§7. Табиғи-географиялық факторларға қарай мемлекеттердің шаруаш

Қандай да бір елдің шаруашылық жүйесін анықтайтын фактор:

• табиғи-географиялық орта

• табиғи-климаттық жағдайлар

• ресурстық база

• халықтың орналасу тығыздығы

• кеңістік факторы

Шаруашылық жүйесінің қалыптасуы мен даму факторы ретінде халықтың тығыздығын сипаттайтын өлшемдер:

• сандық, сапалық, әлеуметтік, психологиялық

• діни, саяси, этникалық, географиялық

• химиялық, физикалық, математикалық

• заманауи, дәстүрлі

• географиялық, климаттық, нәсілдік

Парсы шығанағындағы араб елдерінің әлеуметтік- экономикалық дамуының негізі:

• табиғи-географиялық орта

• табиғи-климаттық жағдайлар

• ресурстық база

• халықтың орналасу тығыздығы

• кеңістік факторы

Адам қызметінің өнімдері:

• материалды емес ресурс

• биологиялық ресурс

• материалды ресурс

• табиғи-климаттық ресурс

• географиялық ресурс

Адамзат қоғамының өмір сүруі мен өндірістік қызметіне қажетті жағдайлар туғызатын табиғи жағдай:

• адамдық ресурстар

• ресурстық база

• табиғи-географиялық орта

• халықтың орналасу тығыздығы

• кеңістік факторы

Экономикалық кеңістіктің сипатты белгісі–

• біртұтас экономикалық кеңістік түріндегі аумақтық тұтастық

• адамдардың техникаға өндіріс құралдарына деген қатыстылық

• заңдарда баяндалып, бекітілген техникалық нормалар

• тараптардың өз ерік- ықтиярының нәтижесінде жасалған мінез құлық

• адамдар араларындағы қатынастар

Мемлекеттердің шаруашылық мамандандырылуы байланысты:

• табиғи-географиялық факторларға

• халықтың орналасу тығыздығына

• халықтың білім деңгейіне

• халықтың әлеуметтік құрамына

• кеңістік факторға

«Араб ғажайыбы» құбылысына қол жеткізуге мүмкіндік берген табиғи ресурс:

• газ

• уран

• мұнай

• темір

• алтын

Шаруашылық жүйенің қалыптасуына әсер ететін факторларға жатпайды:

• табиғи-географиялық орта

  табиғи-климаттық жағдайлар

• ресурстық база

  халықтың орналасу тығыздығы

• кеңістік фактор

• нәсілдік типтер

  этникалық дәстүрлер

  діни алауыздықтар

Материалды емес ресурстар:

• биологиялық ресуртар

  энергетикалық ресуртар

• идеялар

  патенттер

  бағдарлама атаулары

• минералды шикізат ресуртары

  адам қызметінің өнімдері

• жер ресурстары