Соёл бүлэг

Э.Кассирер нь овог аймгуудын хэл, домог, шашин, урлаг зэрэг соёлын үзэгдлүүдийг судалсан соёл судлаач эрдэмтэн юм. Дараах өгөгдлүүдийн аль нь түүний үзэл санааг тодорхойлох вэ?

• Хvн бол бэлгэ тэмдгүүдийг бүтээдэг амьтан
• Соёл нь хүн нийгмийн гишүүн болохынхоо хувьд эзэмшдэг мэдлэг, итгэл үнэмшил, урлаг, ёс суртахуун, хууль, зан заншил болон бусад чадвар дадлуудыг багтаасан цогц бүхэллэг зүйл юм.
• Соёл бол өв уламжлан авсан бүтээл, юмс, техникийн үйл ажиллагаа, үзэл санаа, зан үйл, үнэт зүйлс мөн.
• Дэлхийн нэг нэгдмэл соёл байх боломжгүй, харин өөр өөрийн хувь тавилан бүхий янз бүрийн соёл байна.
• Соёлын хэлбэрт олон тооны нийтлэг ойлголт, зарчмууд илэрч байдаг.

Материаллаг амьдралын өөрчлөлтүүд нь үнэт зүйл, итгэл үнэмшил, ёс суртахууны өөрчлөлтөөс түрүүлж байж болно. Энэ нь онолын хувьд аль ойлголтод хамаарах вэ?

• Соёлын нэвчих үзэгдэл
• Соёлын гажилт
• Харийн соёлын ноёрхол
• Соёлын хожимдолт
• Соёлын холбоо

Булаан эзлэх, шашин дэлгэрүүлэх, мэдээллийн хэрэгслийн нөлөө зэрэг олон сувгуудаар соёлын үнэт зүйл нэг бүлгээс нөгөөд, нэг нийгмээс нөгөөд дэлгэрэх үйл явц............................юм.

• Соёлын цочирдол
• Соёлын түгээмэл шинж
• Соёлын нэвчилт
• Соёлын хожимдолт
• Соёлын хуримтлал

Өвөр Монголчуудыг хятаджсан гэх боловч өнөөг хүртэл монгол хэлээрээ ярьж байгаа бол энэ нь соёлын ямар шинжийг илтгэн харуулж байна вэ?

• Соёлын өөрчлөмтгий шинж
• Соёлын хувирамтгай шинж
• Соёлын тогтонги шинж
• Соёлын хөдөлгөөнт шинж
• Соёлын тогтворгүй шинж

Соёлыг хүний үйл ажиллагааны үр дүн” гэдэг утгаар нь юу гэж ангилдаг вэ?

• Бүс нутгийн, үндэсний, олон улсын
• Ардын, нийтийн сонгодог
• Зонхилох, сөрөг, дагуул
• Биет ба биет бус
• Нэг хэв загварын ба олон хэв загварын

Хувь хүний соёлын дээд буюу элит түвшин ямар хэрэгцээ давамгайлж байгаагаар Тодорхойлогдох вэ?

• Амьдралын орчин нөхцөлөө сайжруулах хэрэгцээ
• Материаллаг хэрэгцээ
• Өөрийгөө илэрхийлэх хэрэгцээ
• Өөрийгөө хөгжүүлэх хэрэгцээ
• Бүтээн туурвих, оюуны хэрэгцээ

Хямд, чанаргүй, үнэ цэнгүй, агуулгагүй бүхнээр өөрийгөө дүүргэсэн, материа хэрэгцээ нь давамгайлсан хүн өнөөдөр араатан авиртай болж гэмт хэргийн эзэн бол байна гэвэл энэ нь хувь хүний соёлын ямар түвшинг дүрсэлсэн бэ?

• Соёлын элит түвшин
• Соёлын дээд түвшин
• Соёлын хоёр дахь түвшин
• Соёлын доод түвшин
• Соёлын дунд түвшин

Ес суртахуунаар дамжин хүмүүс зан харилцааны дүрэм, журам, нийгэмд гүйцэтгэх үүргийн талаар мэдлэг эзэмшиж байдаг. Энэ нь ёс суртахууны хэм хэмжээний аль уурап хамаарах вэ?

• Зохицуулах үүрэг
• Төлөвшүүлэх үүрэг
• Танин мэдэхүйн үүрэг
• Үнэлэмж баримжааллын үүрэг
• Үнэт зүйлсийн үүрэг

Ёс заншлыг тодорхойлох онцлог шинжийг дурдахдаа хамааралгүй зүйл оруулсан бол аль нь вэ?

• Тодорхой нөхцөлд биеэ хэрхэн авч явахыг ёсчлон тодорхой зааж өгдөг.
• Албан ёсны хэм хэмжээ бөгөөд дагаж мөрдүүлэх явдлыг төрийн зүгээс хянаж, шалгаж байдаг.
• Үндэстэн бүхэн өөрийн гэсэн ёс заншилтай.
• Үндэстнийхээ олон зууны туршлагыг хуримтлуулах, хадгалах, хойч үедээ өвлүүлэх өвөрмөц арга юм.
• Тухайн ард түмэнтэй хамт үүсч, ёс суртахууны ухамсрын төлөвшилд онцгой үүрэг гүйцэтгэдэг.

Эрдэмтэд соёлыг онолын хувьд олон талаас нь судалж тайлбарладаг. Английн антропологич Э.Тайлор соёлыг хэрхэн тодорхойлсон бэ?

• Соёлын хэлбэрт олон тооны нийтлэг ойлголт, зарчмууд илэрч байдаг.
• Хүн бол бэлгэ тэмдгүүдийг бүтээдэг амьтан
• Соёл бол өв уламжлан авсан бүтээл, юмс, техникийн үйл ажиллагаа, үзэл санаа, зан үйл, үнэт зүйлс мөн.
• Дэлхийн нэг нэгдмэл соёл байх боломжгүй, харин өөр өөрийн хувь тавилан бүхий янз бүрийн соёл байна.
• Соёл нь хүн нийгмийн гишүүн болохынхоо хувьд эзэмшдэг мэдлэг, итгэл үнэмшил, урлаг, ёс суртахуун, хууль, зан заншил болон бусад чадвар дадлуудыг багтаасан цогц бүхэллэг зүйл юм.