bài 29

Quá trình hình thành loài mới là

• Quá trình phát sinh những biến đổi lớn trên cơ thể sinh vật làm chúng khác xa với tổ tiên ban đầu.

• Quá trình phát sinh những đặc điểm mới trên cơ thể sinh vật làm từ một dạng ban đầu phát sinh nhiều dạng khác nhau rõ rệt và khác xa tổ tiên

• Sự cải biến thành phần kiểu gen của quần thể ban đầu theo hướng thích nghi.

• Sự cải biến thành phần kiểu gen của quần thể ban đầu theo hướng thích nghi, tạo ra hệ gen mới cách li sinh sản với quần thể gốc.

Answer explanation

Loài mới được đánh dấu khi có sự cách li sinh sản với quần thể gốc

Đáp án cần chọn là: D

Hãy thử tưởng tượng một trường hợp như sau: Một trận bão lớn đã thổi bay một số cá thể của quần thể ở đất liền ra một hòn đảo tương đối xa so với đất liền. Các cá thể đó đã thích nghi với cuộc sống ở đảo và hình thành nên quần thể mới cách li với quần thể gốc ở đất liền. Trải qua hàng nghìn năm, mực nước biển hạ thấp và nối liền đảo đó với đất liền khiến các chim sẻ trên đảo và chim sẻ ở đất liền tự do tiếp xúc với nhau. Quan sát nào sau đây giúp ta có thể kết luận chúng đã trở thành hai loài khác nhau?

• Con lai của chúng yếu ớt và chết trước khi thành thục sinh dục.

• Chúng có nhiều đặc điểm hình thái khác nhau.

• Chúng ăn các loại thức ăn khác nhau.

• Con lai chúng có kiểu hình khác với cả hai dạng bố mẹ.

Answer explanation

Con lai của chúng yếu ớt và chết trước khi thành thục sinh dục > Hình thành loài mới khi có sự cách ly sinh sản.

Đáp án cần chọn là: A

Phát biểu nào sau đây không đúng về quá trình hình thành loài mới bằng con đường địa lý (hình thành loài khác khu vực địa lý)

• Điều kiện địa lý là nguyên nhân trực tiếp gây ra những biến đổi tương ứng trên cơ thể sinh vật, từ đó tạo thành loài mới.

• Hình thành loài mới bằng con đường địa lý có thể xảy ra đối với các loài động vật có khả năng phát tán kém

• Hình thành loài mới bằng con đường địa lý diễn ra chậm chạp trong thời gian lịch sử lâu dài.

• Trong những điều kiện địa lý khác nhau, CLTN đã tích lũy các đột biến và các biến dị tổ hợp theo những hướng khác nhau.

Answer explanation

Điều kiện địa lý không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra những biến đổi tương ứng trên cơ thể sinh vật mà chỉ là yếu tố thuận lợi, giúp cho việc thể hiện sự ưu thế của kiểu hình thích nghi thể hiện ra

Còn những biến đổi trên cơ thể sinh vật là do các đột biến gen gây nên

Đáp án cần chọn là: A

Trong các phương án dưới đây, có bao nhiêu phương án không đúng khi nói về vai trò của cách li địa lý trong quá trình hình thành loài mới? 

1. Những trở ngại địa lý ngăn cản các cá thể của các quần thể cùng găp gỡ và giao phối với nhau 

2. Quần thể ban đầu được chia thành nhiều quần thể cách li với nhau. 

3. Hay xảy ra với các loài thực vật 

4. Góp phần duy trì sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen giữa các quần thể được tạo ra bởi các nhân tố tiến hóa. 

5. Quá trình hình thành loài mới thường không nhất thiết phải hình thành quần thể thích nghi.

• 5

• 4

• 3

• 2

Answer explanation

Hai ý nói không đúng về vai trò của cách ly địa lý là: (2), (5).

(2), Quần thể ban đầu được chia thành nhiều quần thể cách li với nhau chưa chắc hình thành loài mới

(5), Đây là tính chất của cách ly địa lý không phải vai trò trong quá trình hình thành loài mới.

Đáp án cần chọn là: D

Cho các ví dụ về quá trình hình thành loài như sau: 

(1) Một quần thể chim sẻ sống ở đất liền và và một quần thể chim sẻ sống ở quần đảo Galapagos. 

(2) Một quần thể mao lương sống ở bãi bồi sông Vônga và và một quần thể mao lương sống ở phía trong bờ sông. 

(3) Hai quần thể cá có hình thái giống nhau nhưng khác nhau về màu sắc: một quần thể có màu đỏ và một quần thể có màu xám sống chung ở một hồ Châu phi.  

(4) Chim sẻ ngô (Parus major) có vùng phân bố rộng trên khắp châu Âu và châu Á phân hóa thành 3 nòi: nòi châu Âu, nòi Trung Quốc và nòi Ấn độ.  

Các quá trình hình thành loài có sự tham gia của cơ chế cách li địa lý là: 

• 1, 4

• 1, 2, 3, 4

• 1, 2, 4

• 1, 3

Answer explanation

(1), (4) là cách li địa lý; (2), (3): cách ly sinh thái.

Đáp án cần chọn là: A

Cho các ví dụ về quá trình hình thành loài như sau: 

(1) Một quần thể chim sẻ sống ở đất liền và và một quần thể chim sẻ sống ở quần đảo Galapagos. 

(2) Một quần thể mao lương sống một bên bãi bồi sông Vônga và và một quần thể mao lương sống ở phía bên kia sông. 

(3) Hai quần thể cá có hình thái giống nhau nhưng khác nhau về màu sắc: một quần thể có màu đỏ và một quần thể có màu xám sống chung ở một hồ Châu phi.  

(4) Chim sẻ ngô (Parus major) có vùng phân bố rộng trên khắp châu Âu và châu Á phân hóa thành 3 nòi: nòi châu Âu, nòi Trung Quốc và nòi Ấn độ.  

Các quá trình hình thành loài có sự tham gia của cơ chế cách li địa lý là:

• 1, 4

• 1, 2, 3, 4

• 1, 2, 4

• 1, 3

Answer explanation

(1), (2), (4) là cách li địa lý; (3): cách ly sinh thái.

Đáp án cần chọn là: C

Phát biểu nào dưới đây nói về vai trò của cách li địa trong quá trình hình thành loài là đúng nhất?

• Môi trường địa lí khác nhau là nguyên nhân chính tạo ra các alen thích nghi cho quần thể.

• Ở các quần thể sinh vật có khả năng phát tán mạnh, cách li địa lí luôn dẫn đến cách li sinh sản.

• Cách li địa lí có thể dẫn đến hình thành loài mới qua nhiều giai đoạn trung gian chuyển tiếp.

• Cách ly địa lý là điều kiện cần duy nhất cho việc hình thành loài mới ở thực vật.

Answer explanation

A sai, môi trường địa lý không tạo ra các alen mới. Các alen mới chỉ xuất hiện qua quá trình đột biến

B sai, cách li địa lý chưa chắc đã hình thành nên cách li sinh sản

D sai, cách li địa lý chỉ góp phần ngăn không cho 2 quần thể có thể trao đổi vốn gen với nhau, giúp nhanh chóng hính thành sự cách li sinh sản mà thôi, ngoài cách li địa lái thì cò hiện tượng cách li sinh thái, tập tính các dạng các li này giúp hình thành loài mới

Đáp án cần chọn là: C

Khi nói về vai trò của cách ly địa lý trong quá trình hình thành loài mới, có các phát biểu sau: 

1. Cách li địa lí là những trở ngại về mặt địa lý như sông, núi, biển,… ngăn các cá thể trong cùng loài gặp gỡ và giao phối với nhau. 

2. Cách li địa lí trong một thời gian dài sẽ luôn dẫn đến cách li sinh sản và hình thành loài mới. 

3. Cách li địa lí góp phần duy trì sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen giữa các quần thể được tạo ra bởi các nhân tố tiến hóa. 

4. Cách li địa lí là những trở ngại sinh học ngăn cản các cá thể của quần thể giao phối với nhau. 

Số phát biểu đúng là:

• 1

• 3

• 4

• 2

Answer explanation

Các phát biểu đúng là (1), (3).

(2) sai. Do cách li địa lí không phải luôn tạo ra sự cách ly sinh sản, sự cách ly sinh sản xuất hiện mang tính ngẫu nhiên. Do đó có thể có những quần thể cách li địa lí rất lâu nhưng vẫn không hình thành loài mới.

(4) sai. Do cách li địa lý là những trở ngại về mặt địa lí, làm các cá thể của quần thể cách li ít có cơ hội giao phối với nhau.

Đáp án cần chọn là: D

Nguyên nhân nào khiến cách ly địa lý trở thành một nhân tố vô cùng quan trọng trong quá trình tiến hóa của sinh vật?

• Vì cách li địa lí duy trì sự khác biệt về vốn gen giữa các quần thể.

• Vì nếu không có cách li địa lí thì không dẫn đến hình thành loài mới.

• Vì điều kiện địa lí khác nhau làm phát sinh các đột biến khác nhau dẫn đến hình thành loài mới.

• Vì cách li địa lí là nguyên nhân trực tiếp xuất hiện cách li sinh sản.

Answer explanation

Cách ly địa lý trở thành một nhân tố vô cùng quan trọng trong quá trình tiến hóa của sinh vật vì cách li địa lí ngăn cản quá trình giao phối giữa các cá thể ở các khu vực địa lí khác nhau ⇒ duy trì sự khác biệt về vốn gen giữa các quần thể.

Đáp án cần chọn là: A

Trong quá trình hình thành loài địa lý, yếu tố địa lý đóng vai trò:

• Quyết định chiều hướng biến đổi thành phần kiểu gen của quần thể gốc.

• Tạo điều kiện cho sự phân hóa trong loài.

• Quyết định sự phân ly tính trạng của quần thể gốc.

• Quyết định nhịp điệu biến đổi kiểu gen của quần thể gốc

Answer explanation

Trong quá trình hình thành loài địa lý, yếu tố địa lý đóng vai trò ngăn cản sự trao đổi vốn gen giữa 2 quần thể, từ đó tạo điều kiện cho sự phân hóa trong loài.

Đáp án cần chọn là: B