Патфиз

Комплемент жүйесі белсендірілуінің салдары:

• фагоцитоз тежелуі

• нысана-жасушалардың дегидратациясы

• мес жасушалардың гистамин түзуінің тежелуі

• полиморфты ядролы лейкоциттердің активациясы

• нысана-жасушалардың қалыпқа келуі

Жіті фаза жауабының маңызды көріністеріне жатады:

• гиперрексия, лейкопения, гипогаммаглобулинемия

• гиперальбуминемия, IL-1, IL-6, TNF түзілуінің төмендеуі

• артралгия, комплемент жүйесінің тежелуі, АКТГ төмендеуі

• қызба, С-реактивті нәруыз түзілуінің артуы, ЭТЖ жоғарылауы

• миалгия, Т- және В-лимфоциттердің тежелуі, фибриногеннің азаюы

Стресті дамытатын фактор әсер еткеннен дамитын, ұзақтығы 6-48 сағатқа созылатын «жалпы бейімделу синдромының» осы сатысында айырша бездің, көкбауырдың және лимфа түйіндері өлшемдері кішіреюінен басқа байқалады:

• эндогендік опиоидтар сөлденісінің төмендеуі

• бүйрекүсті безі милы қабатының белсенуі

• зақымдаушы факторға организмнің тұрақтылығының жоғарылауы

• екіншілік иммундық тапшылықтың дамуы

• бүйрекүсті безі қыртысының гипертрофиясы

Этиологиясы бойынша шоктың түрлері:

• күйіктік

• вазогендік

• гуморальді

• гиповолемиялық

• гимердинамиялық

Организмге жоғары кинетикалық әсері бар механикалық фактор әсер еткенде, шок дамуы мүмкін. Шоктың патогенезінің негізгі тізбегін атаңыз:

• микроциркуляцияның бұзылуы

• қанайналымның орталықтануы

• симпато-адреналды жүйенің тежелуі

• гипоталамус-гипофиз-бүйрекүсті бездері жүйесінің белсендірілуі

• күшті ауыру сезімді серпіндердің миға көптеп түсуі

Жарақаттық шокты кешенді емдеу кезіндегі басты емдік шараларға жатады:

• бүйректің гипоперфузиясын жою

• тыныс жеткіліксіздігін жою

• гемодинамикалық көрсеткіштерді қалпына келтіру

• ауырсыну синдромын жою, қанкетуді тоқтату

• қанның газдық құрамын және қышқыл-негіз тепе-теңдігін түзету

Тіршілікке маңызды ағзаларды компенсациялау сатысында (шоктың I сатысы) микроциркуляцияның шок-спецификалық бұзылыстарына жатады:

• эритроциттердің агрегациялануының әлсіреуі

• прекапиллярлар және посткапиллярлардың тарылуы

• биологиялық тотығу процестерінің күшеюі

• вазоактивті заттектер түзілуінің тежелуі

• тамыр өткізгіштігінің төмендеуі

Науқас Д., 46 жаста. Диагнозы: «Солжақ қарынша миокардының алдыңғы қабырғасының инфаркты». Жарты жыл бұрын пациент көлік апатына ұшырап, әйелі мен баласы қайтыс болған. Сол кезден бастап стресс жағдайында жүр және темекіні көп шегеді. 3 ай бұрын ішінің жоғарғы бөлігінде ауру сезімі пайда болған. Тексергенде асқазанның сілемейлі қабатында эрозиялық зақымданулар бар екендігі анықталды. Жалпы адаптациялық синдромның осы сатысы аталады:

• адаптация

• апаттық

• қалжырау

• шокқа қарсы

• төзімділік