Osoba, prawo do życia

Zaznacz zdanie lub zdania, które wpisują się w etykę chrześcijańską i nauczanie Kościoła katolickiego.

• Każdy człowiek jest osobą.

• Pojęcia osoby nie stosujemy do żadnych innych bytów poza człowiekiem.

• Embrion ludzki jest osobą.

• Zwierzę pod pewnymi warunkami może zostać uznane za osobę.

Answer explanation

Według nauczania Kościoła każdy człowiek jest osobą, także embrion ludzki (zob. KKK 2274). Pojęcie osoby w teologii jest jednak stosowane także do inteligentnych istot niematerianych (aniołowie, demony) oraz - analogicznie - do Osób Boskich.

W kontekście nauczania Kościoła osobę określamy jako

• Istotę rozumną, wolną, posiadającą ciało.

• Istotę żywą, rozumną, wolną.

• Istotę zdolną do odczuwania, posiadającą ciało.

• Istotę rozumną, wolną, posiadającą określone prawa w społeczeństwie.

Answer explanation

W kontekście etyki chrześcijańskiej osobą jest się od momentu aktu stwórczego Boga - to dotyczy tak człowieka (byt duchowo-materialny), jak i aniołów/demonów (byty duchowe). Chodzi więc o byty, które z natury są wolne i racjonalne. Zwłoki ludzkie nie są już osobą.

W kontekście nauczania Kościoła za osobę możemy uznać tylko istotę, która aktualnie

• Posiada ciało.

• Ma zdolność myślenia i stanowienia o sobie.

• Jest zdolna do odczuwania.

• Żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawdziwa.

Answer explanation

Za osoby uważamy istoty z natury wolne i racjonalne, co jednak nie oznacza, że - w przypadku człowieka - te cechy muszą w nich być już aktualizowane lub że muszą się aktualnie przejawiać (zob. np. embrion, człowiek w śpiączce).

Zgodnie z nauczaniem Kościoła każda istota ludzka ma prawo do życia i integralności fizycznej ze względu na

• jej niezbywalną godność, która jej przysługuje jako osobie.

• to, że zostało jej ononadane przez społeczeństwo, które o prawach stanowi.

• posiadanie zdolności myślenia, odczuwania i stanowienia o sobie.

• akt stwórczy Boga, od którego osoba ludzka bierze początek.

. 

Kiedy według nauczania Kościoła można uznać za moralne podjęcie działań, które mają na celu pozbawienie życia niewinnej istoty ludzkiej?

• Wtedy, gdy podtrzymywanie życia jest możliwe za pomocą zwyczajnych środków, ale stanowi ciężar dla społeczeństwa (np. osoba w stanie wegetatywnym).

• Wtedy, gdy podtrzymywanie owej osoby przy życiu stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia innej istoty ludzkiej.

• Nie ma takiej sytuacji.

• Wtedy, gdy cierpienie danej osoby zostanie uznane za zbyt duże i wiadomo, że nie ma szans na wyzdrowienie.

Answer explanation

Zgodnie z encykliką Evangelium vitae pozbawienie życia niewinnej istoty ludzkiej jest czynem głęboko niemoralnym. Nie ma tu wyjątków. Mogą zdarzyć się sytuacje czynu o podwójnym skutku (np. zakońćzenie ciąży pozamacicznej), ale takie działanie jest dopuszczalne tylko pod warunkiem, że celem jest skutek dobry, a skutek zły jest co najwyżej tolerowany.

Nieetyczne z punktu widzenia etyki chrześcijańskiej jest

• Pozbawienie życia człowieka, który życzy sobie śmierci i w sposób jasny owo pragnienie wyraża.

• Pozbawienie życia człowieka, który jest w śpiączce przez wiele lat i jego stan nie rokuje poprawy, jeżeli najbliższa rodzina sobie życzy, by tak postąpić.

• Zrezygnowanie z nadzwyczajnych i bardzo kosztownych środków medycznych, które sztucznie przedłużają życie osoby terminalnie chorej.

• Zaprzestanie dostarczania wody i pożywienia człowiekowi, który jest w śpiączce przez wiele lat i jego stan nie rokuje poprawy.

Answer explanation

Istnieje różnica między eutanazją a zaprzestaniem uporczywej terapii. Pierwsze dwie odpowiedzi dotyczą eutanazji czynnej, czwarta eutanazji biernej. Tylko trzecia odpowiedź opisuje sytuację zakonczenia sztucznego przedłużania agonii człowieka, które jest uważane za naturalne i dopuszczalne.

Zgodnie z nauczaniem Kościoła w przypadku osoby cierpiącej i nieuleczalnie chorej dopuszczalne jest

• Zastosowanie środków, które doprowadzą do zatrzymania procesów życiowych.

• Powstrzymanie się od zastosowania lub zaprzestanie stosowania zwyczajnych środków, które mogą przedłużyć jej życie.

• Niezastosowanie środków, które sztucznie przedłużają jej agonię, są uciążliwe i wycieńczające.

• Żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawdziwa.

Answer explanation

Pierwsza odpowiedź opisuje eutanazję czynną, druga eutanazję bierną. Trzecia odpowiedź opisuje rezygnację z uporczywej terapii, która nie jest działaniem moralnie nagannym.