Rozdział 1

Przywiązanie kształtuje się do trzeciego roku życia na bazie relacji z matką (bądź główną osobą sprawującą opiekę nad dzieckiem), przechodząc kolejne fazy rozwoju. W fazie pierwszej, zaraz po narodzinach...

• dziecko zaczyna wyróżniać „ulubionego” opiekuna i inicjować interakcje z nim.

• niemowlę wysyła sygnały w stronę otoczenia, mające wzbudzić zachowania opiekuńcze wobec niego.

• dziecko staje się zdolne do kontrolowania poziomu bliskości z matką i utrzymywania jej za pomocą lokomocji.

• dziecko utrwala przywiązanie do głównego opiekuna (na ogół matki) i aktywnie utrzymuje bliskość z nią za pomocą rozwijających się sprawności motorycznych i komunikacyjnych.

Autonomia to...

• Przejmowanie zachowań, emocji i przekonań osób, z którymi dziecko jest emocjonalnie związane.

• Zdolność rodzica/opiekuna do dostrzegania wysyłanych przez dziecko sygnałów i rozpoznawania komunikatów płynących z jego zachowania

• Przekonanie dziecka, że może polegać na innych i na sobie w zaspokajaniu swoich potrzeb oraz, że samo jest godne zaufania

• Główny proces rozwojowy w drugim i trzecim roku życia, polegający na uniezależnianiu się dziecka od otoczenia, akcentowaniu samodzielności i własnej woli.

Czym charakteryzują się zabawy konstrukcyjne?

• Dzieci odgrywają role, stwarzają wymyśloną sytuację, bawią się „w dom”, „w lekarza”,

  „w szkołę”.

• Dzieci używają przedmiotów do budowania

  i konstruowania innych rzeczy np. budowanie wieży z klocków, składanie układanek, lepienie z plasteliny.

• Dzieci wkładają różne rzeczy do buzi, potrząsają nimi, zrzucają na podłogę, przesuwają po powierzchni stołu, otwierają i zamykają itd.

• Dziecko naśladuje czynności wykonywane przez swoich rodziców czy opiekunów. Na początku może być to pielęgnowanie i wożenie lalki w wózku czy też karmienie misia.

Wzorzec przywiązania ambiwalentnego charakteryzuje dzieci, które...

• izolują się emocjonalnie od innych, są często niechętnie nastawione do otoczenia lub zachowują dystans w stosunku do innych, a także mają trudności w zwracaniu się po pomoc.

• spodziewają się raczej braku zainteresowania i pomocy, ponieważ rodzic często nie reaguje na sygnały dziecka lub nieadekwatnie zaspokaja jego potrzeby.

• przyjacielsko odnoszą się do osób obcych, choć zdecydowanie bardziej zainteresowane jest kontaktem z matką.

• nie mają pewności, czy rodzic w danym momencie będzie dla nich dostępny i czy zaspokoi odpowiednio ich potrzeby.

Zakres uwzględniania indywidualności dziecka określa:

• zdolność do rozróżniania swoich motywów od motywów innych ludzi.

• zdolność do poszukiwania pomocy.

• zdolność do skutecznej regulacji emocji.

• przekonania na własny temat (samoocena, poczucie własnej wartości).