UH Cerkak

Wacanen pethilan wacan ngisor iki kanthi premati kanggo mangsuli pitakonan!

"No, Darno! Reneya!"
Sakala aku mlengak. Pas olehku lengak, Kang Parman mudhun saka njero gubug, ngundang
lan ngawe aku. Sajakke ana gawe. Tanpa pikir dawa aku jumangkah marani Kang Parman.
"iki lho leren sik. Aku mau nggawa tela godhog karo teh. Ayo diserbu dhisik."
Sumeh, grapyak semanak, lan esemme sing ngatonake untu gingsule, sak weruhku ora
tau copot saka lageyane Kang Parman. Aku dijak munggah gubuge. Banjur bontote, tela
godhog sing dibuntel godhong lan tehe sing diwadhahi botol aqua, didhasarke ing amben-ambenan gubug.

Piwulang kang kaemot ing pethilan cerkak kasebut yaiku .....

• Rukun karo kanca.

• Congkrah klawan wong liya.

• Paring tetedhan dhateng tiyang ingkang
  keluwen.

• Ngrasani wong liya.

• Pamrih marang wong liya.

Gatekake pethilan cerkak ing ngisor iki kanggo mangsuli soal!
Nalika wanci sembahyang luhur, Sunan Kalijaga ngajak leren ing sangisore
wit gedhe, banjur prentah Ki Rangga supaya golek banyu kanggo wudhu. Ki
Rangga lan kancane padha bingung amarga ing papan kono garing ora ana
banyune. Weruh murid-muride padha bingung, Sunan Kalijaga karo mesem
kandha, "Ki Rangga becike awake dhewe nyuwun marang Gusti. Banjur jaganen

wit iku muga-muga ana sumber sing mili. Nanging elinga kedadeyan apa wae ing
kene kuwi kersane Gusti. Aja padha lali yen ana kedadeyan apa wae, kabarna
marang aku ing samburi grumbul iki!".
Ki Rangga lan kanca-kancane padha nunggu wit kuwi nganti keturon. Bareng
tangi klambine padha teles kebes amarga panggonan mau wis kebak
banyu. Saking senenge, Ki Rangga lan kanca-kancane padha lali karo welinge
Sunan Kalijaga. Ki Rangga lan kanca- kancane banjur padha adus.
Sunan Kalijaga bali maneh menyang papan mau. Ngerti pokale Ki Rangga,
Sunan Kalijaga ketrucut kandha, "Ki Rangga isih eling karo welingku apa wae
kedadeyan ing kene kabarna marang aku. Ora malah langen kaya bulus."

Bobot aji utawa nilai-nilai ing cerkak kasebut yaiku...

• Wektune salat Luhur kudu ngaso lan
  nindakake prentah Gusti.

• Yen angel anggone golek banyu,
  becike donga dhateng Gusti.

• Kudu sabar nalika ana musibah

• Mituhu prentahipun pangarsa ugi
  boten srakah

• Pimpinan iku kudu wicaksana

Gatekna ukara-ukara ngisor iki!

A. Narasi kang nyritakake surasa lumantar pangangen-angen
B. Narasi kang duwe ancas menehi ngerti para pamaos supaya tambah pangertene

Adhedhasar andharan ing dhuwur,pratelan A nudhuhake pangertene saka
....dene pratelan B nudhuhake pengertene saka ....

• Deskriptif naratif lan persuasif

• Persuasif lan deskriptif naratif

• Persuasif lan argumentasi sugestif

• Narasi sugestif lan narasi ekspositoris

• Narasi eklspositoris lan narasi sugestif

Gatekake pethilan cerkak ngisor iki kanggo mangsuli soal!

"Bu, aku kangen Mbak Dewi," sambate Ratri karo ngaplok gegerku lan prembik-prembik
kumudu nangis. Sesuk patang puluh dina geblage Dewi. Lan, ora mung anakku sing
kangen. Aku uga kangen. Aku meri marang ayumu, Dewi."

(Kapethik saka cerkak Godhong Suruh Temu Rose
kanthi irah-irahan Dewi)

Tema saka cerkak ing dhuwur yaiku...

• seneng

• sedhih

• kepincut

• rugi

• ayu

Esuk mau, watara jam wolu, nalika lagi mancik jobin emper kantor, telepon
selulerku muni. Pak Kasdi, tukang kebonku, ngabari menawa Dewi ngreti-
ngreti tiba semaput nalika lagi mudhun saka angkutan mentas blanja menyang
pasar. Aku pancen ora banjur mulih. Mung akon Pak Kasdi supaya Dewi
enggal dipriksakake menyang puskesmas. Jam sewelas aku mulih, jebul omahku suwung.

(Kapethik saka cerkak Godhong Suruh TemuRose kanthi irah-irahan Dewi)

Alur saka pethilan cerkak dhuwur yaiku ....

• maju

• mundur

• campuran

• maju-mundur

• mundur-mundur

Esuk mau, watara jam wolu, nalika lagi mancik jobin emper kantor, telepon
selulerku muni. Pak Kasdi, tukang kebonku, ngabari menawa Dewi ngreti-
ngreti tiba semaput nalika lagi mudhun saka angkutan mentas blanja menyang
pasar. Aku pancen ora banjur mulih. Mung akon Pak Kasdi supaya Dewi
enggal dipriksakake menyang puskesmas. Jam sewelas aku mulih, jebul omahku suwung.

(Kapethik saka cerkak Godhong Suruh TemuRose kanthi irah-irahan Dewi)

Saka pethilan Cerkak ing dhuwur, unsur kang paling dituduhake dening pengarang yaiku ...

• Wewatekan

• Paraga

• Setting Panggon

• Setting Wektu

• Amanat

Angel! Urip iki pancen angel. Hehe..... malah kaya lagune Koes Plus. Nanging
kuwi tenan lho! Nyatane pancen ngono kok. Tuladhane ora susah tekan kana- kana. Cukup awakku dhewe. Wis! Pokoke ora prelu golek pangilon menyang endi-endi. Cukup ngilo marang lelakonku dhewe. Yen ngendikane Pak Tukiran, sing dodol angkringan lor mesjid kae,
"Noleha githokmu dhewe". Angel ta? Gek njur piye? Carane noleh githok kuwi hlo. Hla yen noleh githoke wong liya ngono wae gampang. Kepara ora ndadak kangelan noleh. Disawang saka mburi wae cetha ngegla.

(Kapethik saka cerkak Godhong Suruh TemuRose kanthi irah-irahan Mituhu)
Amanat saka pethilan cerkak ing dhuwur yaiku....

• dadi manungsa kudu meri karo
  kahanane liyan

• dadi manungsa kudu nyawang
  kahanane awake dhewe

• dadi manungsa kudu padha
  kahanane karo liyan

• dadi manungsa kudu nyawang
  kahanane liyan

• dadi manungsa kudu nyawang
  kahanane pak kyai

Atiku krasa rada dheg-dhegan. Sumelang yen ana apa-apa. Nanging
aku bingung. Arep telpon ya marang sapa? Sebab Pak Kasdi mesthi ora nggawa HP
(Kapethik saka cerkak Godhong Suruh Temu Rose kanthi irah-irahan Dewi)
Tembung sing kacithak kandel ing dhuwur duweni teges....

• seneng

• pegel

• kuwatir

• sedhih

• nangis

Fisik Paraga lan wewatakan paraga bisa digambarake kanthi cara ...

• eksposisi

• argumentatif

• persuasif

• deskriptif

• naratif

Wacanen pethilan wacan ngisor iki kanthi premati kanggo mangsuli pitakonan!

"No, Darno! Reneya!"
Sakala aku mlengak. Pas olehku lengak, Kang Parman mudhun saka njero gubug, ngundang
lan ngawe aku. Sajakke ana gawe. Tanpa pikir dawa aku jumangkah marani Kang Parman.
"iki lho leren sik. Aku mau nggawa tela godhog karo teh. Ayo diserbu dhisik."
Sumeh, grapyak semanak, lan esemme sing ngatonake untu gingsule, sak weruhku ora
tau copot saka lageyane Kang Parman. Aku dijak munggah gubuge. Banjur bontote, tela
godhog sing dibuntel godhong lan tehe sing diwadhahi botol aqua, didhasarke ing amben-ambenan gubug.

Pitutur luhur kang ana ing pethilan cerkak kasebut bisa dijumbuhake karo kahanan saiki, kejaba ....

• Grapyak semanak karo wong liya

• Sumeh mring sapadha-padha,

• Seneng paweweh

• Rukun karo kanca

• Congkrah klawan liyan