ជ១៖ ម៣៖ ប្រទេសថៃ

I. កំណែទម្រង់ និងការទប់ទល់នឹងអាណានិគមនិយមអឺរ៉ុប

• REady

• Not ready

• kya!

• lessgoo

ដើម្បីរួចផុតពីអាណានិគមអឺរ៉ុប សេ្តចមង្គត និងសេ្តចជូឡាឡុងកន បានធ្វើកិច្ចការសំខាន់ៗដូចជា៖

++ ព្រះអង្គទាំង ២ បានធ្វើកំណែទម្រង់ប្រទេសឲ្យរីកចម្រើន ទំនើបដូចពួកអឺរ៉ុបដែរ ដើម្បីរកជន្ទល់ទ្រទ្រង់បល្ល័ង្គ ក៏ដូចជាការពារមហិច្ចតារបស់ពួកអឺរ៉ុប។

++ កំណែទម្រង់ទាំងនោះមានដូចជា៖

ក្នុងរាជ្យសេ្តចមង្គត(១៨៥១-១៨៦៨)

-- ព្រះអង្គបានចុះ​ (a)   ជាមួយ អង់គ្លេស ដែលផ្តល់សិទ្ធិឲ្យអង់គ្លេសអាចធ្វើជំនួញ កាន់កាប់ដីធ្លី និង​ (b)   ដោយសេរីនៅថៃ។

-- បានធ្វៀកំណែទម្រង់​ (c)   នៅពាក់កណ្តាល ស.វ ទី ​ (d)  

• សន្ធិសញ្ញាបូរីង
• កម្រិតពន្ធទាប
• រដ្ឋបាល
• 19
• សន្ធិសញ្ញាផតម៉ៅ
• មិនយកពន្ធ
• សេដ្ឋកិច្ច
• រដ្ឋាភិបាល
• 18

ក្នុងរាជស្តេចជូឡាឡុងកន(១៩៦៨-១៩១០)

++ នយោបាយ

-- កំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធ​ (a)   តុលាការ និងហិរញ្ញវត្ថុ

-- ប្តូរពីរបបសក្តិភូមិ មក​ (b)   វិញ ដោយដាក់មន្ត្រីមូលដ្ឋានមួយចំនួនថែមទៀត

++ សេដ្ឋកិច្ច

-- ធ្វើទំនើបកម្មសេដ្ឋកិច្ចចាស់ ទៅសេដ្ឋកិច្ច​ (c)   និងហិរញ្ញវត្ថុ

-- លុបបំបាត់ប្រព័ន្ធ"​ (d)   " ដោយទទួលតែងតាំងមន្រ្តីរាជការ និងទទួលប្រាក់បៀរពី​ (e)  

• រដ្ឋាភិបាល
• ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលកណ្តាល
• បែបអឺរ៉ុប
• ចិញ្ចឹម
• អំណាចកណ្តាល
• ការគ្រប់គ្រងបែបប្រជាធិបតេយ្យ
• រដ្ឋបាល
• សក្តិភូមិ

ក្នុងរាជស្តេចជូឡាឡុងកន(១៩៦៨-១៩១០)

++ សង្គម

-- បណ្តុះ​ (a)   ដោយបង្កើត​ (b)   លុបបំបាត់កម្មសិទ្ធិសក្តិភូមិ

-- នាំចូលនូវ​ (c)   ទំនើបៗ

-- បញ្ចូនសិស្សឲ្យទៅរៀន​ (d)   និងនាំចូលគ្រូបរទេស

-- ​ (e)   ផ្នែកតុលាការ

• ធនធានមនុស្ស
• ប្រព័ន្ធអប់រំសាធារណៈ
• បច្ចេកវិទ្យា
• ក្រៅប្រទេស
• ទំនើបកម្ម

II. បដិវត្តន៍ឆ្នាំ 1932

• Ready

• Not Ready

• Oke dokie

• lessgoo

មូលហេតុដែលបណ្តាលឲ្យមានបដិវត្តន៍ឆ្នាំ 1932៖

++ នយោបាយ

-- នៅឆ្នាំ 1885 មានបញ្ញវន្តសៀម 11 នាក់ បានវិលពីការសិក្សានៅអឺរ៉ុបដោយបានធ្វើញ្ញត្តិស្នើសុំព្រះមហាក្សត្រធ្វើ​ (a)   តែត្រវបានបដិសេដ្ឋព្រោះព្រះអង្គគិតថា សៀមមិនទាន់ត្រៀមខ្លួនទទួលយកកំណែទម្រង់នេះនៅឡើយទេ។

-- នៅឆ្នាំ 1932 មាន​ (b)   ដោយយោធាទម្លាក់ស្តេច​ (c)   ប្តូរទៅជារបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឬរបបសាធារណរដ្ឋតែម្តងតែពុំបានសម្រេច ហើយព្រះមហាក្សត្របានកត់ទោសបុគ្គលសំខាន់ៗ 3 នាក់ឲ្យជាប់គុកមួយជីវិត។

-- នៅថ្ងៃទី 24 មិថុនា 1932 មន្ត្រីសៀមជាង​ (d)   ដឹកនាំដោយព្រីឌីផានុមផង និងហ្លួងវិបុលសង្គ្រាមបាន​ (e)   ប្តូររបបរាជានិយមផ្តាច់ការ ទៅជារបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

• កំណែទម្រង់សភា
• ការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារ
• វិជីរ៉ាវុធ
• 100 នាក់
• ធ្វើរដ្ឋប្រហារ
• 1000 នាក់
• កំណែទម្រង់រដ្ឋាភិបាល និងតុលាការ

មូលហេតុដែលបណ្តាលឲ្យមានបដិវត្តន៍ឆ្នាំ 1932៖

++ សេដ្ឋកិច្ច

-- ពីឆ្នាំ 1930 ដល់ 1932 សៀមជួប​ (a)   ដោយតម្លៃស្រូវ និងដីធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ធ្វើឲ្យមហាជនមានភាពទោមនស្សពេលនោះ។

++ សង្គម

-- នៅចុងឆ្នាំ 1920 មានការរិះគន់ដល់ការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះមហាក្សត្រ​ (b)   ដោយមាន​ (c)   របស់បញ្ញវ័ន្ត តាមរយៈ​ (d)   កាសែត ទស្សនាវដ្តី ដើម្បីទាមទារសិទ្ធិ​ (e)   ។

• វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច
• ប្រាចាឌីប៉ុក
• ការបញ្ចេញមតិ
• អក្សរសិល្ប៍
• សេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ
• សេរីភាពក្នុងការចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយ
• ទូរទស្សន៍
• វិបត្តិសង្គម

លទ្ធផល

-- ប្តូររបបគ្រប់គ្រងពីរាជានិយមផ្តាច់ការ ទៅជារបប​ (a)  

-- ប្តូរឈ្មោះប្រទេសពីសៀម ទៅ​ (b)   (ឆ្នាំ ១៩៣៩)

-- ទទួលយកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតាមរយៈការបោះឆ្នោត

-- រដ្ឋប្រហារផ្តល់ឱកាសឲ្យស្តេច​ (c)   ឡើងសោយរាជ្យ

-- ស្តេចគ្រងរាជ្យ​ (d)  

-- ឧត្តមភាពនៃស្ថាប័នព្រះមហាក្សត្រ និងឥទ្ធិពលរបស់ស្តេច​ (e)  

• រាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ
• ព្រះរាជាណាចក្រថៃឡង់
• ភូមិពលអតុល្យតេជ
• តែគ្មានអំណាច
• ធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពអាក្រក់
• កើនឡើងក្នុងសង្គម និងមហាជន
• និងកាន់អំណាច តែត្រូវយល់ព្រមពីនាយករដ្ឋមន្រ្តី
• ប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស

III. តួនាទីយោធាថៃ និងស្ថាប័នព្រះមហាក្សត្រ

• Okay

• Bruv

• REady

• nOt ready

• ក្នុងវិស័យនយោបាយ

• ++ យោធា៖

• -- រក្សា​ (a)   ក្នុងប្រទេសថៃ ជាពិសេស ជាអ្នកបញ្ចប់វិបត្តិរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល ជាញឹកញាប់ដោយប្រើកម្លាំង ដណ្តើមអំណាចរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល

• -- ដំណើរការ​ (b)  

• ++ ស្ថាប័នមហាក្សត្រ

• -- អន្តរាគមន៍ដោះស្រាយជម្លោះរវាង​ (c)  

• -- ​ (d)   ប្រើប្រាស់ច្បាប់នានា

• -- គាំទ្រដល់យោធាក្នុងការសម្រេចចិត្ត​ (e)  

• ស្ថេរភាព សន្តិភាព
• នយោបាយ
• រដ្ឋាភិបាលនិងយោធា
• ចុះហត្ថលេខា
• បញ្ឈប់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល
• រដ្ឋាភិបាល យោធា និងបក្សកាន់អំណាច
• សេដ្ឋកិច្ច
• ក្នុងការបង្កើតច្បាប់របស់ក្រុមយោធា