พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

สุนทรภู่

พระมหาสมณเจ้า

กรมพระปรมานุชิตชิโนรส

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

กลอนสุภาพ

กลอนนิราศ

กาพย์ยานี ๑๑

ร่ายสุภาพ

สั่งสอนประชาชนในการปฏิบัติต่อตนเอง และต่อสั่งคม

ให้ความรู้เกี่ยวกับวิถีชีวิตคนในสมัยนั้น

พรรณนาถึงคนรัก และกล่าวถึงการเดินทาง

สั่งสอนผู้หญิง

ในการประพฤติ ประฏิบัติตน

เป็นคำสอนที่เก่าแก่

ใช้ถ้อยคำที่ทันสมัย

เป็นภาษาที่ใช้ในปัจจุบัน

คำสอนในเรื่องการประพฤติ ปฏิบัติตนในด้านต่าง ๆ สามารถนำมาใช้ได้จนถึงปัจจุบัน

ใช้ถ้อยคำที่เข้าใจง่าย

ภาษา ตรงไปตรงมา

อย่าประกอบกิจเป็นพาล

คนทรยศอย่าเชื่อ อย่าเผื่อแผ่ความคิด

คนขำอย่าร่วมรัก

สุวานขบอย่าขบตอบ

ช้างไล่เเล่นเลี่ยงหลบ

น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ

อย่าริร่านแก่ความ

อย่ามีปากว่าคน

อย่าอวดเบ่งคุยโตหรือมีอิทธิพลเหนือผู้อื่น

ไม่ควรไปไหนมาไหน

โดยลำพัง

อย่าเห็นของมีประโยชน์น้อยดีกว่าของมีประโยชน์มาก

ไม่ควรพูดยกยอตนเอง

ต้องมีความอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่

ให้รู้จักที่ตํ่าที่สูง อย่าตีตนเสมอท่าน

ไม่ควรขัดแย้งหรืองัดข้อหรือแสดงอำนาจกับผู้ใหญ่

อย่าจับผิดผู้ใหญ่

สะท้อนวัฒนธรรมการปกครองของคนในอดีต

เป็นเครื่องกำหนด

ความประพฤติตนของคนในสังคม

ใช้ถ้อยคำง่าย

คำน้อยแต่กินความมาก

สะท้อนให้เห็นค่านิยม

การเคารพผู้ใหญ่

การประพันธ์เป็นรูปแบบกลอนสุภาพ

จุดประสงค์เพื่อสั่งสอนประชาชน

มีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย

มีชื่ออีกชื่อว่า บัญญิติพระร่วง