ULANGAN CERKAK

1.      Urutane struktur cerkak yaiku...

• Irah-irahan- komplikasi- klimaks- karampunganing perkara- paparan crita

• Irah-irahan- komplikasi- paparan crita- klimaks- karampunganing perkara

• Irah-irahan- paparan crita- komplikasi- klimaks- karampunganing perkara

• Irah-irahan- paparan crita- klimaks- komplikasi- karampunganing perkara

• Irah-irahan- paparan crita- klimaks- karampunganing perkara- komplikasi

Kaendahan cerkak salah sijine mapan ing cara penulis prigel anggone nggunakake lelewaning basa.

Tetembungan iki kang ngamot majas personifikasi yaiku…

• Ana wong ala sing gawe kisruh, kang asring tumbar cucukan

• pancen putrine Pak Jati kuwi kembang desa, mula akeh kang padha kepincut

• Kelingan jaman dhisik, tan rinasa luh dleweran

• wis nganti adus kringet, nanging dagangan durung ana sing payu

• Srengengene wis ngancik ana tengah- tengah wiyati

Struktur crita nalika masalah dadi gawat yaiku perangan...

• Klimaks  

• Komplikasi

• Irah-irahan

•       Anti klimaks

• Karampunganing ukara

Crita cekak utawa cerkak kuwi nduweni 2 unsur yaiku unsur ekstrinsik lan instrinsik. Dene ing ngisor iki kang ora kalebu unsur instrinsik ing cerkak yaiku ...

 

 

• Watak paraga

•   Paraga

• Alur

• Nilai moral

• Setting

5.      Bengi kuwi Pak Dika lagi jagongan karo garwane kang asma Bu Eni ing emper omah. Pak Dika ngandharake gagasan yen arep maringi hadhiyah marang putrane kang bisa munggah kelas lan entuk rangking siji, lan ibu sarujuk. Esuke Pak Dika wis tekan sawah. Parine sing subur, ijo. royo-royo, wis kemathak gawe mongkog penggalihe Pak Dika. Ana pangarep-arep gedhe kanggo bisa mundhutake hadhiyah putrane. Sawise marem anggone mirsani parine, Pak Dhika kondur kanthi sumringah. 

Sing dadi underane rembug paraga ana wacan ing dhuwur yaiku.... 

• hadhiyah kanggo putrane

• pari sing ijo royo-royo  

• Bu Eni anggone ora duwe dhuwit

• parine Pak Dika wis dipanen

• mongkog deleng pari kang bakal dipanen

Bu Painah salaman karo Bu Sri sajak prengat prengut amarga ngrasa yen awake dheweke kalah saing. Kuwi mau jalaran Bu Sri rampung mantu malah isih nglegakake ati moro puskesmas trimane tilik Bu Painah kang sikile keseleo. Kuwi  mau ndadikake kahanan kang sarwa kuwalik, merga sing maune owel ora arep nyumbang merga eman, malah pungkasane disumbang. Tembung “owel” ing ukara ndhuwur iku tegese...

• Ora ekhlas 

• Loma banget    

•     Ora gelem

• Seneng weweh

• wegah

Bu Nita, ibune Ade ndangu aku. Gandheng aku ora bisa mangsuli mula aku banjur... kancaku. 

Tembung kang pas kanggo ngisi ceceg-ceceg, kang padha tegese karo tembung “ndangu” yaiku...

• Ngongkon    

• Njaluk        

• Nonton

• Nyilih

• Takon

Aku langsung ngadeg, nulungi Andri karo ngringkesi buku-bukune sing morak-marik mau.

Ing paramasastra, tembung “morak-marik’’ diarani tembung...

• Tembung lingga

•   Tembung andhahan

• Tembung dwilingga salin swara

•    Tembung dwilingga semu

• Tembung kriya

Sinopsis kang becik yaiku...

• Ukarane runtut

• Kedadeyane ditulis kanthi runtut lan tinemu nalar (logis)

• Kedadeyane ditulis kanthi jangkep satemah urutane crita ora pedhot-pedhot

• Saben ukara ditulis kanthi nggatekake tata tulis sarta pilihan tembung kan bener lan pener

• Wangsulan A,B,C,D bener

Esuk iki langite katon isih peteng, pedhute kandel, lan hawane uga adhem banget. Nanging, kuwi kabeh ora nyuda kekarepane Bu Nanik anggone dodol pohung menyang pasar. Sanadyan gaweyan iku abot, nanging Bu Nanik ora tau nggresula. Kabeh mau dilakoni kanggo nyambung urip lan nyukupi ragad sekolahe anake sing isih kelas VII SMP...

Ing ngisor iki kang ora kalebu tuladha saka pethikan crita ing ndhuwur yaiku ...

• Ngutamakake sekolahe anak

• Ora wegah kangelan

• Kekarepan kang kukuh

• Urip kang kudu ngangluh 

• Urip kang kudu usaha