Die of dat? (3)

Om te weten of je die of dat als betrekkelijk voornaamwoord gebruikt, moet je uitzoeken of het antecedent ​ (a)   eerder in de zin te vinden is en het- of de-woord is.

• dat
• die

Answer explanation

Antecedent is een 'het-woord', dus is 'dat' het betrekkelijk vnw.

Tijdens de voorbereiding vergaten ze rekening te houden met een gevaar ​ (a)   de hele actie kon ondermijnen.

• dat
• die

Answer explanation

een gevaar...

gevaar is een 'het-woord'

'het-woorden' krijgen 'dat' als betrekkelijk voornaamwoord!

De bal van het kind ​ (a)   over de omheining lag, werd door de buurman teruggegooid.

• die
• dat

Answer explanation

Het is niet 'het kind' dat over de omheining ligt... De bal ligt over de omheining en is dus antecedent. 'Bal' is een 'de-woord', dus is 'die' het betrekkelijk voornaamwoord.

Het jongetje ​ (a)   geen spruitjes lustte, zat minutenlang naar z'n bord te turen zonder een woord te zeggen.

• dat
• die

Answer explanation

alle verkleinwoorden krijgen 'dat' als betrekkelijk vnw

Er zijn ontzettend veel gevaren ​ (a)   onderschat worden in die actie.

• die
• dat

Answer explanation

meervoudsvormen krijgen steeds 'die' als betrekkelijk vnw

De visser op rust volgde met waterachtige ogen vanaf de kade een binnenvarend schip ​ (a)   diep in het water lag en dus een grote vangst aan wal zou brengen.

• dat
• die

Answer explanation

het schipt: 'het-woorden' hebben 'dat' als betrekkelijk voornaamwoord

Een instituut voor ontwikkeling van taalachterstand ​ (a)   nieuwe cijfers publiceerde over de thuistaal van jongeren, brak een lans om meer uren Nederlands te organiseren in het onderwijs.

• dat
• die

Answer explanation

Het antecedent is 'een instituut'. Instituut is een 'het-woord', dus is 'dat' het betrekkelijk vnw.

Bij hun besluit trokken ze zich niets aan van het gesprek ​ (a)   eerder plaats vond.

• dat
• die

Answer explanation

'Het gesprek' is antecedent en een 'het-woord'. Daarom is 'dat' het betrekkelijk vnw.

We gingen met z'n allen naar een weergaloos feest ​ (a)   eigenlijk enkel BV's op de gastenlijst had staan.

• dat
• die

Answer explanation

Feest is het antecedent en is een 'het-woord'. Daarom kiezen we 'dat' als betrekkelijk vnw.

Het meisje en het jongetje ​ (a)   eerder nog ruzie maakten, gingen hand in hand op weg.

• die
• dat

Answer explanation

'Het meisje en het jongetje' zijn hier antecedent. Het zijn allebei 'het-woorden', maar samen vormen ze een meervoud. Dat zie je ook aan de persoonsvorm die in het meervoud staat. Meervouden krijgen steeds 'die' als betrekkelijk voornaamwoord.