Firma, bazar və rəqabət Mövzu 7-8 FL

Sahə bazarı həmcins, standartlaşdırılmış məhsullar (neft, polad, sement, mis, alüminium və s. kimi) istehsal edən bir neçə firmadan təşkil olunubsa, belə bazar necə adlandırıla bilər?

• homogen oliqopoliya

• heterogen oliqopoliya

• yayğın oliqopoliya

• duopoliya

• genişlənməkdə olan oliqopoliya

Bir qayda olaraq oliqopoliya bazarlarında istehsalın ümumi həcmi:

• xalis inhisar səviyyəsindən az olur

• xalis inhisar səviyyəsindən çox, təkmil rəqabət səviyyəsindən az olur

• həm xalis inhisar səviyyəsindən, həm də təkmil rəqabət səviyyəsindən az olur

• həm xalis inhisar səviyyəsindən, həm də təkmil rəqabət səviyyəsindən çox olur

• təkmil rəqabət səviyyəsindən çox olur

İstehsal həcmi effekti qiymət effektindən böyük olduqda oliqopolist firma:

• istehsalı azaldacaq

• istehsalı sabit saxlayacaq

• istehsalı artıracaq

• istehsalı dayandıracaq

• Bunlardan heç biri

“Məhbus dilemması” məhz bunu əks etdirir:

• fərdi maraqlar arasındakı münaqişəni

• ümumi maraqlar arasındakı münaqişəni

• oyunçuların informasiya asimmetriyasını

• fərdi maraqlarla ümumi maraqlar arasındakı münaqişəni

• “prinsipal-agent” problemini

Nəş tarazlığı nədir?

• bir-biri ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə (rəqabətdə) olan firmaların hər birinin, digərinin optimal strategiyalarını nəzərə almadan, özünün ən yaxşı strategiyasını seçdiyi situasiyadır

• bir-biri ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə (rəqabətdə) olmayan firmaların hər birinin özünün ən yaxşı strategiyasını seçdiyi situasiyadır

• müxtəlif bazarlarda olan firmaların hər birinin, digərinin optimal strategiyalarını nəzərə alaraq, özünün ən yaxşı strategiyasını seçdiyi situasiyadır

• bir-biri ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə (rəqabətdə) olan firmaların sövdələşərək hər birini qane edən vahid strategiyanı razılaşdırdığı situasiyadır

• bir-biri ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə (rəqabətdə) olan firmaların hər birinin, digərinin optimal strategiyalarını nəzərə alaraq, özünün ən yaxşı strategiyasını seçdiyi situasiyadır

Bu modellərdən hansı kooperativ oyun modelidir?

• Kartel modeli

• Kurno modeli

• Bertran modeli

• Çemberlin modeli

• Ecuort modeli

Kurno modelində tarazlıq vəziyyəti belə tapılır:

• firmaların tələb əyrilərini uzlaşdırmaqla

• firmaların reaksiya əyrilərini uzlaşdırmaqla

• firmaların son hədd xərcləri əyrilərini uzlaşdırmaqla

• firmaların orta xərclər əyrilərini uzlaşdırmaqla

• firmaların qalıq tələb əyrilərini uzlaşdırmaqla

Aşağıda Kurno modelinin şərtlərindən hansı biri səhv verilib?

• bazarda yalnız 2 firma fəaliyyət göstərir

• firmaların hər biri öz mənfəətini maksimumlaşdırmağa çalışır

• firmalar oxşar, lakin fərqliləşdirilmiş məhsullar istehsal edirlər

• məhsulun bazar qiyməti hər iki firma üçün eynidir (p1 = p2)

• firmaların son hədd xərcləri bərabər və sabitdir

Ecuort modelinin əlamətləri hansılardır? --- 1) Koopertiv oyun modelidir; 2) Qeyri-kooperativ oyun modelidir; 3) Miqdar modelidir; 4) Qiymət modelidir; 5) Statik modeldir; 6) Dinamik modeldir

• 1, 3 və 5

• 1, 4 və 5

• 2, 3 və 6

• 2, 4 və 6

• 2, 4 və 5

Oliqopoliyanın statik modellərində:

• oliqopolist firmalar qərarlarını ardıcıl olaraq (növbə ilə) qəbul edirlər və hər birinin qərarı digər firmanın qərarına reaksiya xarakteri daşıyır

• oliqopolist firmalar arasında məxfi (gizli) və qeyri-aşkar sövdələşmə hallarında firmaların strateji davranışları öyrənilir

• oliqopolist firmaların bir-birinin qərarlarından xəbəri olmadan, lakin rəqiblərin güman olunan optimal reaksiyalarını nəzərə alaraq qərarlar verdiyi situasiyalar nəzərdən keçirilir

• oliqopolist firmalar məhsulun istehsal/satış həcmi (miqdarı) ilə bağlı strateji qərar verirlər

• oliqopolist firmalar qərarları eyni anda və birdəfəlik verirlər