10-20

Экономикалық теория бірнеше қызметтер атқарады:

• Танып білу қызметі.

• Ғылыми болжам қызметі

• Дүниетанымдылық көзқарас қызметі

• Материалдық шектелген ресурстар қызметі.

• Экономиканы басқару қызметі

К.Маркстің экономикалық теорияда ашқан басты жаңалығы:

• Қосымша құн теориясы

• Капитализмнің даму заңдылықтары

• Экономикалық дағдарыс теориясы

• Табысы шектелген нақты тұтынушыға көмек беру

• Қоғамдағы ақшалай табыстар

Дедукция:

• Жалпыдан жекеге, бүтіннен бөлшекке көшу

• Фактілерден теорияны бөліп құрастыру

• Жалпы функциональды бөлшектеу әдістері

• Экстраполяция (болжау), баланстық

• Жеке фактілерден жалпы қорытынды шығару

Экономикалық теорияның зерттеу әдістерінің бірі жеке әдістер:

• Экономика математикалық модельдер

• Экстраполяция (болжау)

• Баланстық, функционалдық.

• Айналым, төлем, қор жинау

• Табысы шектелген нақты тұтынушыға көмек беру

Экономикалық теория қоғамдық ғылым ретінде үш сұраққа жауап беруі тиіс, олар:

• Не өндіру керек?

• Қалай өндіру керек?

• Кім үшін өндіру керек?

• Қандай технологияны пайдалану қажет?

• Қандай тауарлар қажет?

Жеке меншіктің он бір құқығының бірі:

• Иелік ету құқығы

• Өндіріп алуға жауапкершілік құқығы, яғни қарыз үшін игіліктерді өндіріп алу құқығы

• Сыртқы ортаға зиян келтіретін әдістерді қолдануға тыйым салу құқығы

• Экономикалық және ұжымдық құқық.

• Мемлекеттің шаруашылық құқығы

Меншік субъектісіне жатады:

• адам

• мемлекет

• басқару орындары

• табиғи ресурстары

• ғимарат

Меншік обьектісіне жатады:

• жер

• мемлекет

• өндіріс құрал-жабдықтары

• табиғи ресурстары

• ғимарат

Өз еңбегімен өндірілген өнімге меншік мынадай еңбек түрлерімен байланысты:

• Жеке өнімдерді өндіру

• Жеке шаруашылық еңбекпен

• Жеке еңбекпен

• Нақты еңбекпен

• Абстрактылы еңбекпен

Тауарлы шаруашылықтың пайда болу шарттарына:

• Нақты бір өнім өндірушілердің мамандануын білдіретін қоғамдық еңбек бөлінісі, шаруашылық өндірілген өнімнің айырбасқа (сатуға) түсуі

• Жеке меншіктің болуы

• Тауар өндірушілердің экономикалық оқшаулануы

• Шаруашылық процестерін жүргізу арқылы шектеулі ресурстарды пайдаланатын өндірістік қатынастары

• Адамдардың материалдық жағдайын толығымен қамтамасыз ету үшін шектелген ресурстарды тиімді пайдалануы