İNKILAP TARİHİ DENEME 5

TANZİMAT FERMANI

*Müslüman ve gayrimüslim ayırt edilmeksizin herkesin can, mal, namus güvenliği devlet garantisi altına alınacak.

*Vergiler herkesin gelirine göre alınacak.

*Askere alınma belli bir düzene göre olacak.

*Mahkemeler herkese açık olacak.

*Mahkeme kararı olmadan kimse idam edilmeyecek.

*Herkesin mal mülk sahibi olması ve bunu miras olarak bırakabilmesi sağlanacak.

*Rüşvet ve iltimas kaldırılacak.

*Padişah yasaların üstünlüğünü kabul edecek ve yasalara bağlı kalacak.

Tanzimat fermanının verilen maddelerine göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Vatandaşların devlete bağlılığı artırılmaya çalışılmıştır.

• Ülkede yasaların üstünlüğü kabul edilmiştir

• Halkın yönetime katılması sağlanmıştır

• Eşitlik ilkesi hayata geçirilmiştir.

.................... akımının doğmasında Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik akımı etkili olmuştur. Ülkenin büyük kısmında yaşanan azınlık isyanları bazı Osmanlı aydınlarının derinden etkilemiş ve akımını gelişmesine zemin hazırlamıştır. Milli Mücadele'nin kazanılmasında etkin rol oynayan bu fikrin temsilcileri arasında Ziya Gökalp ve Mehmet Emin Yurdakul yer almıştır.

Bu metinde bahsedilen Osmanlı Devleti'ni dağılmaktan kurtarmak için ortaya atılan fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?

• Türkçülük

• Batıcılık

• Osmanlıcılık

• Ümmetçilik

Mustafa Kemal'in sevdiği derslerden biri de tarih dersiydi. Onda tarih sevgisi ve ilgisi tarih öğretmeni kolağası Mehmet Tevfik Bey sayesinde olmuştur.  Tarih öğretmeni,  Mustafa Kemal'de tarih bilincinin oluşmasında önemli rol oynamıştır.  Mustafa Kemal'in tarih sevgisi hayatının sonuna kadar da artarak devam etmiştir.

Bu durum aşağıda verilen okullardan hangisinde yaşanmıştır?

• Manastır Askeri İdadisi

• Selanik Askeri Rüştiyesi

• Harp Okulu

• Harp Akademisi

Coğrafi keşifler,  Rönesans ve reform hareketleri sayesinde ekonomi,  sanat,  edebiyat ve teknoloji alanında yaşanan büyük gelişmeler Avrupa kıtasının çehresinin değişmesine sağladı.Bu gelişmeler en büyük meyvelerinden birini üretim alanında verdi ve 18 yüzyılın başında Avrupa'da Sanayi İnkılabı gerçekleşti. Bu devrim üretim alanında yavaş, fazla emek isteyen ve el gücüne dayanan eski sistemi tamamen değiştirdi.Makine gücüne dayanan seri üretim başladı.Seri üretimi sürekli hale getirmek için ham madde ve pazar ihtiyacının karşılanması gerekiyordu.Sanayileşmiş Avrupalı devletler bu ihtiyacı gidermek için Sömürgecilik yarışını  hızlandırdılar.  Sömürgecilik faaliyetlerinden askeri ve ekonomik yönden zayıflamış Osmanlı Devleti  de payını aldı.  hammadde bakımından zengin Osmanlı toprakları teker teker işgal edilerek  sömürgeleştirildi. Mısır, Cezayir, Tunus ve Birinci  Dünya Savaşı sırasında da zengin Arap toprakları Osmanlı'dan koparıldı.

Bu metne göre aşağıda verilenlerden hangisine ulaşılamaz?

• Sanayi devrimi üretim tarzını tamamen değiştirmiştir.

• Osmanlı Devleti sömürgecilik faaliyetini yürüten devletlerden biridir

• Osmanlı devleti sanayi inkılabından olumsuz etkilenmiştir

• Ham madde ve pazara duyulan ihtiyaç sömürgeciliği yaygınlaştırmıştır.

Kuvay-i Milliye Birlikleri;  Türk halkının Mondros ile birlikte başlayan işgaller sonrasında vatanını savunma ve bağımsızlığını koruma amacıyla işgalcilere karşı kurulmuş bir meşgul müdafaa hareketidir. Bu birlikler vatanseverlik duygusu ile hareket etmiş,  işgalleri yavaşlatmış,  meclise karşı çıkan isyanları bastırmış ve düzenli ordu kurulana kadar zaman kazanılmasını sağlamıştır.  Düzensiz ve dağınık yapılardan dolayı Üstün Yunan Ordusu karşısında zafer elde edecek donanıma sahip değildi.  Her birliğin kendi bölgesindeki işgalci güçlerle mücadele ettiği bu oluşumun savunma anlayışındaki bölgesellik,  ulusal kurtuluşun sağlanması açısından da engel teşkil ediyordu.  Bu nedenle  vatan aşkı ile dolu  insanlardan oluşan  bu birlikler kaldırılarak düzenli ordu kuruldu.

Bu metinden yola çıkılarak aşağıda verilenlerden hangisine ulaşılamaz?

• Kuvay-i Milliye Birlikleri düşmanla işbirliği yaptığı için kaldırılmıştır.

• Kuvay-i Milliye Birlikleri ülke içinde büyük yararlılıklar göstermiştir

• Kuvay-i Milliye Birliklerinin kurulma amacı işgallere direnmektir.

• Kuvay-i Milliye Birlikleri, Türk Halkının Mondrosa verdiği bir tepkinin sonucudur.

Hicaz Yemen Cephesi Birinci Dünya Savaşı'nda Türk halkının vicdanında derin yaralar açan cephelerden biridir . İngilizler uzun zamandır “Halifelik Arapların hakkıdır” şeklindeki propagandalarla Arapları Osmanlı Devleti'ne karşı isyana kışkırtıyorlardı. Birinci  Dünya Savaşı başladığında da İngilizlerin bağımsız devlet kurma vaadinden etkilenen Mekke  Emiri Şerif Hüseyin Osmanlı Devleti'ne isyan etti. Bunun üzerine Fahrettin Paşa 1916'da Medine'ye gönderildi. Çöl Kaplanı namıyla meşhur Fahrettin Paşa İngilizler tarafından desteklenen Mekke emiri Şerif Hüseyin'e karşı elinde bulunan son derece kısıtlı imkanlara rağmen Medine'yi 2 yıl 7 ay savundu. “ Ölürüm de peygamber kabrini çiğnetmem”  diyerek şehri isyancılara ve İngilizlere  teslim etmeyerek direnmeye devam etti. F ahrettin Paşa Birinci Dünya Savaşı bitene kadar Medine'yi teslim etmedi. O ancak 13 Ocak 1919'da Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra İstanbul'dan gelen yazılı emir üzerine şehri teslim etti ve esir düştü.

 Yukarıda verilen metne göre;

 I-Osmanlı Devleti Arapların isyanı ile karşılaşmıştır

 II- Halifelik koruma Osmanlı'dan Araplara geçmiştir

III-  Osmanlı Devleti Ateşkes yapılana kadar Medeni savunmuştur

yargılarından hangilerine ulaşabilir?

• I ve II

• I ve III

• II ve III

• I, II ve III

İtilaf Devletleri I. Dünya Savaşı'nda savaş boyunca tarafsız kalması için Osmanlı Devleti'ne bazı önerilerde bulunmuşlardır Osmanlı Devleti de bu İsteğe karşılık kapitülasyonların kaldırılmasını, Ege adalıların kendisine verilmesini ve Mısır sorunun çözümlenmesini istemiştir

 Osmanlı Devleti bu tutumuyla;

 I- ekonomik bağımsızlığını sağlamak

II- kaybettiği bazı toprakları geri almak

III- Sömürgecilik yarışına dahil olmak

 hedeflerinden hangilerini gerçekleştirmek istemiştir?

• Yalnız I

• I ve II

• II ve III

• I, II ve III

Trakya Paşa ile Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti:  Trakya'nın Yunanistan'a katılmasını önlemek amacıyla kurulmuştur ve Yunan ilerleyişini durdurmak için faaliyet göstermiştir

 Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Doğu Anadolu'da Ermenilerin şiddet hareketlerini önlemek ve bir Ermeni devletinin kurulmasını engellemek amacıyla kurulmuştur bölgedeki Türk nüfus çoğunluğunun korunması amacıyla Türklerin bölge dışına göç etmemeleri için yoğun çaba harcamıştır

 İzmir'in Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti:  İzmir'in Türk olduğunu kanıtlamak ve Yunanistan tarafından işgal edilmesini engellemek amacıyla kurulmuştur. Daha sonra Redd-i İlhak cemiyeti ile birleşmiştir

 Redd-i İlhak Cemiyeti:  İzmir'in Yunanistan'a katılmasını engellemek amacıyla kurulmuş ve yayın yoluyla yoğun mücadele içinde bulunmuştur. Balıkesir ve Alaşehir kongrelerini düzenlemiştir

 Trabzon Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti:  Trabzon ve çevresinin Rumlara verilmesini ve bir Pontus devletinin kurulmasını engellemek amacıyla kurulmuştur.

 Kilikyalılar Cemiyeti:  Kilikya( Çukurova) bölgesinin Türk yurdu olduğunu ve Fransız egemenliğine bırakılmamasını savunmak amacıyla kurulmuştur bölgedeki Ermenilerle de mücadele etmiştir.

 Yukarıda verilen cemiyetlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

•  

  Bulundukları bölgelerin işgalini engellemeye çalışmışlardır

  
  

• Ortak hareket ederek halk arasında birlik oluşması için çabalamışlardır

• Bölgesel amaçlı kurulan cemiyetlerdir

•  İstanbul hükümetin halkı koruyamaması nedeniyle kurulmuşlardır.

  
  

Paris Barış Konferansı Birinci Dünya Savaşı'nın galip devletleri olan itilaf devletlerinin yenilen devletlerle yapacakları barışın şartlarını belirlemek için toplandı.  İttifak grubu devletleri ile şartları çok ağır olan anlaşmalar imzalamalarına rağmen Osmanlı Devleti ile bir barış imzalanmadı.  Daha önce Wilson ilkelerinde verdikleri sözleri tutmayan İtilaf Devletleri kaybedenlerden ağır savaş tazminatı aldıkları gibi sömürgecilik amaçlarından da vazgeçmediler.

 Bu metne göre aşağıdakilerden hangisi ulaşılamaz?

•  Konferans yenilen devletler ile barış anlaşması yapmak amacıyla toplanmıştır

  
  

•  Wilson ilkelerine aykırı hareket edilmiştir

•  Bir antlaşma imzalatmamaları Osmanlı'ya dostça davrandıklarını göstergesidir

•  Sömürgecilik faaliyetleri savaş sonunda da devam etmiştir

Mustafa Kemal Havza Genelgesi'nde İzmir'in işgalinin mitingler ve gösterilerle protesto edilmesini istemiş ancak düzenlenen miting ve gösterilerde azınlıklara kötü davranılmamasını talep etmiştir.

 Mustafa Kemal'in aşırı davranışlarda bulunulmamasını istemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

•  Mondros'un 7. maddesinin devreye sokulmasını engellemek

  
  

• Azınlıklarla ortak hareket etmek

• Azınlıkların işgalcilerin tarafına geçmesini engellemek

• Azınlık cemiyetlerinin rahat çalışmalarına ortam hazırlamak