Geneeskunde in de middeleeuwen

Welke beschrijving past het beste bij de builenpest?

• De pestbacteriën dringen het lymfesysteem binnen. Via de lymfevaten bereiken ze de lymfeklieren. Die ontsteken, zwellen op, gaan etteren en bloeden. De infectie leidt uiteindelijk tot het falen van de organen, met de dood tot gevolg.

• Via besmette speekseldruppels infecteren de pestbacteriën de longen. De pestlijder hoest schuim en bloed op. Ademhalen wordt ook moeilijk.

• De pestbacteriën dringen binnen in de bloedbaan en vergiftigen het bloed. Onderhuidse bloedingen veroorzaken paarse, bijna zwarte vlekken.

Answer explanation

Via de lymfevaten bereiken ze de lymfeklieren. Die ontsteken, zwellen op, gaan etteren en bloeden. De infectie leidt uiteindelijk tot het falen van de organen, met de dood tot gevolg.

Die opgezwollen ontstekingen zijn bekend als 'builen'.

Vul aan met de correcte windrichtingen: De epidemie verspreidde zich van .......... naar .......

Answer explanation

De verspreiding van de pest in 14e-eeuws West-Europa begon in de zuidelijke kuststeden (met zijn havens) en verspreidde zich naar het noorden via handelsroutes.

Leg uit welke 2 verklaringen middeleeuwers gaven aan de komst van de pest. Tip: Gebruik de bron!

Flagellanten te Doornik, circa 1353

Answer explanation

Er waren twee verklaring gangbaar destijds. Het was een goddelijke straf of de bevolking werd vergiftigt door de Joden.

Welke term is er beschreven?

Giftige dampen die volgens de middeleeuwers ziektes veroorzaakten.

• Miasmen

• Theriak

Wie zien we hier afgebeeld en waarom heeft die zo'n opvallende kledij?

Answer explanation

De pestdokter droeg een opvallende kledij, die voornamelijk bestond uit een lang gewaad en een kenmerkend masker. Het masker had de vorm van een vogelbek en was uitgerust met lenzen voor de ogen en een ademfilterende neus. Het gewaad was meestal gemaakt van wasdoek en bedekte het hele lichaam, inclusief handschoenen en een hoed. Het gewaad werd vaak gedragen met laarzen en een stok.

Er zijn verschillende theorieën over waarom de pestdokters dergelijke opvallende kledij droegen. Een van de redenen was dat de dokters hoopten dat de kostuums hen zouden beschermen tegen besmetting. Het masker met de vogelbek diende om de dokters te beschermen tegen de 'miasma-theorie', die destijds geloofde dat de pest verspreid werd door giftige dampen in de lucht. De vogelbekfunctie van het masker fungeerde als een soort filter en werd soms gevuld met kruiden of geurende stoffen om de lucht te zuiveren.

Een andere reden voor de opvallende kledij was het creëren van een beangstigende uitstraling. Het idee was dat de pestdokter, gekleed in deze ongewone kleding, een aura van autoriteit en zelfvertrouwen zou uitstralen en zo de angst onder de bevolking zou verminderen.