Doğru Sorular Egzersizi

“Çocukların merak etme ihtiyacının altında ne yatar?”
_{*Araştırma Sorusu: ”Öğrencilerin öğrenme merakını nasıl artırabiliriz?”, Veli Görüşmesi}

• 1. Konu üzerine düşündürmeyen (kapalı) soru

• (Görüşmeciye yöneltilen) uzmanlık gerektiren soru

Answer explanation

1. ! Püf noktası:

2. Görüşmeci uzman değilse, bu sorunun cevabını ancak kendi görüşü üzerinen verebilir. Görüşülen kişiden bir konuya dair net uzman bilgileri değil, sorular ile düşündürerek kendi deneyimlerini öğrenmek gerekir.

3. 
   Örnek: “Çocuğunuzun en son çok merak ettiği bir konuyu veya nesneyi hatırlıyor musunuz? Ne olmuştu? Sizce hayatında neler değişse bir daha hep merak eder veya hiç merak etmez?”

“Öğrenciler artık hiçbir şeyi merak etmiyor. Sizce bu konuda ne yapılmalı?”

_{*Araştırma Sorusu: ”Öğrencilerin öğrenme merakını nasıl artırabiliriz?”, Öğretmen Görüşmesi}

• 1. İstatistiki bilgi toplama amaçlı soru

• Varsayım veya yargı içeren soru
  

Answer explanation

! Püf noktası:
Bu tip sorular görüşmeciyi yönlendirecek veya cevap verirken direnç göstermesine sebep olabilir. Birebire görüşmeler sırasında yargı içermeyen, görüşmeciyi üzerinde düşündürecek ve yönlendirmeyecek sorular sormak gerekir.

Örnek: “Öğrencilerin merakını uyandıracak ideal bir ortam tanımlayacak olsanız bu ortam nasıl olurdu? Bu ortamda öğrenciler nasıl hareket ederdi? Sizce böyle bir ortam sağlamanın önündeki en büyük engeller neler? Neden?”

“Sizce çocuğunuz meraklı biri midir?”
_{*Araştırma Sorusu: ”Öğrencilerin öğrenme merakını nasıl artırabiliriz?”, Veli Görüşmesi}

• 1. Devam sorularına fırsat yaratmayan (kapalı) soru

• 1. Jargon içeren soru

Answer explanation

! Püf noktası:
Yüzeysel cevapları veya görüşmenin tıkanmasını engellemek için görüşmeciyi konu üzerinde düşündürmek, bu soruya dair kendi görüşünü sorular üzerinde derinleşerek fark etmesini sağlamak gerekir.

Örnek: “Oğlunuzu okulda tanıyorum. Ancak siz velisi olarak onu bambaşka bir gözle görüyorsunuz. Mesela, çocuğunuzu bana 3 sıfatla tarif edecek olsanız hangi 3 sıfatı kullanırdınız? Neden?”

“Çocuğunuz okulu seviyor mu? Arkadaşları tarafından sevilir mi? Çok arkadaşı var mı?”

_{*Araştırma Sorusu “Okullardaki şiddet eğilimini nasıl azaltabiliriz?”,  Veli Görüşmesi}

• 1. Konu üzerine düşündürmeyen (kapalı) soru

• Jargon içeren soru
  

Answer explanation

! Püf Noktası:
Görüşmeciyi konuya dair derinlemesine düşündürmek, kendi bakış açısını ve nedenlerini keşfetmesini sağlamak gerekir. Bunun için soru tiplerinden faydalanabilir, soruyu senaryolaştırarak sorabilirsiniz.

Örnek: “Yarın artık okul olmayacağı, çocukların öğrenmesi gereken her şeyin devlet tarafından evlere dağıtılacağı açıklansa. Çocuğunuzun hayatı sizce nasıl değişir? Neden?”

“Daha önceden şiddete maruz kalmış bir çocuğu geri kazanma noktasında nelere dikkat etmeliyiz? Var olan bir problemi tespit edip çözüm yollarına gittiğinizde uygulamaya geçme esnasında yaşanan zorluklar neler oluyor?”

_{*Araştırma Sorusu “Okullardaki şiddet eğilimini nasıl azaltabiliriz?”,  İdareci Görüşmesi}

• 1. (Görüşmeciye yöneltilen) uzmanlık gerektiren soru

• 1. İstatistiki bilgi toplama amaçlı soru

Answer explanation

1. ! Püf noktası:
   Görüşmeci eğer uzman değilse, bu soruya dair kendi görüşünü fark etmesini, konuya dair derinleşmesini sağlamak gerekir.
   
   Örnek: “Şiddet vakalarıyla vakalarla nasıl baş ediliyor okulda? Zorba öğrenciler nasıl ele alınıyor? Mağdur öğrenciler nasıl ele alınıyor? Bu öğrencilerin ebeveynleri? Sınıftaki diğer çocuklar? 'Peki, zorbalığı iyice büyümeden önlemek sizce mümkün mü? Yani bu durumu daha başındayken tespit etmek için öğretmenlerin, idarecilerin sizce ne yapması gerekir?”

1. “Toplumsal cinsiyet size göre ne anlam ifade ediyor?”
   

2. _{*Araştırma Sorusu: “Okulda kapsayıcılık kültürünün yayılmasını nasıl sağlarız?”, Veli Görüşmesi}

• 1. İstatistiki bilgi toplama amaçlı soru

• 1. Jargon içeren geniş soru

Answer explanation

1. ! Püf noktası:
   Görüşme sırasında araştırma konusuna dair terimler kullanmadan, görüşmeciyi rahat hissettirecek ve kendi deneyimleri üzerine düşündürecek sorular ile yönlendirmek gerekir.
   
   Örnek: “Çocukluğunuzda size kız/erkek olduğunuz için "yapma" denen neler oldu?”

1. “Sizce mevcut durumda okulun güçlü bir kapsayıcılık kültürü var mı?.”
   

2. *Araştırma Sorusu: “Okulda kapsayıcılık kültürünün yayılmasını nasıl sağlarız?”,  Öğretmen Görüşmesi

• 1. Devam sorularına fırsat yaratmayan (kapalı) soru

• (Görüşmeciye yöneltilen) uzmanlık gerektiren soru

Answer explanation

1. ! Püf noktası:
   Derinlemesine görüşmelerde konuşmayı tıkayan, devamında odağınıza yönelik derinleşmeyi önleyen kapalı sorulardan kaçınmak, olabildiğince karşı tarafı kendi deneyimleri üzerine düşündüren ve bakış açısını keşfetmesini sağlayan sorularla yönlendirmek gerekir.
   
   Örnek: “Sizce okul içerisinde kapsayıcılığa dair bir Okul içerisinde kapsayıcılığa dair bir eksiklik olduğunu düşündüğünüz / hissettiğiniz ilk anı hatırlıyor musunuz? Bu size ne hissettirdi? Neden?
   Okul içerisinde bir kapsayıcılık harekat timi kuruyoruz diyelim… Timde stratejistler, kaynak bulucular, halkla ilişkilerciler, saha elemanları vb. görevlerde kişiler var. Sizce bu amaçla kurulan bir timde bir öğretmenin rolü ne olurdu? Neden?”

“Sağlıklı beslenme seçimleri sizce öğrenciler için önemli mi?”

_{*Araştırma Sorusu: “Sağlıklı beslenmenin gençler arasındaki kabulünü nasıl artırabiliriz?”,  Öğretmen Görüşmesi}

• 1. İstatistiki bilgi toplama amaçlı soru

• Konu üzerine düşündürmeyen (kapalı) soru

Answer explanation

1. ! Püf noktası …
   
   Örnek: “Yarın bu okulun tüm öğrencileri sağlıklı beslenme tercihleri yapar hale gelse… Bunun size görünen etkileri neler olurdu? Örneğin, sınıfınız nasıl değişirdi? Neden?”

“Sizce sınıfınızdaki öğrencilerin sağlıklı beslenme oranı nedir?”

_{*Araştırma Sorusu :“Sağlıklı beslenmenin gençler arasındaki kabulünü nasıl artırabiliriz?”,  Öğretmen Görüşmesi}

• 1. İstatistiki bilgi toplama amaçlı soru

• (Görüşmeciye yöneltilen) uzmanlık gerektiren soru

Answer explanation

1. ! Püf noktası:
   Derinlemesine görüşme sırasında rakamsal veri sağlayan sorular sormak, bizi görüşmecinin görüşleri ve ihtiyaçlarını anlamaktan uzaklaştırır. Kantitatif veriler yerine, sizi kalitatif bulgulara ulaştıracak sorulara odaklanmak gerekir. 
   
   Örnek: “Sınıf ortamınızda öğrencilerinizin beslenme alışkanlıklarına ilişkin gözlemleriniz neler? Bu konuya dair sınıf içerisinde fark ettiğiniz, sizi şaşırtan herhangi bir an, gözlemlediğiniz bir olay, duydunuğuz bir diyalog var mı? Bu keşfiniz sizin için ne ifade ediyor? Neden?”