар

• лизосомалық ферменттер

• өлім домендері

• цитохром С

• оттегінің белсенді түрлері

Цитохром С және L-карнитин жеткіліксіздігі осының себебі болуы мүмкін:

• АТФ тасымалдануының бұзылуы

• АТФ түзілуінің бұзылуы

• АТФ утилизациялануының бұзылуы

• жасушаның генетикалық аппаратының бұзылуы

• жасушаның генетикалық бағдарламасының іске асуының бұзылуы

АТФ тасымалдануының бұзылуы осының жеткіліксіздігінде байқалады:

• G нәруыздың

• креатиннің

• оттегінің

• L-карнитиннің

• ЖМҚ

Ұзаққа созылған ишемиядан кейін қанайналымның қалыпқа келуі, жасушаның реперфузиялық зақымдануына әкелуі мүмкін. Ол сипатталады:

• цитоплазмада кальций иондарының жинақталуымен

• жасушаның антиоксиданттық қорғанысының активациясымен

• жасушаның эффекторлық жүйесімен АТФ утилизациясының күшеюімен

• бос-радикалды тотығу процесінің тежелуімен

• протеаза, липаза, фосфолипазалардың тежелуімен

Жасушаның ишемиялық зақымдануларында байқалады:

• Са2+-АТФаза активтілігінің жоғарылауы

• Nа+/К+-АТФаза активтілігінің төмендеуі

• жасушада Са2+иондары концентрациясының азаюы

• липидтердің асқын тотығу процесінің тежелуі

• фосфолипаза А2 тежелуі

Миокард жасушасы ишемиялық зақымдануға ұшырағанда, липопероксидация процестерінің белсенуі байқалады, бұл кезде миокард контрактурасына қатысатын осы катионға жасуша мембранасының өткізгіштігі артады:

• кальций

• магний

• натрий

• литий

• калий

Электронды-микроскопиялық деңгейде анықталатын апоптоздың ерте белгісін атаңыз:

• ядроның фрагменттерге ыдырауы

• митохондрия бұзылыстары

• мембрана бүліністері және жасушаның дезинтеграциясы

• апоптозды денешіктерді көрші жасушалардың фагоцитоздауы

• ядролық хроматиннің гомогендік масса тәріздес тығыздалуы

Иондаушы радиацияның жоғары дозасынан қайтыс болған, ер кісінің терісін зерттегенде, эпидермалық жасушалардың тығыздалуы, мембрананың ісінуі, кариопикноз, хроматиннің тығыздалуы және фрагментациялануы байқалды. Бұл өзгерістер жасуша өлімінің келесі түрін айқындайды:

• апоптоз

• парапроз

• аутофагия

• коагуляциялық некроз

• колликвациялық некроз