Саясаттану және әлеуметтану 2 руб

Саяси жүйе орындайтын сасяи әлеуметтендіру қызметінің мәні:

• қоғамдағы адамдардың және топтардың іс<variant>әрекеті туралы ережелер мен заңдарды өңдеу.

• қоғам мүшелерін саяси қызметке тарту;

• саяси шешімдерді шығаратындарға талаптар қою;

• талаптар мен шағымдарды жинақтап қорыту, оларға саяси платформа, мәлімдеме, бағдарлама түрін беру;

• қоғам дамуының жолын, мақсатын, міндетін анықтау;

Саяси жүйе атқаратын мүдделер артикуляциясы қызметінің мәні:

• ішкі және сыртқы қауіпсіздікті қамтамасыз ету;

• саяси жүйенің әр түрлі бөлшектерінің өзара әрекеті;

• қоғамджағы адамдардың және топтардың іс<variant>әрекеті туралы ережелер мен заңдарды өңдеу;

• рухани және материалдық құндылықөтарды бөлу.

• саяси шешім шығаратындарға талаптар қою;

Саяси жүйе атқаратын саяси коммуникация қызметінің мәні:

• саяси жүйенің әр түрлі бөлшектерінің өзара әрекеттері;

• жанжалдарды реттеу, жаза қолдану;

• қоғам мүшелерін саяси қызметке тарту;

• заңдар мен ережелердің орындалуын бақылау;

• адамдардың және топтардың қоғамдағы іс<variant>әрекетін реттейтін ережелер мен заңдарды өңдеу.

Саяси жүйенің институционалдық жүйешесі:

• өзара әрекеттің түрлері мен қарым<variant>қатынастарының жиынтығы.

• қоғамның саяси өміріне қатысушылардың саяси идеялары, көзқарастары, түсінігі, сезімдері;

• саяси қызметтің бағыттары мен түрлері, билікті жүзеге асырудың әдістері мен тәсілдері;

• мемлекет, саяси партияллар, қоғамдық<variant>саяси ұйымдар мен қозғалыстар, БАҚ, діни ұйымдар;

• саяси өмірді реттейтін құқықтық және моральдық ережелер, саяси дәстүрлер;

Саяси жүйенің функционалдық жүйешесі:

• саяси өмірді реттеуші құқықтық және моральдық нормалар, саяси дәстүрлер;

• мемлекет, саяси партиялар, қоғамдық<variant>саяси қозғалыстар мен ұйымдар;

• саяси қызметтің формалары мен бағыттары, билікті іске асырудың әдістері мен жолдары (тәсілдері);

• осы қоғам үшін типтік болып, қалыптасып кеткен саяси ұғым

• саяси жүйе аясында және одан тыс өзара әрекеттердің түрлі формалары;

Саяси жүйенің нормативтік жүйешесі:

• саяси қызметтің түрлері мен бағыттары, билікті  жүзеге асырудың әдістері мен жолдары (тәсілдері);

• саяси жүйе аясында және одан тыс өзара әрекеттердің түрлі формалары;

• осы қоғам үшін типтік болып қалыптасып кеткен саяси ұғым

• саяси өмірді реттеуші құқықтық және моральдық нормалар, саяси дәстүрлер;

• мемлекет, саяси партиялар, қоғамдық<variant>саяси ұйымдар мен қозғалыстар;

Саяси мәдениет типіне байланысты саяси жүйелердің қандай түрлері ажыратылады

• ашық және жабық;

• ағылшын-американдық, континенталды, еуропалық, индустрияландыруға дейінгі (жартылай индустрияланған), тоталитарлық.

• дамушы және кертартпа;

• демократиялық және автократиялық;

• командалық және сайысқа (жарысқа) түсу;

Биліктің шоғырлануына және бөлінісіне қарай саяси жүйелер мынандай болып жіктеледі:

• жаңартылған және дәстүрлі;

• сайысқа түсетін және әлеуметтік табыстыратын;

• орталықтандырылған және орталықтандырылмаған;

• демократиялық және автократиялық;

• дамушы кертартпа.

Саяси режимінің сипатына қарай саяси жүйелер мынандай болып бөлінеді:

• сайысқа түсетін және әлеуметтік табыстыратын;

• дамушы және кертартпа;

• ашық және жабық;

• авторитарлық, тоталитарлық, демократиялық;

• төтенше және дистрибутивтік.

Саяси ұйымдасқан қоғамды анықтау үшін «мемлекет» терминін алғаш қолданған кім

• Д. Локк;

• Т. Гоббс;

• Ж. Боден;

• Д. Дидро.

• Н. Макиавелли;