HEN PHẾ QUẢN NHI TỐT NGHIỆP

ĐỊNH NGHĨA HEN PHẾ QUẢN TRẺ EM?

• viêm mạn tính đường dẫn khí

• tăng đáp ứng đường thở

• tắc nghẽn đường thở không cố định

• tái phát và triệu chứng giảm hoặc biến mất tự nhiên hay dung thuốc

trẻ nào trong các trẻ trên có nguy cơ mắc hen tức là

API dương tính

• mẹ trẻ đang mắc hen phế quản

• trẻ dị ứng tôm, cua

  và tiền sử chàm sữa

• ESO >4% và trẻ có 1 đợt khò khè không do cảm lạnh

• dị ứng phấn hoa.

Answer explanation

API dương tính khi có hơn 1 tiêu chuẩn chính gồm: cha mẹ anh chị ruột hen, chàm da, dị ứng hít; hoặc có hơn2 tiêu chuẩn phụ gồm khò khè không liên quan đến cảm lạnh, ESO>4%, dị ứng với thức ăn.

Chấn đoán hen trẻ em khi có triệu chứng gợi ý hen VÀ kèm bằng chứng tắc nghẽn đường dẫn khí qua hô hấp kế hay xung kế. Vậy các triệu chứng nào gợi ý hen?

• có khò khè, ho khó thở, đau ngực tái diễn >1 lần, không kèm nhiễm khuẩn hô hấp.

• tiền sử dị ứng, chàm, gia đình hen

  API dương tính

• điều trị thử ICS 2-3 tháng không xuất hiện triệu chứng nhưng ngưng thuốc thì tái phát.

• giảm hoạt động thể

Xác định tắc nghẽn đường dẫn khí bằng xung kí ở trẻ 3-5 tuổi hoặc hô hấp kí ở trẻ >5 tuổi (FEV1 tăng>12% sau dùng giãn phế quản hoặc sau 4 tuần dùng kháng viêm) là tương đối khó, nên trên lâm sàng ta dùng pp nào?

• nếu trẻ trong cơn hen cấp: cải thiện lâm sàng với SABA sau 3 lần phun cách nhau 20ph.

• nếu trẻ ngoài cơn, điều trị thử với SABA + ICS/ LTRA từ 2-3 tháng có đáp ứng

Nếu không đủ dữ kiện chẩn đoán hen thì cần nghĩ đến những nguyên nhân nào khác?

• viêm tiểu phế quản

• dị vật đường thở

• trào ngược dạ dày-TQ

• bất thường cấu trúc, tim bẩm sinh, rối loạn lông chuyển, xơ nang

Đánh giá mức độ cơn hen thông qua?

• tri giác

  mạch, nhịp thở

• co kéo cơ hô hấp

• SaO2

• lời nói

• khò khè

trẻ <=5 tuổi, có cơn hen cấp mức độ nhẹ gồm

(khó thở, kích thích,

tim<=180 ở trẻ từ dưới 3y hoặc 150 từ 4-5 tuổi

SpO2>=92%)

thì cắt cơn hen tại nhà dùng gì?

• Salbutamol 100mg xịt 2 nhát

• Salbutamol khí dung 2.5mg

• nếu ko đỡ có thể lặp lại tối đa 3 lần cách nhau 20ph

• oxy mục tiêu 94-98%

trẻ <=5 tuổi, có cơn hen cấp mức độ nhẹ gồm

cắt cơn hen tại nhà bằng Salbu 2 nhát có giảm triệu chứng,

sau 3-4h trẻ tái phát thì dùng gì?

• Salbu 2-3 nhát/mỗi giờ nữa

• và pred 2mg/kg uống

  tối đa 20mg ở trẻ dứoi 2y, 30mg trẻ 2-5y

• nếu nặng hơn hoặc không đáp ứng với >10 nhát trong 3-4h chuyển ICU

trẻ <=5 tuổi, có cơn hen cấp mức độ nhẹ và

cắt cơn hen tại nhà dùng SALBU 2 nhát, đã lặp lại 3 lần nhưng có triệu chứng trong 1-2h

không đáp ứng SALBU,

hạ SpO2, tăng nhịp thở, có dấu nguy hiểm thì cần?

• tiếp tục dùng SALBU hít 2 nhát

• kết hợp SALBU hít với pred liều cũ

• chuyển ICU và điều trị theo nặng

trẻ <=5 tuổi, có cơn hen cấp mức độ nặng gồm

(tím tái. lừ đừ, thở nhanh >40l;

tim<=180 ở trẻ từ dưới 3y hoặc >150 từ 4-5 tuổi

SpO2<92%)

thì cắt cơn hen tại ntn

• chuyển viện ngay lập tức

• Salbu 6 nhát

• và pred 2mg/kg

• xem xét dùng ipratropium trong cơn TB nặng, 2 nhát 80mcg hoặc 250mg PKD cách mỗi 20ph/h