Notatka syntetyzująca

Na podstawie podanego niżej tekstu określ i uzasadnij stosunek autora do zjawiska nazywanego turystyką. (0-3 pkt)

Turystyka przypomina trochę pielgrzymki średniowieczne. Też były masowe i też kwitnął wokół nich wielki interes. [Jednak] pielgrzymi różnili się od turystów tym, że wiedzieli, dokąd idą i po co [...]. Wszystko, co im się po drodze zdarzyło i co zobaczyli, było przygodą i nagrodą za trud. Natomiast turysta, wabiony najczęściej przez wyspecjalizowane w tej dziedzinie przedsiębiorstwa, jedzie zobaczyć coś, o czym nie wie jeszcze, czy go zaciekawi, i za co z góry zapłacił. Nie ma w głowie ani oka, ani mózgu, tylko liczniki odbierające zwrot wkładów. Wraca z podróży uboższy nawet duchowo, bowiem pozbył się ciekawości. Już wie, jak wygląda Grecja, taka sobie, nic specjalnego [...]. Każdy kraj robi, co może, aby się spodobać nie tyle turyście, który i tak nic nie widzi, co przedsiębiorstwom, które go przywożą. Idą razem na sprzedaż historia, religia, cuda, czyny bohaterów, folklor, kuchnia, martyrologia, przyroda, powietrze, słońce, cisza, wszystko; wszystko jest do zdeptania, wygapienia, pomacania, zakrzyczenia, spaprania i sfałszowania. A. Kijowski, Co jest święte? w: tegoż, Bolesne prowokacje, Poznań 1989, s. 135-136.

Wypisz z tekstu wyrażenia oceniające. Napisz, za pomocą jakich środków stylistycznych zostały sformułowane. (0-3 pkt)

Jakim słowem można określić, zgodnie z wnioskami autora, turystę? Zakreśl najtrafniejszą odpowiedź. Krótko uzasadnij swój wybór. (0-3 pkt)

• zagubiony

• zmanipulowany

• oszukany

• wykorzystany

Na podstawie poniższego tekstu scharakteryzuj podróż reporterską. (0-2 pkt)

W przypadku podróży reporterskiej nie ma mowy o jakiejkolwiek turystyce. Podróż reporterska wymaga ciężkiej pracy i wielkiego przygotowania teoretycznego. Zdobycia wiedzy o terenie, na który się jedzie. Podróż ta nie zna relaksu. Odbywa się w pełnej koncentracji, skupieniu. Musimy mieć świadomość, że miejsce, do którego dotarliśmy, być może jest nam dane tylko raz w życiu. Nigdy tu nie wrócimy, a mamy godzinę, żeby je poznać. Przez godzinę musimy wszystko zobaczyć, zapamiętać, usłyszeć, utrwalić nastrój, sytuację, atmosferę [...]. Podróż reporterska wyczerpuje i wycieńcza. W czasie ostatniej podróży do Afryki straciłem dziesięć kilogramów [...]. Jeśli ktoś dowie się, że reporter był w Kongo, i mówi: a, ja też tam byłem i zwiedzałem, to mówi o dwóch różnych rzeczach. To jest zupełnie inny typ doświadczenia i percepcji świata. Dlatego reporterskie podróżowanie wymaga pewnej nadwyżki emocjonalnej, wymaga pasji. R. Kapuściński, Autoportret reportera, Kraków 2003, s. 13-14.

Określenie „podróż" powtarza się w wypowiedzi Kapuścińskiego wielokrotnie. Jakimi terminami można je zastąpić? Podaj trzy propozycje. (0-3 pkt)

Wypisz z tekstu Kapuścińskiego dwa określenia, które zupełnie nie pasują do postawy turysty, oraz dwa takie, które mogłyby ją charakteryzować. (0-4 pkt)

Dlaczego obaj autorzy uważają podróże turystyczne za zjawisko powierzchownego kontaktu ze światem? Jakie pogłębione formy kontaktu z nim przeciwstawiają turystyce i dlaczego? (0-4 pkt)

Biorąc pod uwagę teksty Kijowskiego i Kapuścińskiego, zredaguj notatkę syntetyzującą na temat: W jaki sposób podróże kształcą? Notatka powinna liczyć 60-90 wyrazów, być wolna od uchybień stylistycznych, ortograficznych i interpunkcyjnych. (0-6 pkt)

Wypisz z tekstu Kapuścińskiego dwa określenia, które zupełnie nie pasują do postawy turysty, oraz dwa takie, które mogłyby ją charakteryzować.  (0–4 pkt)

• Niepasujące: nie zna relaksu

• Niepasujące: zupełnie inny typ doświadczenia i percepcji świata

• Niepasujące: wymaga ciężkiej pracy i wielki ego przygotowania teoretycznego;

• Pasujące: świadomość, że miejsce, do którego dotarliśmy, być może jest nam dane

  tylko raz w życiu;

• Pasujące: wyczerpuje i wycieńcza