ünite: 5 Üretim tüketim ve dağıtım

Cumhuriyet döneminin ilk ciddi teşebbüslerinden biri Uşaklı Molla Ömer oğlu Nuri (Şeker) adında bir çiftci tarafından yapılmıştır. İlk olarak Kalfa Köyündeki çiftliklerinde Avrupa’dan getirdiği pancar tohumları ile pancar yetiştirmiştir. Şeker pancarından şekerin nasıl elde edildiğine dair araştırmalar yapmıştır. Elde ettiği pancarları rendelemiş, rendelediği pancarları kaynatıp içindeki tatlı öz suyunu çıkartmıştır. Elde ettiği suyu kaynatmış ve şerbet elde etmiştir. Bu şerbeti çeşitli işlemlerden geçirerek şeker kristallerine dönüştürmüştür. Buna göre Nuri Şeker’in girişimi aşağıdaki aşamalardan hangisini yansıtmaktadır?

• Tüketim

• Dağıtım

• Üretim

• Pazarlama

Karadeniz kıyıları her mevsim yağış alan bir özelliğe sahiptir. Bu nedenle Ordu Giresun, Trabzon ve Rize’nin kıyı kesimlerinde yağış ve neme daha fazla ihtiyaç duyan fındık, çay ve mısır üretimi yaygındır. • Erzurum-Kars yöresinde yaz yağışları fazla olduğu için otlak alanlar geniştir. Bu durum büyükbaş mera hayvancılığının bu çevrede gelişmesinde etkili olmuştur. • Yazları uzun ve güneşli geçen, Akdeniz ikliminin etkisi altında olan kıyı kesimler deniz turizminin merkezi haline gelmiştir. Buna göre bir bölgede görülen ekonomik faaliyetlerin belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?

• Yüzey şekilleri

• İklim özellikleri

• Kültürel faktörler

• Eğitim faaliyetleri

Tarlasında domates üretmeyi planlanlayan Ali Bey bu iş için gerekli olan maddi imkanlara da sahiptir. Toprak ve iklim yapısına uygun tohumları araştırmış ve arazisine ekmiştir. Olgunlaşan domatesler toplanmış, kamyonlarla şehre taşınmış, ancak Ali Bey ürünleri satacağı yeri daha önceden planlamadığı için domateslerin büyük bir bölümü satılamamış ve çürümüştür. Ali Bey bir girişimcinin yapması gereken hangi aşamayı dikkate almamıştır?

• Üretim

• Dağıtım

• Pazarlama

• Sermaye

Domatesin tarladan market raflarına kadar geçirdiği yolculuğun evreleri verilmiştir.Verilen görselde numaralanmış faaliyetlerden hangisi tüketim aşaması ile ilgilidir?

• 5

• 4

• 3

• 1

Üretim ve dağıtım faaliyetlerini; iklim, coğrafi konum, su kaynakları, bitki örtüsü gibi yer şekilleri doğrudan etkiler. Tarımsal üretim için daha çok geniş ve verimli alanlar gerekir. Ovalar bunun en güzel örneğidir. Dağıtım, ulaşım sayesinde gerçekleştiği için ulaşıma elverişli olmayan yerler aynı zamanda dağıtımı ve tüketimi de olumsuz yönde etkilemektedir. Buna göre aşağıda verilen yörelerden hangisinde üretim ve dağıtım olumsuz etkilenir?

• 
• 
• 
• 

Kındıra köyü, Kartalkaya Kayak Merkezi'ne varmadan önceki son köydür. Kındıra Köyü'nün kaderi Kartalkaya Kayak Merkezi'nin açılmasıyla değişmiştir. Kayak merkezine giden yolun köyden geçmesi köy halkına yeni bir kazanç yolu sağlamıştır. Kar nedeniyle yolda kalan araçlara zincir takıp traktörlerle çekerek kazanç elde etmişlerdir. Turistlerin mola verip konaklayabilecekleri, kayak malzemeleri satın alabilecekleri, kiralayabilecekleri tesisler kurmuşlardır. Bu durum Kındıra Köyü'nde aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin gelişmesine katkı sağlamıştır?

• Tarım

• Hayvancılık

• Ticaret

• Madencilik

Yanda ülkemizdeki fındık üretimi ve ihracatına ait bazı bilgiler verilmiştir. Görsele göre ülkemizdeki fındık üretimi ve ihracatıyla ile ilgili olarak, I. Ülkemiz dünya fındık üretiminde ilk sırada yer almaktadır. II. Fındık ihracatı yaptığımız ülkeler fındık ihtiyaçlarının tamamını ülkemizden karşılamaktadır. III. Ülkemizde fındık üretimi 2018-2019 yılında bir önceki yıla göre artış göstermiştir. Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• I ve III

• I, II ve III

Erzurum’da yaşayan Rıza: Bizim yörede yaz yağışları fazla olduğu için gür otlakların olduğu meralarımız oldukça geniş bir yer kaplar. Bu yüzden yöremizde hayvancılık oldukça yaygındır. Konya’da yaşayan Özgür: Bizim yörede bozkır bitki örtüsü yaygın olduğundan büyükbaş hayvancılık için yeterli otlaklarımız bulunmamakta yaz yağışları az olduğu için bölgemizde daha çok küçükbaş hayvancılık faaliyeti yapılmaktadır. Buna göre Erzurum ve Konya’da farklı hayvancılık faaliyetinin yapılmasını belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

• Yeryüzü şekilleri

• İklim özellikleri

• Su kaynakları

• Ulaşım faaliyetleri

Üzüm suyundan yapılan bulamaca, ipe dizilmiş cevizlerin birkaç defa batırılmasıyla yapılan orcik Elazığ'ın tescilli ürünlerindendir. Orcik için düzenlenmesi planlanan festival, üreticiden satıcıya kadar herkesi heyecanlandırdı. Festival, gençler ve vatandaşların yanı sıra esnafları da sevindirdi. Tarihî Kapalı Çarşı'da orcik satan esnaflar, yapılacak festival ile işlerini açılacağını ve daha fazla üretim ve satışın olacağını aktardı. Buna göre festivalin aşağıdakilerden hangisini etkilemesi beklenir?

• Dini inancı

• Siyasi hayatı

• Eğitim düzeyini

• Ekonomik faaliyetler

Yusuf Bey marketten etiket fiyatı 8TL olan peyniri, üzerindeki bilgileri kontrol ettikten sonra satın almıştır. Marketten aldığı fişi kontrol ettiğinde peynirin fiyatının fişte 10 TL yazdığını görmüştür. Yusuf Bey fazla para ödemesine rağmen herhangi bir işlem yapmadan eve dönmüştür. Buna göre Yusuf Bey bilinçli bir tüketici olarak aşağıdakilerden hangisine dikkat etmemiştir?

• Satın aldığı hizmetle ilgili yaşadığı sorunu satıcıyla çözmeye

• Satın aldığı ürünün veya yararlandığı hizmetin fişini almaya

• Gıda ürünlerini alırken üretim ve son kullanma tarihlerine bakmaya

• Gıda ürünlerinin ambalajlarının, yırtık, hasarlı veya açık olmamasına