Салт-дәстүрлер

сәбидің қырқынан шығарылғанша киген көйлегі.

Ауылға басқа жақтан бір үй көшіп келсе, бауырларының бірі туған-туыстарына жапсарлас келіп қонса, көрші-қолаң немесе жақындары жаңа үйге «???» деп ас пісіреді. ??? орнына қандай сөз қою керек?

Ата-анасы баласы балалы болғаннан кейін «енді өз күндерін өздері көре алады» деген сенімге келіп, отау тігіп, бөлек шығарады. Бұл қандай дәстүр?

Ер адам қайтыс болғанында мініп жүрген атының жал-құйрығын күзеп, оны бос жібереді де, өлген адамның жылында сол атты әкеліп сояды. Бұл қандай дәстүр?

Қандай да бір қазақ ойынының немесе жарыстарының жүлдегерлері алған сыйын бөліседі. Осы бөліп алған зат «???» деп есептеледі.

Екі немесе үш жігіт бас қосып, ауқатты үйге «???» жеуге келдік дейдi. Оның шарты мынадай: үй иесi бiр семiз қойды сояды да, әлгi екi не үш жігіттің алдына қояды. Олар бiр қойдың етін сорпасымен iшiп, жеп кетуi керек. Егер олар қойды жеп кетсе, қойдың құны сұраусыз, егер еттi тауыса алмаса, олар үй иесiне екi қой төлеуге тиiс. Бұл қандай дәстүр?

Қазақ қыздары тұрмысқа шыққанға дейін шаштарын бір өрімге өретін. Үйлену тойынан кейін келіндер қалыңдықтың өрілген шашын босатып оны екі өрімге өретін. Бұл оның жалғыздығы бітіп, енді тұрмыстағы әйел деген мәртебеге ие болғанын білдіретін. Бұл қандай дәстүр?

Егер құдалар қайтадан құда болса, құдалық ары қарай жалғасады және бұл ??? деп аталады. Бұл дәстүр қыз бен жігіттің келісімімен орындалады. Бұл қандай дәстүр?

Әдетте ақсақалдар өз қолдарымен табақтан бешбармақ қалдықтарын алып, балаларға береді. Бұрын балалар қонақтардың тамақтанып болғанын күтетін. Жазушы Сәбит Мұқанов бұл дәстүрді өз шығармаларында кеңінен насихаттайды.

Қандай дәстүр?

Баланың дүниеге келуі малдың төлдеуімен сәйкес келгенде, балаға жаңа туған құлын, қозы немесе лақ сыйлаған. Бұл оның кішкентайдың бірінші заңды меншігі болып саналатын.