Инклюзия

Стереотиптілік, компульсивті әрекеттер, ритуальды әрекеттер, шектеулі әрекеттер, аутоагрессия келесі бұзылысқа тән

• аутизм

• есту қабілетінің зақымдалуы

• көру қабілетінің зақымдалуы

• зиятының зақымдалуы

• сөйлеу тілінің зақымдалуы

Ұзақ соматикалық жетіспеушілік салдарынан болып, психикалық дамуы тұрақты астениямен, психикалық невроз тәрізді ерекшеліктерімен (сенімсіздік, жасқаншақтық, астеникалық еркелік) және балаға шамадан тыс қамқордан болатын психикалық дамудың тежелуі

• соматогенді ПДТ

• конституциональды ПДТ

• психонгенді ПДТ

• церебральды органикалық ПДТ

• барлығы

Терең көрініс беретін тәрбиенің теріс жағдайымен, балаға қамқорлықтың аз немесе шамадан тыс болуы, психикасына теріс әсер ететін жағдайлардан туындайтын психикалық дамудың тежелуі

• психогенді ПДТ  

• конституциональды ПДТ

• соматогенді ПДТ

• церебральды органикалық ПДТ

• барлығы

Орталық жүйке жүйесінің органикалық жетіспеушілігімен байланысты көбінесе қалдық резидуальды сипатта болады, оны  мидың минимальды дисфункциясы деп те атайды.

• церебральды органикалық ПДТ

• конституциональды ПДТ

• соматогенді ПДТ

• психогенді ПДТ  

• барлығы

Жеңіл зияты зақымдалған балалардың IQ деңгейі

• IQ 50-69

• IQ 35-49

• IQ 20-34

• IQ 20 төмен

• барлығы

Ауыр зияты зақымдалған балалардың IQ деңгейі

• IQ 20-34

• IQ 50-69

• IQ 35-49

• IQ 20 төмен

• барлығы

Моноплегия, диплегия, тетраплегия, гемиплегия келесі бұзылысқа тән

• тірек - қимыл аппаратының зақымдалуы

• есту қабілетінің зақымдалуы

• сөйлеу тілінің зақымдалуы

• зиятының зақымдалуы

• эмоциональды ерік жігер сферасының зақымдалуы

Есту қабілеті зақымдалған балаларды зерттеген ҚР ғалымдар

• Аутаева А.Н, Махметова А.А, Даурамбекова А.А, Бутабаева Л.А

• Намазбаева Ж.И, Макина Л.Х

• Өмірбекова Қ.Қ, Оразаева Г.С, Ибатова Г.Б, Тулебиева Г.Н, Денисова И.А

• Абаева Г.А, Жунисханова Г.Ж

• барлығы

Көру қабілеті зақымдалған балаларды зерттеген ҚР ғалымдар

• Абаева Г.А, Жунисханова Г.Ж

• Намазбаева Ж.И, Макина Л.Х

• Өмірбекова Қ.Қ, Оразаева Г.С, Ибатова Г.Б, Тулебиева Г.Н, Денисова И.А

• Аутаева А.Н, Махметова А.А, Даурамбекова А.А, Бутабаева Л.А

• барлығы

   

Сөйлеу тілі зақымдалған балаларды зерттеген ҚР ғалымдар

• Өмірбекова Қ.Қ, Оразаева Г.С, Ибатова Г.Б, Тулебиева Г.Н, Денисова И.А

• Намазбаева Ж.И, Макина Л.Х

• Аутаева А.Н, Махметова А.А, Даурамбекова А.А, Бутабаева Л.А

• Абаева Г.А, Жунисханова Г.Ж

• Барлығы