2/2

Ашық экономика дегеніміз:

• Халықаралық экономикалық қатынастар жүйесінде экономиканың белсенді түрде қатысуы

• Ұлттық валюта мен қатар шетелдік валютаны қолдануы

• Ауыл шаруашылығы натуралдық шаруашылық және қол еңбегі басым орын алады

• Ірі машиналық өндіріске дамыған тауар-ақша қатынастары

• Жүйеде негізгі ресурс ретінде ақпарат саналады, экономиканың бастаушы саласы – материалдық емес сала

ҚР нарықтық экономикаға көшудегі өтпелі экономикадан ерекшеліктері:

• Мемлекеттің егемендігі және ұлттық экономиканы жүзеге асыруы

• Әлемдік тәжірибеде қоғамдық меншіктегі жоспарлы экономикалық жүйеден, жеке және аралас меншік түрінде жүзеге асыруы

• Халықаралық тәжірибеде Жапония мен Оңтүстік Кореядағы басқарудың әкімшілік-әміршілік элементін қолдануы

• Ауыл шаруашылығы натуралдық шаруашылық және қол еңбегі

• Ірі машиналық өндіріске дамыған тауар-ақша қатынастары

Өнеркәсіп революциясы мен ҒТП даму деңгейі бойынша индустриалды даму дәуіріне дейінгі жүйе:

• Бұл жүйеде ауыл шаруашылығы натуралдық шаруашылық және қол еңбегі басым орын алады

• Бұл жүйеде ұрпақтан ұрпаққа жалғасып отырған дәстүр мен салт бойынша қатынастар қалыптасады

• Бұл жүйеде натуралды шаруашылық еңбегі дәстүр бойынша жалғасып, жүргізіліп отырады

• Бұл жүйеде негізгі ресурс ретінде ақпарат саналады, экономиканың бастаушы саласы – материалдық емес сала

• Бұл жүйеде орталықтанған жоспарлау арқылы барлық ресурстар мен өндіріс факторлары мемлекеттің қолында болып, мемлекеттік меншіктің үстемділігі жүргізіледі

Индустриалдық жүйе – бұл:

• Өндіріс факторларын дамытуда тауарлар шығаруға негізделеді

• Ірі машиналық өндіріске дамыған тауар- ақша қатынастарына негізделеді

• Натуралды шаруашылық еңбегі дәстүр бойынша жалғасып, жүргізіліп отырады

• Негізгі ресурс ретінде ақпарат саналады, экономиканың бастаушы саласы

• Ресурстар мен өндіріс факторлары мемлекеттің қолында болып, мемлекеттік меншіктің үстемділігі жүргізіледі

Ғаламдық экономикалық тенденциялар:

• Ғаламдық нарықтық кеңістіктің өсуі

• Халықаралық ынтымақтастық және өндірісті интерұлттандыру

• Халықаралық ынтымақтастық

• Өндірісті интерұлттандыру

• Жиынтық әлемдік шаруашылық қатынастардың дамуы

Нарық субъектілеріне жататындар:

• Үй шаруашылығы

• Мемлекет

• Сатушылар мен сатып алушылар

• Тауар

• Еңбек

Нарықтық экономикада ең негізгі элемент:

• Тауарлар мен қызметтер

• Нарықтағы белсенді бәсеке

• Кәсіпкерлердің теңгермелі іс-әрекеті

• Орталықтан жоспарлау

• Әлемдік деңгейдегі мамандардың қызметі

Сұраныс заңы:

• Тауарлардың бағасы мен сатылатын көлемі арасындағы кері байланысты

• Тауарға баға төмендегенде тұтынушының көп мөлшерде сатып алуы

• Егер тауарға баға өссе, оған деген сұраныстың азаюын

• Тұтынушылардың саны

• Тұтынушылардың талғамы

Сұраныс пен ұсыныс деңгейінің ара-қатынасындағы тепе-теңдік баға:

• Тауардың бағасы мен көлемінің қиылысуы

• Сұраныс пен ұсыныс қисығының қиылысуы арқылы пайда болған баға

• Сұраныс пен ұсыныс қисығының қиылысқан тепе-теңдік нүктесі

• Сатып алушылардың белгілі уақыт аралығында бағасы анықталған тауарларды сатып алу қабілеттілігі

• Белгілі уақыт аралығында бағасы анықталған тауарларды нарыққа сатуға ұсыну

Тауар ұсынысының заңы:

• Баға мен сатылатын тауар санының арасындағы тікелей қатынас

• Баға мен ұсыныс арасындағы тікелей байланыс

• Тауардың бағасы өскен сайын оның сатуға дайындаған санының молаюы

• Тұтынушылардың табысы

• Заттың пайдалылығы