USP BHS.MADURA

P. Secoadiningrat II : Pongghâbâ…, “ (ca’èpon P. Secoadiningrat Kalabân sowara ranyèng). Pongghâbâ : Bâḍâ ponapa sè Moljâ ! P. Secoadiningrat II : Dhuliyân olok Tabib! Pongghâbâ : Èngghi sè Moljâ “ Mènorot tokèlan è attas, neng okara sè aghâris bâbâ. èsambhât macemma bhâsa lèsan…?

• Formal
• ḍon-janḍon.
• ghâ’-pegghâ’ tor ta’ jhângkep
• nonformal
• ḍhep-aḍhebbhân

Bâkto laodhân, Roy nolès neng è buku agenda sambi neḍḍhâ sangona sè èbhâkta ḍâri compo’na. Jhâ’ – sakejjhâ’, sèrana aḍânga ka ghâbhâgghâ perpustakaan, makerso’ alès, tor mèsem sambi nolès acora’ neng è perpustakaan ka’ḍinto namong bâḍâ Roy kadhibi’ân. Paragraf è attas tamaso’ teks….

• Argumentasi
• Persuasi
• Eksposisi
• Deskripsi
• Narasi

Paragraf ebhe-bhe panika se aropaaghi paragraf deskripsi engki panika….

• Rama monḍhut mèjâ kaanghuy Budi mènangka persèn ulang tahun. Mèjâ kasebbhut ḍâri kaju jhâtè, tèngghina korang langkong 75 cm, lèbârrâ korang langkong 50 cm lanjhângnga 1,5 meter, bârnana coklat ngoḍâ, akor kalabân kamar kennengnganna Budi bilâ ajhâr.
• Flu burung aropa’aghi sèttong panyakèt sè bisa ngallè ḍâ’ orèng laèn, paḍâ sareng virus influenza, lantarannèpon ḍâri kèbân mano’, mèlaèpon pas ènyamaè flu burung. Nyama laèn dâri panyakèt ka’ ḍinto afian influenza.
• Èngghi panèka orèng sè ècapo’panyakèt ISPA. Ḍhâ-tanḍhâna, panassa bhâdhân 380C, abâto’an torsongkan gherrungan tor amèro’an kapprana abiddhâ samènggu, sabellunna orèng ka’ ḍinto kapprana toman along-polong sareng mano’.
• Èngghi panèka panyakèt sè kodhu è talèktèghi neng laboratorium, ponapa orèng kasebbhut ètangko panyakèt influenza A (H5NI). Ompamana tes HI sè aghuna’aghi H5NI ḍâlem bâkto sè sakejjhâ’ kapprana bisa adhingghâl omor.
• Manabi sampèyan èngghâl mangkat ḍâ’ sèttong kennengngan ka’angghuy jâr- kalènjâr, kapprana sampèyan kodhu ajâgâ kasèhadhân bâdhân, beccè’na aḍhâ’âr vitamin sopajâ bhâdhân sèhat, è antarana:vitamin A, B komplek, tor vitamin C, tor multivitamin (vitamin D) sè aghuna mongghu tolang, tor jhughân vitamin E sè aghuna ḍâ’ kasèhadhânna kolè’.

Teks. Bu’ ilyas : “Pa’, na’-kana’ ella para’ dhibâsa’a kabbhi, seḍḍheng sèngko’ bân’ sèḍâ Pa’ ghi’ lo’ anḍi’ pa-apa, pas ḍâ’ râmma rèya Pa’ ..? Pa’ ilyas : “Dhina pasabbhâr ghâllu lè’. Marèna pas ḍâ’ râmma’a polè jhâ’ rèng kabâḍâ’ânna iya’ paḍâ so rèya. Alako panjhâk wa’ paḍina kèpa’ kabbhi. Aḍḍoo lo’ tao sè ta’ apettha’a polè rèng.” Bu’ ilyas : “Lakar iyâ ongghu Pa’, la-mala satèya pa-apa larang kabbhi, bherrâs larang, cabbhi larang, mènnya’ larang, seḍḍheng na’- kana’ ce’ dhujânna ajhâjhân kabbhi.” Ruslan : “Èbhu.... Kaulâ terro nyo’ona obângnga kèng terro èkabelliyâ jhâjhân ”. Bu’ Ilyas : “Apa na’, mènta’a pèssè..? Ellu’ ghâllu ghi’ atanya’a ka bâpa’na mè’ pola anḍi’ pèssè… Pa’ ḍâ’ râmma pa’, ponapa ba’na anḍi’ pesse Pa’?” Pa’ ilyas : “Ellu’ ghâllu ghi’ ètègghuwâ Lè’ pola mè’ bâḍâ. (sambi aghellu kakanthong calanana) aḍu... ya’ bâḍâ Lè’, tapè ghun karè sapoloèbu, taḍâ’polè!” Bu’ ilyas : “Tapè sè èkabelliyâ bherrâs ḍâgghi’Pa’, apa bâḍâ?” Mènorot tokèlan teks kasebbhut ponapa bisaos se cocok kalaben pamangghi è ḍâlem teks tokèlan ghi’ bhuru sè bisa èsambhât tema èngghi panèka….?1. Teks. Bu’ ilyas : “Pa’, na’-kana’ ella para’ dhibâsa’a kabbhi, seḍḍheng sèngko’ bân’ sèḍâ Pa’ ghi’ lo’ anḍi’ pa-apa, pas ḍâ’ râmma rèya Pa’ ..? Pa’ ilyas : “Dhina pasabbhâr ghâllu lè’. Marèna pas ḍâ’ râmma’a polè jhâ’ rèng kabâḍâ’ânna iya’ paḍâ so rèya. Alako panjhâk wa’ paḍina kèpa’ kabbhi. Aḍḍoo lo’ tao sè ta’ apettha’a polè rèng.” Bu’ ilyas : “Lakar iyâ ongghu Pa’, la-mala satèya pa-apa larang kabbhi, bherrâs larang, cabbhi larang, mènnya’ larang, seḍḍheng na’- kana’ ce’ dhujânna ajhâjhân kabbhi.” Ruslan : “Èbhu.... Kaulâ terro nyo’ona obângnga kèng terro èkabelliyâ jhâjhân ”. Bu’ Ilyas : “Apa na’, mènta’a pèssè..? Ellu’ ghâllu ghi’ atanya’a ka bâpa’na mè’ pola anḍi’ pèssè… Pa’ ḍâ’ râmma pa’, ponapa ba’na anḍi’ pesse Pa’?” Pa’ ilyas : “Ellu’ ghâllu ghi’ ètègghuwâ Lè’ pola mè’ bâḍâ. (sambi aghellu kakanthong calanana) aḍu... ya’ bâḍâ Lè’, tapè ghun karè sapoloèbu, taḍâ’polè!” Bu’ ilyas : “Tapè sè èkabelliyâ bherrâs ḍâgghi’Pa’, apa bâḍâ?” Mènorot tokèlan teks kasebbhut ponapa bisaos se cocok kalaben pamangghi è ḍâlem teks tokèlan ghi’ bhuru sè bisa èsambhât tema èngghi panèka….?

• Kasossa’anna oreang seppo se manggi’I anak poto ampon raje kaangkuy abhuruk makle tetti oreng se beccek.
• Tetti oreng seppo kothu tengate karna nakanak tak oneng ka ngakughi Kalakoan aponapa bhunten
• Rèng towa kodhu tè-ngatè marajâ na’-kana’, sabâb na’-kana’ ta’ ngartè ka kabâḍâ’ânna sè pè’-takèpè’
• Bu’ ilyas se takèpè’ karna tak ngakungi obheng karna pa’ ilyas namen padi kepak kabbhi
• Keluarga p.ilyas se aserro karana paponapa se larang kabbhi bherrâs larang, cabbhi larang, mènnya’ larang, bend kabhede’enna takepek.

Bâḍâ rèng binè’ tènggi jhâng-jhâng olay1 ngagem jilbab bârnana bungo sè notobhi sèrana, raèna konèng nggamennyor talèbât raddhin. Socana morka’ tor asènar, bulu èdhebbhâ tebbel, pangambhungnga larcèng bis – mibis sareng rèng binè’ Palestina. Paragraf è attas tamaso’ ḍâ’ paragraf ....

• Argumentasi
• Persuasi
• Eksposisi
• Narasi
• Deskripsi

Topong sè abârna mèra nanḍhâ’aghi....

• Sabbhâr
• Peggellân
• Bâlâtèr
• Rato
• Punakabân

Aponapa maksod dheri parèbhâsan Manabi ètalèktèghi e’ atas ka’dinto…?

• Nyopprè kuale satheje jek sampek nyalaaghi oreng laen terros tengghu abhe’na thibhi’
• Nyopprè kaulâ sareng panjenengan jek sampek ngalakoni bhereng se marogi de’ abhe’na thibik ben de’ oreng laen
• Nyopprè kaulâ sareng panjhennengngan sadhâjâ ta' dhâddhi orèng sè ghâmpang aparèng "penilaian" ḍâ' ka orèng laèn
• Nyopprè de’ kuale sadheje jek mokol rata parabekna oreng laen karna oreng tong settonnga tak padhe.
• Artèna masra‟aghi abâ‟. Orèng sè ḍâlem kabâḍâ‟ân passra lantaran sala otabâ kabâḍâ‟ân ta‟ anḍi‟.

Deri tokelan caraka madhure e ka’dinto Panèka Aksara ponapa...?

• Rajâ
• ghântongan
• Sowara
• Rekaan
• Ghâjâng

Lesanna manussa lebhi tajhem dheri pedang, mela deri panika tengate aghuna’aghi, Edhelem menganalisis majas e attas termasok dhe’ majas…?

• Anafora
• antiklimaks.
• antitesa
• alegori
• asosiasi

Bâktona sèttong kadhâddhiyân sè èyadhebbhi tokoh ḍâlem sèttong carèta, akadhi ghu-lagghu, siang, Lem-malem, jhugân malem. Esebut kalaben…?

• Latar bâkto
• Latar kabâḍâ’ân
• Tokoh Protagonis
• Latar kennengngan
• Alur (Plo)t