7181

Қазак тілі

  Бір саудагер кісі құлымен бірге кемемен жүзіп келе жатты.Бұрын кемеге мініп көрмеген құлы қорқып жылай бастайды.Ботадай боздап,әбден жұрттың ығырын шығарып,мазасын алады.Оны ешкім сөзбен жұбатып,тыныштандыра алмады.Сонда бір данышпан саудагерге: «Егер рұқсат етсеңіз оны тыныштандырайын»,-депті.Ол қуана-қуана рұқсатын береді. Данышпан теңізшілерге  құлды теңізге тастатады.Байғұс құл суға бір батып,бір шығады.Екінші батқанында оны шашынан тартып,қайтадан кемеге шығарып алыпты.Құл кемеге әзер дегенде мініп,бір бұрышқа барып бүрісіп,үн-түнсіз отырып қалыпты.Саудагер таңғалып: «Бұл қалай болды?»дегенде,данышпан: «Бұл адам теңізге батып,оның машақатын көрмегендіктен,өзінің сау-саламат отырғанының қадірін білмеді.Бейнет көрмеген адам рақаттың қадірін білмес» депті.

1.Саудагер кемеге кіммен бірге мінеді?

• А. Әжесімен    

• В. досымен 

• С.көршісімен

• Д/Қызметшісімен

2. Саудагердің құлы не үшін жылай бастайды?

• А./бастығынан қорыққандықтан

• В/Кемеге бірінші рет мінгендіктен

• С/Отбасын сағынғандықтан

• Д/Суға батып кеткендіктен

3.Оқиға қайда болды?

• А/Дүкенде                  

• В/Көлікте                    

• С/Теңізде

• Д/Ұшақта

4.Мәтіндегі оймен сәйкес келетін қатарды табыңыз.

• А/Адам ауырған кезде сау жүрген күндерінің қадірін түсінеді.

• В/Біреу жүріп өткен жолды жүрмейінше оны түсіну қиын.

• С/Біреудің мінін тергенше, өз кемшілігіңді түзеген дұрыс.

• Д/Кез-келген қиыншылықтың артынан жақсылық келеді.

Қожанасыр су ішпекші болып,қолында шелегі бар кемпірге бұрылады.Сол сәтте бір шетелдік мәшине тоқтай қалады.Кемпір әлгіге қарай тұра ұмтылады.Шүберегін суға малып,жалма-жан мәшиненің сыртын жуа бастайды.Мәшина иесі жас жігіт екен.Шірене шығып,екі аяқты екі жаққа жіберіп талтайып тұрады.Сөз арасында бүкшең қағып,жанталасқан кемпірге қарап:-Тездетіп жу,асығыспын,-діңкілдеп қояды.Күнкөрістік үшін жанкештілік күйге түскен кемпір тілін тістеп,үн қатпайды.Күйбеңін тездеткенсиді.Осы көріністі көзбен көріп тұрған Қожанасыр жігітке жақындап: -Анаң бар ма,қарағым?-дейді

-Бар,-дейді анау.

-Қайда?

-Үйде.

-Сол анаңа мәшинеңді жуғызасың ба?

-Ол неге жуады.Қайыршы ғой дейсің бе?-дейді едіріңдей сөйлеп.

-Мына кемпірде анаң.Неге дікеңдейсің оған?

Жігіт Қожекеңе тіксіне қарап:-Тентіреп көше кезбесін.Қалтаңдағысы келмесе, үйінде отырсын,-деп кеуде кереді.Қожа кемпірге қарап еді,бүкшеңдеп жатыр.Қиналғаны көзінен көрінгендей.Кеудесіне нан пісіп,тұмсығын көкке көтерген жігітпен әрі қарай сөз жарыстырғысы келмеген Қожекең:- «Қадір білмес наданнан түңіл»деген осы екен-ау,а-деп күбірлеп,жүрегі сыздап,көңілі бұзылады.

5.Қожанасыр кемпірге не үшін келеді?

• А/ақша беру үшін                    

• В/Гүл алу үшін                         

• С/жол сұрау үшін

• Д/Су ішу үшін

6.Мәтіндегі диалог кімдердің арасында болады?

• А/Дүкенші мен Қожанасырдың

• В/Жігіт пен анасының

• С/Кемпір мен жігіттің

• Д/Қожанасыр мен жігіттің

7.Көліктегі жігітке тән қасиетті көрсетіңіз

• А/Ақкөңіл                                  

• В/Жанашыр                             

• С/Білімді

• Д/Өзімшіл 

8.Асты сызылған тіркесті қай сөзбен алмастыруға болады?

• А/Аянышты                             

• В/белгісіз                                     

• С/Қорқынышты

• Д/тіленшік

9.Мәтіннің басында кемпір қолына не ұстап тұрды?

• А/кітап                               

• В/Орамал                             

• С/сөмке

• Д/Шелек

10.Қожанасыр не үшін ашуланды?

• А/Кемпірдің көлікті дұрыс жумағанына

• В/Жол кептелісіне тап болғанына

• С/Жігіттің қарияны сыйламағанына

• Д/Достарының кешігіп келгеніне