EZINA EKINEZ EGINA 2023

Zein da euskararen jatorria?

• Euskararen jatorria ezezaguna da. Dakigun bakarra: indoeuroparra dela.

• Euskararen jatorria ezaguna da: latinetik dator, gaztelera eta frantsesa bezalaxe.

• Hainbat teoria egon diren arren, ezin izan dira zientifikoki frogatu.

• Hizkuntza ez indoeuroparra da, erromanikoa.

Erromatar garaian... gure hizkuntzari buruz zer esan dezakegu?

• Indartu egin zen, hedatu eta zabaldu

• Latinetik hainbat mailegu hartu zituen

• Ez dakigu ezer ere garai ilun horri buruz.

• Iberiera, zeltiberiera, tartesiera... bezalaxe, euskara ere galdu egin zen.

Erdi Aroan euskara...

• Errioxako hainbat haranetan ere hitz egiten zen: "izioqui dugu, guc ajtu ez dugu"

• Herritar guztiek erabiltzen zuten, euskara hizkuntza nagusia izatera iritsiz euskal lurralde osoan.

Zein da euskarazko lehen liburua?

• Pedro Agerre "Axular" nafarraren "Gero" (1618)

• SORIONEKU, baskoieraz idatziriko lehen hitzak.

• Joan Perez Lazarraga arabarraren "Ni banax Arabakoa!"

• Beñat Etxepare baxenafarraren "Linguae Vasconum Primitiae" (1545)

Noiz hartu ziren euskara debekatzeko legeak Hego eta Ipar Euskal Herrian?

• Francoren diktadura garaian (1939 - 1975)

• Frantziako Iraultza garaian (1789)

• Errege Borboien garaian (XVIII. mendean)

• Erantzun guztiak dira zuzenak

Noiz sortu zen Euskaltzaindia, euskararen akademia?

• 1919an Donostian

• 1919an Bilbon.

• 1919an Iruñean

• 1919an Gasteizen

• 1919an Baionan

Francoren diktadura garaian, Hego Euskal Herrian...

• Euskal izenak (Miren, Zuriñe, Gorka...) debekatu ziren.

• Euskaraz irakastea debekatu zen

• Hilerrietan euskara debekatu zen

• Aurreko erantzun guztiak zuzenak dira

1960ko hamarkadan...

• Euskararen eta euskal kulturaren indartze bat gertatzen da

• Literaturan eta musikan modernizazioa gertatzen da

• Euskara Batuaren aldeko erabaki garrantzitsuak hartzen dira

• Aurreko erabaki guztiak zuzenak dira.

Euskararen ofizialtasuna (edo legearen babesa)

• Gure hizkuntza ofiziala da Euskal Herri osoan.

• EAEn euskara koofiziala da. Ipar Euskal Herrian ez da ofiziala. Nafarroan hiru eremu desberdintzen dituzte.

• Nafarroa osoan eta EAEn koofiziala da, baina Ipar Euskal HErrian oraindik ez.

• Nafarroan hiru eremu desberdintzen dituzte: eremu euskalduna (Sakana...), eremu mistoa (Iruñea...) eta eremu ez euskalduna (Tutera...)

Euskararen aldeko dinamika garrantzitsuak, gaur egun...

• Euskaraldia eta Korrika dira.

• Herri Urrats, Araba Euskaraz, Nafarroa OInez...

• Pantailak EUskaraz ekimena, Gazte EUskaltzaleen sarea...

• Aurreko ekimen guztiak dira beharrezkoak