Еркін түсу 1

Еркін түсу – денелердің ауасыз кеңістіктегі ауырлық күшінің әсерінен болатын қозғалысы. Денелердің ауасыз кеңістікте құлауын алғаш бақылаған ғалым – И.Ньютон. Ауасы жоқ кеңістікте балық денелермен бөлшектер: жаңбыр тамшысы, шаң тозаң, тастар, жапырақтар Жердің бетіне бірдей үдеумен құлайды. Еркін түсу үдеуі g әрпімен белгіленеді. Өлшеулердің нәтижесінде Жер бетіне жақын әр түрлі ендіктерде еркін түсу үдеуі түрліше болатыны белгілі болды: полюстерде g = 9,83 м/с2 , орташа ендіктерде g= 9,81 м/с2 , экваторда g= 9,78 м/с2 . Басқа аспан денелеріндегі еркін түсу үдеуінің мәні Жердегі үдеудің мәнінен өзгеше

Меркурий -3,7м/с2 Юпитер 24,9 м/с2 Шолпан 8,9 м/с2 Сатурн 10,6 м/с2

Жер 9,8 м/с2 Уран 8,7 м/с2 Ай 1,6 м/с2 Нептун 11,6 м/с2 Марс 3,7 м/с2

1. Еркін түсу үдеуінің мәні Айдағы мәнмен салыстырғанда шамаме 7 есе үлкен болатын планета

• Юпитер

• Нептун

• Сатурн

• Жер

Массасы 20 кг ауырлық күшінің мәні 212 Н-ға тең болатын планета

• Уран

• Шолпан

• ЖЕР

• САТУРН

Марста массасы 5 кг дене 5 с уақыт ішінде қандай биіктіктен құлайды?

• 12,5 с

• 18,5 с

• 25 м

• 46,25 м

4. Жерде 10 с ішінде белгілі бір биіктіктен құлаған дененің Уранда құлау уақыты

• 7,4 с

• 10,6 с

• 13 с

• 55,2 с

Электр тогының құны қанша?

Электр құрылғылардың жұмыс атқарулары үшін энергия қажет. Әр құрылғы әртүрлі шамада энергия тұтынады. Сондықтан, қуат түсінігін қолдануымызға тура келеді.

Кестеде күнделікті тұрмыста қолданылатын электр құралдарының қуаты көрсетілген

Электр шамы 18 Вт Электр шәйнегі 800 Вт Желдеткіш 5000 Вт

Шаңсорғыш 2200 Вт Электр үтігі 1600 Вт

Электр энергиясының құны: 1 кВт•сағ= 20 тг

1. 3 мин жұмыс барысында энергияны көп жұмсайтын электр құралы

• Электр шамы

• Электр шәйнегі

• Желдеткіш

• Шаңсорғыш

Электр шәйнегімен 2 мин суды қыздыру үшін жұмсалатын энергия мөлшері

• 400 Дж

• 24 кДж

• 48 кДж

• 96 кДж

5 мин жұмыс істеген электр үтігімен бірдей мөлшерде энергия тұтынатын шаңсорғыштың жұмыс істеу уақыты

• 120 с

• 218 с

• 300с

• 330с

1 тәулік бойы жанып тұрған электр шамының электр энергиясының құны

• 3,6 тг

• 8,64 тг

• 21,6 тг

• 26,7 тг